სახარებაჲ ლუკაჲსი 23:3

[თ. 23; მ. 1-5]

1. და აღდგა ყოველი იგი სიმრავლე მათი და მოიყვანეს იგი პილატესა. 2. და იწყეს შესმენად მისა და იტყოდეს: ესე ვპოეთ, რამეთუ გარდააქცევდა ნათესავსა ჩუენსა და აყენებდა ხარკსაცა მიცემად კეისრისა და იტყოდა თავსა თჳსსა ქრისტედ და მეუფე ყოფად. 3. და ჰკითხა მას პილატე და ჰრქუა: შენ ხარა მეუფე ჰურიათაჲ? ხოლო თავადმან ჰრქუა მას: შენ იტყჳ. 4. ხოლო პილატე ჰრქუა მღდელთ-მოძღუართა და ერსა მას: არარას ბრალსა ვჰპოებ კაცისა ამის თანა. 5. ხოლო იგინი უფროჲს განძლიერდებოდეს და იტყოდეს, ვითარმედ: აღაშფოთებს ერსა და ასწავებს ყოველსა ჰურიასტანსა, უწყიეს გალილეაჲთ ვიდრე აქამომდე.

თვანათლივ ეწინააღმდეგებიან ჭეშმარიტებას, ვინაიდან როდის აკრძალა იესომ ხარკის მიცემა, როცა პირიქით, ბრძანა ეხადათ იგი როგორც მართებული? სწორედ ის საუბრობდა ასე: „მიეცით კეისრისა კეისარსა” (ლუკ. 20, 25). როგორ აქეზებს ის ხალხს? მეფობას ხომ არ ეძიებს? მაგრამ ეს არავინ დაიჯერა, ვინაიდან მაშინაც, როცა ხალხს მისი გამეფება სურდა იგი, როდესაც გაიგო ამის შესახებ, განეშორა (იოან. 6, 15). ამიტომაც პილატე, მიხვდა რა ცილისწამებას, ღიად ამბობს: მე ვერაფერ ბრალს ვერ ვპოულობ...

...მუნ დაეფლა, და უფალმან იესუ, სადა-იგი სიკუდილმან მიიღო დასაბამი თჳსისა მეუფებისაჲ, მუნ აღჰმართა თჳსი საძლეველი ქრისტემან, რამეთუ სა-ძლეველი ეკიდა ჯუარი ეშმაკისა მიმართ. ხოლო ჯუარს-აცუეს იგი შორის ავაზაკთა, (შდრ. მათ. 27,38); (მარკ. 15,27); (ლუკ. 23,33); (იოან. 19,18) რაჲთამცა უნებლიაჲთ აქაცა წინაჲსწარმეტყუელებაჲ აღასრულეს, რამეთუ ესე თქუა დასაბამითგან წინაჲსწარმეტყუელმან, ვითარმედ: „უშჯულოთა თანა შეირაცხა“. (ესაია 53,12); (მარკ. 15,28) და ენება ეშმაკსა, რაჲთამცა ამით საქმითა დაფარა საქმჱ იგი, არამედ ვერ ეძლო, რამეთუ ჯუარსეცუნეს სამნი, ხოლო გამობრწყინდა მხოლოჲ იესუ, რაჲთა სცნა, ვითარმედ მისმან ძალმან ქმნა ყოველივე; რამეთუ რაჟამს სამნივე ეკიდნეს ძელსა, მაშინ იქმნებოდეს სასწაულნი იგი, არამედ არავინ მიაჩემა სხუასა ვის ერთიცა საკჳრველი, გარნა უფალსა. ესრეთ ამაო იქმნა მძლავრებაჲ ეშმაკისაჲ, და ზრახვაჲ მისი ბოროტი თავსავე მისსა მიექცა, რამეთუ არა თუ ოდენ ვერ ავნო დიდებასა მას უფლისასა, არამედ უფროჲსად, რამეთუ მოიქცა ერთი იგი და ცხოვნდა, (შდრ. ლუკ....

...სა მე ვიქმ, ფრიად სთნავს მას; რაჲთა რაჟამს მოკლან იგი, არა ჰგონებდენ, თუ დაუტევა იგი მამამან, და ვერ აყუედრებდენ, რომელსა-იგი აყუედრებდეს, ვითარმედ: „სხუანი აცხოვნნა და თავისა თჳსისა ვერ ძალ-უც ცხოვნებად“; (მათ. 27,42); (მარკ. 15,31); (შდრ. ლუკ. 23,35) და კუალად: „უკუეთუ ძჱ ხარ ღმრთისაჲო, გარდამოჴედ ჯუარისაგან“. (მათ. 27,40); (შდრ. მარკ. 15,30); (ლუკ. 23,37) ხოლო რაჲთა რაჟამს გესმეს, თუ: „მცნებაჲ მომიღებიეს“, არა სთქუა, თუ: უცხო იყო მისგან სათნოებაჲ იგი და წარმართებაჲ საქმისაჲ მის, ამისთჳს პირველვე იტყოდა, ვითარმედ: „მწყემსმან კეთილმან სული თჳსი დადვის ცხოვართათჳს“, და აჩუენა, ვითარმედ მისნი იყვნეს ცხოვარნი და მისი წარმართებულ იყო ყოველი იგი საქმჱ და არა ეჴმარებოდა მას მცნებაჲ, რამეთუ უკუეთუმცა მცნებაჲ უჴმდა მას, რად იტყოდა, ვითარმედ: „თავით ჩემით დავსდებ“? რამეთუ რომელი თავით თჳსით დასდებდეს, მცნებაჲ არა ეჴმარების, და მიზეზსაცა იტყჳს ამისისა ქმნისასა, ესე იგი არს, რამეთუ მწყემსი არს იგი, და კეთილი მწყემსი. ხოლო კეთილსა მწყემსსა არა ეჴმარების სხუაჲ ვინმე კეთილად მწყემსი...

...ა, კლდენი განაპნა, კრეტსაბმელი იგი განკუეთა, მკუდარნი აღადგინნა. და ოდეს-იგი წინაშე მღდელთმოძღუართა მათ წარდგა და წინაშე პილატესა, გამოუთქუმელი აჩუენა სიმშჳდე, რომელიიგი კმა იყო უმეტეს სასწაულთასა მოდრეკად გულთა მათთა. და კუალად ჯუარსა ზედა იტყოდა: „მიუტევე მათ, მამაო, ცოდვაჲ ესე, რამეთუ არა იციან, რასა იქმან“. (ლუკ. 23,34)

და აღდგა რაჲ მკუდრეთით, კუალადცა მოუწოდა ჰურიათა მოქცევად და მოციქულთა უბრძანა ქადაგებად მათდა. და რომელნიცა მოიქცეს, სასუფეველი ცათაჲ აღუთქუა; და რომელთა-იგი ჯუარს-აცუეს, მრავალნი მათგანნი ყვნა შვილ ღმრთისა. რაჲმცა იყო ამისა უსაკჳრველეს, რაჲმცა იყო ამის სახიერებისა უმეტეს?

აწ უკუე რომელთა ესე ყოველი გუესმის, შევიკდიმოთ და გულისჴმავყოთ, თუ რაჲზომ შორს ვართ გზისა მისგან, რომელსა იგი ვიდოდა. მან თავადმან გჳბრძანა: „ისწავეთ ჩემგან, რამეთუ მშჳდ ვარ და მდაბალ გულითა“; (მათ. 11,29) ხოლო ჩუენ ესეზომ უცხო ვართ საქმეთაგან მისთა, ვითარმცა ყოვლადვე არა გუასმიოდა. არამედ ვემტერებით და ძჳრსა ვიჴსენებთ ძმა-თა მიმართ ჩუენთა, რომელთათჳს ქრისტემან სიკუდილი თავს-იდვა. ნუუკუე ძჳრუჴსენებლობასაცა წარგებაჲ საფასეთაჲ უჴმსა, ვითარ-იგი მოწყალებისათჳს ვიტყჳთ? ნუ იყოფინ! ესე სათნოებაჲ სრულიად უშრომელ არს და ადვილ....

...ის აქუს, ვითარმცა სული თჳსი დადვა მეგობართა თჳსთათჳს“. (იოან. 15,13) და რად ვიტყჳ მეგობართათჳს? მტერთა და უმადლოთათჳს ესრეთვე ქმნა. ამისთჳს იხილე, თუ ვითარ ჯუარმცუმელთა მათ და მკლველ-თა თჳსთა იღუწიდა, რამეთუ მამასა ეტყოდა მათთჳს: „მიუტევე, მამაო, რამეთუ არა იციან, რასა იქმან“; (ლუკ. 23,34) და მოწაფენი მოუვლინნა მათ, რაჲთა ასწაონ და მოაქციონ ცხორებად, რამეთუ სახიერ იყო და ძჳრუჴსენებელ, და არა არს რიცხჳ წყალობისა და კაცთმოყუარებისა მისისაჲ. დიდებაჲ მისა და ქებაჲ.

აწ უკუე, ძმანო, ჩუენცა ესევითარსა მას სიყუარულსა ვჰბაძვიდეთ, რაჲთა მივემსგავსნეთ ქრისტესა, რაოდენ შესაძლებელ არს მსგავსებაჲ მისი, რაჲთა ამასცა სოფელსა მშჳდობით ვიყვნეთ და საუკუნეთა მათ კეთილ-თა მივემთხჳნეთ მადლითა და კაცთმოყუარებითა უფლისა ჩუენისა იესუ ქრისტესითა, რომლისაჲ არს დიდებაჲ და სიმტკიცე თანა მამით და სულით წმიდითურთ აწ და მარადის და უკუნითი უკუნისამდე, ამენ.

ლოცვა-ყავთ ნეტარისა მამისა იოვანესთჳს და სანატრელისა მამისა ჩუენისა ეფთჳმესთჳს, რომელთა გჳთარგმანეს წმიდაჲ ესე სახარებაჲ ბერძულისაგან ქართულად.

...რა მოიქცეს. სინანული ჭეშმარიტი ყოველსავე ცოდვასა აჰჴოცს. უკუეთუ კულა არა შეინანოთ კაცებისა ამის ჩემისა მომართ ქმნილთა შეურაცხებათა თქუენთათჳს, რომელნი პირველ ჯუარ-ცუმისა აჩუენენით, არა მიგეჴადოს ამას სოფელსა, არამედ მას ოდენ საუკუნესა; ამისთჳსცა ეტყოდა მამასა: „მამაო, მიუტევე მათ, რამეთუ არა იციან, რასა იქმან“. (ლუკ. 23,34)

ხოლო გმობანი ეგე თქუენნი, რომელთა იტყჳთ სულისა წმიდისათჳს, რამეთუ მე სულითა წმიდითა განვასხამ ეშმაკთა, და თქუენ საქმესა მას ეშმაკთა მიაჩემებთ, ამისი არა თუ შეინანოთ, ვერ ჰპოოთ მოტევებაჲ არცა ამას სოფელსა, არცა მერმესა მას, არამედ აქაცა იტანჯნეთ და მერმეცა. და რაჲთა სცნა, ვითარმედ პირველ ჯუარ-ცუმისა თქუმულთა შეურაცხებათათჳს იტყოდა, ამისთჳს თქუა: „რომელმან თქუას სიტყუაჲ ძისა კაცისათჳს, მიეტეოს მას“; რამეთუ მიუთხრობელითა მით სახიერებითა თჳსი-თა, ვითარცა ვთქუ, აღ-რაჲ-ვიდოდა ჯუარ-ცუმად, მოტევებასა ითხოვდა მათთჳს, რაჲთა გჳჩუენოს წყალობისა და ძჳრუჴსენებლობისა მისისა გამოუთქუმელობაჲ.

„ხოლო რომელმან თქუას სულისა წმიდისათჳს“. - გმობათა მათ მოასწავებდა, რომელთა ღმრთეებისა მიმართ იტყოდეს უღმრთონი იგი, და სასწაულთა მათ ეშმაკთა მიაჩემებდეს, რომელნი მადლითა სულისა წმიდისაჲთა იქმნებოდეს; ესევითარი უკუე გმობაჲ მძიმე არსო და შეუნდობელ უნანულთა...

...სჴმოებაჲ! ღმერთსა ჰხედავ განკაცებულსა, რომელი ესოდენსა სიმდაბლესა მოვიდა და ესოდენი ევნო ჩუენთჳს, მტერქმნილთა ამათ და განდგომილთათჳს, და ჯერეთ გიკჳრს და იტყჳ: ვითარ შესაძლებელ არს მიტევებაჲ ბრალისა შემაწუხებელთა ჩუენთაჲსა? არა გესმისა, რასა იტყოდა იგი ჯუარსა ზედა? „მიუტევე, მამაო, რამეთუ არა იციან, რასა იქმან“; (ლუკ. 23,34) არა გესმისა კუალად, რასა იტყჳს მოციქული პავლე? ვი-თარმედ: „ამაღლდა ზეცას და ზის მარჯუენით ღმრთისა და მეოხ არს ჩუენთჳს“; (შდრ. რომ. 8,34) არა ჰხედავა, ვითარ შემდგომად ჯუარ-ცუმისა და ამაღლებისა მიუვლინნა მოციქულნი მკლველთა მათ მისთა ჰურიათა მიმნიჭებელად მიუთხრობელთა მათ კეთილთა? და ეგრეთცა ეგულებოდა მათიცა ძჳრისყოფაჲ უკეთურთა მათ, არამედ არავე დასცხრა უფალი ჩუენებად მათდა სახიერებისა თჳსისა.

რაჲ შეგემთხჳა შენ, კაცო, ესოდენი, ვითარ მეუფემან ჩუენმან თავსიდვა? შეიკრა, იგუემა, ყურიმლის-ცემაჲ თავს-იდვა, ყუედრებანი და ნერწყუანი, კიცხევანი და მერმე სიკუდილი შეურაცხი და საყუედრებელი. ოდესმცა გევნო შენ ესოდენი? ხოლო აწ მცირეცა თუ რაჲმე შეგემთხჳოს, დიდად შეგირაცხიეს შენ; არამედ რაოდენცა მრავალი გევნოს, უკუეთუ მოითმინო, უბრწყინვალესნიცა გჳრგჳნნი მიიხუნე და ძმაჲ იგი შენი დიდისა სენისაგან განჰკურნო და მიემ...