Psalms 68:2

...მესამე - როგორ აჩვენებს მოციქულთა თავი, რომ ფსალმუნი იუდაზე ითქვა; უფრო სწორად, არა მთელი ფსალმუნი, არამედ ფსალმუნის ნაწილი.

რადგან ამბობს: ფსალმუნთა წიგნში წერია: „იყავნ სამკჳდრებელი მათი ოჴერ, და საყოფელთა მათთა ნუ იყოფინ მკჳდრი;“ (ფსალმ 68:26; შდრ. საქმ 1:20). მაგრამ ეს ისევ სხვა საკითხს გვიჩენს: ორივე ეს სიტყვა ამ ფსალმუნში არ წერია; ამიტომ არ თქვა: ეს ფსალმუნი, არამედ მთელი წიგნი. რადგან სიტყვა „იყავნ სამკჳდრებელი მათი ოჴერ, და საყოფელთა მათთა ნუ იყოფინ მკჳდრი;“ (ფსალმ 68:26) სხვა ფსალმუნშია, ხოლო ამაშია: „განსაგებელი მისი სხუამან მიიღენ.“ (ფსალმ 108:8). მაგრამ პეტრემ მაინც ორივე ერთ მოწმობად შეკრიბა. ამას პავლეც ყველგან აკეთებს, როგორც მაშინ, როცა ამბობს: „მოვიდეს სიონით მჴსნელი და მოაქციოს უღმრთოებისაგან იაკობი. და ესე არს ჩემ მიერი იგი მათდა მიმართ აღთქუმაჲ, რაჟამს მოვსპნე ცოდვანი მათნი.“ (...

...ამოითხოვ შენს ცოდვათა შენდობას? როგორ მიიზიდავ მეუფეს წყალობისკენ, როცა ვედრებას ასე უდიერად წარადგენ? „მიწყალე მე, ღმერთო“ (ფსალმ 50:3) ამბობ, და წყალობისთვის უცხო ზნეს აჩვენებ. „მაცხოვნე მე“ (ფსალმ 68:2) შეჰღაღადებ, და ხსნისთვის უცხო სახეს გამოსახავ. რა აქვს საერთო ვედრებასთან ხელებს, რომლებიც განუწყვეტლივ მაღლა იწევა და უწესრიგოდ ტრიალებს, ან მძაფრ ყვირილს, რომელიც სუნთქვის ძალდატანებული ბიძგის გამო გაურკვეველია? განა ამათგან ზოგი გზაჯვარედინებზე მეძავ ქალთა საქმე არ არის, ზოგი კი თეატრებში მყვირალთა? მაშ, როგორ კადნიერდები, რომ ამ ანგელოზებრივ დიდებისმეტყველებას დემონების თამაშობანი შეურიო?

და როგორ არ გრცხვენია იმ ხმისა, რომელსაც წარმოთქვამ, როცა ამბობ: „ჰმონეთ უფალსა შიშით და გიხაროდეთ მისით ძრწოლით“ (ფსალმ 2:11)¹?...

...ლისხმობ; ისინი ხომ მხეცებზე უფრო სასტიკნი არიან; ნუ ენდობი მდინარ საგნებს, რათა მტკიცედ დგომა შეძლო. წყალზე არავინ დგას, კლდეზე კი ყველანი უსაფრთხოდ დგანან. ამქვეყნიური საქმეები წყალია, რადგან ამბობს: „შევიდეს წყალნი სულად ჩემდამდე“ (ფსალმ 68:2), როგორც წამღები ნიაღვარი. სულიერი საქმეები კლდეა, რადგან ამბობს: „და დაამტკიცნა კლდესა ზედა ფერჴნი ჩემნი“ (ფსალმ 39:3). ამქვეყნიური საქმეები ლამი და ტალახია; ამათგან თავი ამოვიზიდოთ, რადგან ასე შევძლებთ ქრისტეს გამოჩინებას ვეწიოთ. ყოველივე, რაც დაგვატყდება, დავითმინოთ; ყველაფერში საკმარისი ნუგეშია ქრისტესთვის ვნება; ეს საღმრთო შემლოცველი სიტყვა გავიმეოროთ და ჭრილობის ტკივილი შეწყდება. და როგორ შეიძლება ქრისტესთვის ვნება? — ამბობს. ვინმემ ცილი დაგწამა უბრალოდ, არა ქრისტესთვის? თუ დიდსულოვნად აიტან, თუ მადლობას შესწირავ, თუ ცილისმწამებლისთვის ილოცებ, ამ ყველაფერს ქრ...

...სებული საქმისაჲ, რომელნი-იგი არა თუ მორწმუნე იყვნეს და ქრისტეს განცემისათჳს აბრალებდეს, არამედ საქმისა ჭეშმარიტებაჲ აიძულებდა მოპოვნებად სახელსა შემსგავსებულსა. ამისთჳს ჩუენდა მტერთამიერი წამებაჲ უსარწმუნოეს არს.

რამეთუ წერილ არს წიგნსა მას ფსალმუნთასა: "იყავნ სამკჳდრებელი მისი ოჴერ და ნუ იყოფინ მას შინა" (ფსალ. 68:26) და "განმგებელი მისი სხუამან მიიღენ" (ფსალ. 108:8) (1,20).

თარგმანი: ვინაჲთგან სხჳსა ფსალმუნისაჲ არს "იყავნ სამკჳდრებელი მისი ოჴერ" და კუალად სხჳსაჲ — "განსაგებელი მისი სხუამან მიიღენ", ამისთჳს არა რიცხუსა ფსალმუნისასა, არამედ ყოველსა წიგნსა ფსალმუნთასა იჴუმევს მაუწყებელად სიტყჳსა, რამეთუ ოჴერ იქმნა დაბაჲ იუდაჲსი, საფლავ ბილწ და შეგინებულ ყოფითა, და უშენ მკჳდრთა ცხოველისგან. განმრავლებითა მკუდართა საფლავებისაჲთა, ხოლო განსაგებელი მოციქულებისა მისისაჲ მიიღო მატათია.

ჯურ -არს უკუე ჩუენ თანა შეკრებულთა ამათ კაცთაჲ ყოველსა ჟამსა, რომელსა შემოვიდა და განვიდა ჩუენდა უფალი იესუ, იწყო ნათლისცემითგან იოვანესით ვიდრე დღედმდე ამაღლებისა მისისა ჩუენგან, მოწამედ აღდგომისა მისისა ჩუენ თანა ყოფად ერთი ამათგანი (1,21-22).

თარგმანი: ესე წინაჲსწარმეტყუელისა მიერ წინამოსწავებითა ცხად-ყო, ვითარმედ განსაგე...

...ედა დადვეს და ესრეთ მიუპყრეს, (შდრ. მათ. 27,48); (იოან. 19,29) რამეთუ თჳთცა არა ენება შეხებაჲ მისი, ვითარცა ბოროტისა რაჲსამე, არამედ ლერწმითა და უსუპითა მიუპყრობდეს, ხოლო თავადმან მიიღო რაჲ ძმარი იგი, თქუა: „აღსრულებულ არს წერილი“ (შდრ. ფსალმ. 68,22) (19,30). ჰხედავა, ვითარ ყოველსავე ჴელმწიფებით იქმს? და შემდგომიცა ისმინე, ვითარ, იხილა რაჲ, რამეთუ ყოველი წერილი აღსრულებულ იყო, „მიიდრიკა თავი და განუტევა სული“ (19,30). იხილე აქა ჴელმწიფებაჲ, რამეთუ ჩუენ ოდეს მივსცეთ სული, მაშინ მიდრკების თავი, ხოლო აქა თჳთ ოდეს ინება, მიიდრიკა თავი და განუტევა სული. და ამით ყოვლითა გამოაჩინებს მახარებელი, ვითარმედ უფალ ყოვლისა იყო. არამედ ჰურიანი კუალად რომელნი-იგი აქლემსა შთასთქმიდეს და ბურნაკსა წურვიდეს, (შდრ. მათ. 23,24) ესევითარი საშინელი საქმჱ ექმნა, და დღისა მისთჳს გამოძიებასა იქმოდეს და ეკრძალებოდეს.

ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „ხოლო ჰურიათა, რაჲთა არა დაადგრენ გუამნი იგი შაბათადმდე ჯუარსა ზედა, რამეთუ იყო დიდ დღჱ იგი შაბათისაჲ მის, ჰკითხეს პილატეს, რაჲთა განუტეხნენ წჳვნი მათნი და აღიხუნენ“ (19,31).

თ ა რ გ მ ა ნ ი: იხილეთ, ვითარ ძლიერ არს ჭეშმარიტება...

...ცემელისათჳს არღა ქმნულსა ვითარცა ქმნილსა იტყოდა, ვითარმედ: „რომელი ჭამდა პურსა ჩემ თანა, აღიღო ჩემ ზედა ბრჭალი მისი“; (იოან. 13,18); (შდრ. ფსალმ. 40,10) და კუალად იტყჳს: „მცეს მე საჭმლად ჩემდა ნავღელი და წყურილსა ჩემსა მასუეს მე ძმარი“. (ფსალმ. 68,22) და ესევითარი მრავალი ჰპოო, რომელ არღა ქმნილსა ვითარცა ქმნილსა იტყოდის წერილსა შინა.

სწავლაჲ იგ მოწყალებისათჳს

გნებავსა, რაჲთა სხუანიცა სახენი შემოვიხუნეთ? არამედ კმა არიან თქუმულნი ესე, რაჲთა არა მოწყინე იქმნნეთ სმენად. ამისთჳს აღსრულებაჲ ვყოთ სიტყჳსა ჩუენისაჲ. ხოლო აღსასრული ჯერ-არს, რაჲთა მადლობითა ვყოთ ღმრთისაჲთა, და მადლობაჲ არა სიტყჳთ ოდენ უყუარს ღმერთსა, არამედ უფროჲსად საქმით, რამეთუ იტყჳს, ვითარმედ: „ბრწყინევდინ ნათელი თქუენი წინაშე კაცთა, რაჲთა იხილნენ კეთილნი საქმენი თქუენნი და ადიდებდენ მამასა თქუენსა ზეცათასა“. (მათ. 5,16) რამეთუ არარაჲ არს უბრწყინვალეს კეთილთა საქმეთასა, ვითარცა წერილ არს, ვითარმედ: „გზანი მართალთანი მსგავსად ნათლისა ბრწყინვენ“, (იგავ. 4,18) ხოლო ნათობენ არა თავთა თჳსთა ოდენ, არამედ სხუათაცა განათლებად. ამისთჳს გევედრებ...

...ისცეს მას ძმარი ნავ-ღლითა შეზავებული“ შეურაცხებით, „და მი-რაჲ-იღო, არა უნდა სუმის“. ხოლო სხუაჲ მახარებელი იტყჳს: „და ოდეს მიიღო, თქუა: აღსრულებულ არს ესეცა წერილი“. (იოან. 19,30) - წერილი იგი, რომელი იტყჳს: „მცეს მე საჭმლად ჩემდა ნავღელი და წყურილსა ჩემსა მასუეს მე ძმარი“. (ფსალმ. 68,22) ხოლო ერთ არს ამათ ორთავე მახარებელთა სიტყუაჲ, რამეთუ ამანცა თქუა, ვითარმედ: „მიიღო“, და მანცა ესევე თქუა, ვითარმედ: „მიიღო“.

გარნა სიტყუათა მათ წერილისათა ვიეთნიმე ვერ კეთილად გულისჴმაჰყოფენ; რამეთუ იტყჳს მახარებელი მრავალგზის, ვითარმედ: „ესე იქმნა, რაჲთა აღესრულოს თქუმული წინაჲსწარმეტყუელისა მიერ“, ვითარცა ესერა წინამდებარესა მას სიტყუასა შინა შემოიღო წამებაჲ წინაჲსწარმეტყუელისაგან, ვითარმედ: „განიყვეს სამოსელი ჩემი და კუართსა ჩემსა ზედა განიგდეს წილი“; (ფსალმ. 21,19) და „მცეს მე საჭმლად ჩემდა ნავღელი და წყურილსა ჩემსა მასუეს მე ძმარი“.

ვიეთნიმე უკუე, ვითარცა ვთქუ, უმეცრად გულისჴმა-ჰყოფენ და ჰგონებენ, თუ ამისთჳს იქმნნეს საქმენი იგი, რაჲთა წერილნი აღესრულნენ. და ამის გამო თქუეს, ვითარმედ: უბრალო არიანო მოქმედნი იგი ამათ საქმე-თანი ჰურიანი, რამეთუ ჰმსახურეს სიტყუათა წერილთასა; და უკუეთუმცა...

...ავნ სამკჳდრებელი მათი ოჴერ, და საყოფელსა მათსა ნუ იყოფინ მკჳდრი; რამეთუ რომელსა შენ სცხე, მათ დევნეს იგი და სალმობასა წყლულთა ჩემთასა შესძინეს. შესძინე უშჯულოებაჲ უშჯულოებასა მათსა ზედა, და ნუ შევლენედ იგინი სიმართლესა შენსა. აღიჴოცნენ იგინი წიგნისა მისგან ცხოველთაჲსა და მართალთა თანა ნუ დაიწერებიან“. (ფსალმ. 68,21-29)

ესე არს ნაწილი თქუენი, - არქუთ ჰურიათა, - ესე არს სამკჳდრებელი თქუენი, მტერნო ქრისტესნო, ძენო უშჯულოთანო და ნათესავნო მემრუ-შეთანო.

არამედ პირველსავე სიტყუასა მოვიდეთ. ოდეს ესრეთ თანამდებად სიკუდილისა თქუეს უფალი, ვითარ არა მოკლეს იგი თჳსაგან მასვე ღამესა? ესე ამისთჳს, რამეთუ ისწრაფდეს, რაჲთა ცხადად დაისაჯოს სიკუდილად, რაჲთა ყოველთა მიერ შეურაცხ იქმნას. რამეთუ ერსა მრავალსა აქუნდა მისა სარწმუნოებაჲ და სიყუარული, ამისთჳს ცხადად ენება დასჯაჲ მისი, რაჲთა იგი ყოველნი დაბრკოლდენ. ხოლო ქრისტემან მათი იგი უკეთურებაჲ უფროჲსღა ჭეშმარიტებისა გამოსაჩინებელად იჴმარა, რაჲთა საცნაურ იქმნას ყოველთა მიერ და ბრწყინვალე სიკუდილი მისი, რომლი-თა ყოველნი ვცხონდით. და ვითარცა იტყოდეს: მოვკლათ იგი, რაჲთა არა მოვიდენ ჰრომნი და წარიღონ ქუეყანაჲ და ქალაქი ჩუენი, (შდრ. იოან. 11,48) და ვინაჲთგან მოკლეს, აღესრულა მოსლვა...

...ჳს მჴედართაჲსა თქუა: „განჴურიტნეს ჴელნი ჩემნი და ფერჴნი ჩემნი და აღრაცხეს ყოველი ძუალები ჩემი. განიყვეს სამოსელი ჩემი მათ შორის და კუართსა ჩემსა ზედა წილს-იგდებდეს“. (ფსალმ. 21,18-19) და კუალად იტყჳს: „მცეს მე საჭმელად ჩემდა ნავღელი და წყურილსა ჩემსა მასუეს მე ძმარი“. (ფსალმ. 68,22)

ვინაჲთგან უკუე წინაჲსწარმეტყუელნი პირველ ესოდენთა წელთა ყოველსავე ესრეთ უცთომელად ქადაგებდეს, უმეტესისა ამისთჳს წინაჲსწარმეტყუელთაჲსა ვითარ ვინ უძლოს თქუმად, თუ უმეცარ იყო? ესე სიტყუაჲ ყოვლადვე შეუწყნარებელ არს. სარწმუნო არს უკუე და ჭეშმარიტ ზემოწერილი იგი სიტყუაჲ, რამეთუ ურწმუნოებისა მისთჳს მოწაფეთა თჳსთაჲსა მიავლინნა იოვანე უფლისა, რაჲთა უკუეთუ იყოს მათ თანა ნაწილი ცხორებისაჲ, ჰრწმენეს მისი, იხილნეს რაჲ სასწაულნი იგი ცნობისა უაღრესნი და ესმეს სწავლაჲ იგი ღმრთივშუენიერი; მათისა უკუე მისლვისათჳს იჩემა ნათლისმცემელმან სახე იგი კითხვისაჲ. ხოლო მან ყოველივე ჭეშმარიტებით იცოდა.

სწავლაჲ ლვ სიმშჳდისათჳს, და რაჲთა მოსწრაფე ვიყვნეთ ძლევად ვნებათა

ხოლო შენ, საყუარელო, გიკჳრდინ და ადიდებდი მიუთხრობელსა მას გარდამატებულსა მეუფისა ჩუენისა სულგრძელებასა და სიმშჳდესა. ვი-თარ რომელნიმე გამოსცდიდეს, რომელნიმე ურწმუნო იქმნებოდეს, სხუანი შ...