სახარებაჲ მათესი 12:3

..., ვითარმედ: „რაჟამს აღვმაღლდე, მაშინ სცნათ, რამეთუ მე ვარ“; (შდრ. იოან. 8,28) და კუალად იტყჳს: „დაჰჴსენით ტაძარი ესე, და მესამესა დღესა აღვადგინო ეგე“; (იოან. 2,19) და კუალად თქუა: „სასწაული არა გეცეს თქუენ, გარნა სასწაული იგი იონაჲსი“. (შდრ. მათ. 12,39); (16,4); (ლუკ. 11,29) რამეთუ ვითარ არა დიდი დიდებაჲ არს, რაჟამს შემდგომად სიკუდილისა შეუძლოს უმეტესი, ვიდრეღა უწინარეს სიკუდილისა? რამეთუ მოწაფეთა ქმნნეს უმეტესნი სასწაულნი, რაჲთა სარწმუნო იქმნას აღდგომაჲ.

ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „და ღმერთმანცა ადიდოს იგი თავისა თჳსისა თანა“ (13,32).

თ ა რ გ მ ა ნ ი: ესე იგი არს, ვითარმედ არა თუ სხჳსა მიერ, არამედ თავისა თჳსისა მიერ.

ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „და მეყსეულად ადიდოს იგი“ (13,32).

თ ა რ გ მ ა ნ ი: მეყსეულად ჯუარს-ცუმასა თანა, რამეთუ არა თუ შემდგომად მრავლისა ჟამისა, არცა ჟამსა მას აღდგომისასა მოელოდის, არა მაშინ გამოაჩინოს ბრწყინვალედ, არამედ მეყსეულად ჯუარსცუმასავე მისსა გამოჩნდეს დიდებულებაჲ მისი, რამეთუ მზჱ უკუნიქცა დაბნელებული, და კლდენი განსთქდეს, და კრეტსაბმელი განიპო, და მრავალნი გუამნი შესუენებულთა წმიდათანი აღდგეს; და საფლავი დ...

...ჲ: „სდევნიდეს ჰურიანი იგი იესუს, რამეთუ ამას იქმოდა შაბათსა შინა. ხოლო იესუ მიუგო და ჰრქუა მათ: მამაჲ ჩემი მოაქამომდე იქმს, და მეცა ვიქმ“ (5,16-17).

თ ა რ გ მ ა ნ ი: რაჟამს-იგი მოწაფეთათჳს მიუგებდა, დავით შემოიყვანა შორის და თქუა: „არა აღმოგიკითხავსა, რაჲ-იგი ქმნა დავით, რაჟამს შეემშია მას და მისთანათა მათ?“ (მათ. 12,3); (მარკ. 2,25); (ლუკ. 6,3) ხოლო რაჟამს-ესე თავისა თჳსისათჳს უნდა მიგებაჲ, მამისა მიმართ მივიდა, რაჲთა გამოაჩინოს სწორებაჲ მისი პატივითა, რამეთუ მისებრვე იქმს, და უნდა ამაღლებაჲ გონებათა მათთაჲ, რაჲთა არა ვითარცა კაცსა ხედვიდენ, არამედ ვი-თარცა ღმერთსა და შჯულისმდებელსა. და უკუეთუ თქუას ვინ, ვი-თარმედ: რასა იქმს მამაჲ? ისმინენ, ვითარ წერილ არს, ვითარმედ: „განისუენა ღმერთმან დღესა მეშჳდესა ყოველთაგან საქმეთა მისთა“, (დაბ. 2,2) და გულისხმა-ყავნ სახჱ საქმისა მისისაჲ, თუ ვითარ იქმს, რამეთუ განაგებს, სცნობს წინაჲსწარ, იმჭირავს და განამტკიცებს ყოველთა მათ ქმნულთა.

და რაჟამს ჰხედვიდე მზისა აღმოსლვასა, მთოვარისა სრბასა და ტბათა და მდინარეთა და წყაროთა და წჳმათა და ბუნებისა სრბათა თესლთა შინა და გუამთა შინა ჩუენთა და პირუტყუთასაცა და სხ...

...მათისა მიზეზი დაჴსნად ენება, რაჲთამცა სიტყუათა მათთა მიერ დააყენეს იგი. ამისთჳსცა უფალმან არა მისცა მათ სასწაული, ვითარცა-იგი პირველ, რაჟამს ითხოვდეს სასწაულსა. და უფალმან ჰრქუა მათ, ვითარმედ: „ნა-თესავი ბოროტი და მემრუშჱ სასწაულსა ეძიებს, და სასწაული არა ეცეს მას, გარნა სასწაული იონა წინაჲსწარმეტყუელისაჲ“. (მათ. 12,39); (16,4); (ლუკ. 11,29) და მაშინ ცხადად ჰრქუა მათ სიტყუაჲ იგი, ხოლო აქა - იგავითრე. და ამას იქმს მათისა მის უკუანაჲსკნელისა უგულისხმოებისათჳს, რამეთუ ხედვიდა სიბოროტესა გონებისა მათისასა; თუ არა, უკუეთუმცა არ ესრეთ იყო, არცამცა დააყენა ჩუენებად სასწაული, რომელი-იგი თჳნიერ მათისა თხოვისა მრავალგზის იქმნ სასწაულთა; ხოლო აქა, ვინაჲთგან იხილა უკეთურებაჲ მათი, ამისთჳს ჰრქუა მხედველმან მან გონებათამან:

ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „დაჰჴსენით ტაძარი ესე, და მესამესა დღესა აღვადგინო“ (2,19).

თ ა რ გ მ ა ნ ი: მრავალსა იტყჳს ესევითარსა, რომელი მაშინდელთა მათ არა საცნაურ იყო, ხოლო შემდგომთა მათ გამოეცხადა. და რაჲსათჳს უკუე ჰყოფსა ამას? რაჲთა გამოჩნდეს, ვითარმედ პირველითგანვე იცოდა ყოველი ყოფადი, ვითარცა-ესე ამას წინაჲსწარმეტყუელებასა ზედა იქმნა. და შემდგომად აღდგომისა მისისა მოეჴსენა მოწაფეთა სიტყუ...

...ელსმყოფელთა მათ ქრისტეს ვნებათათჳს ვიტყოდით, რამეთუ კეთილ არს მარადის ჴსენებაჲ მათი და სარგებელ სულისა.

ესე არს სასწაული იგი, რომელი, ოდეს-იგი ჰურიანი ითხოვდეს, ჰრქუა უფალმან მიცემად და ეტყოდა: „ნათესავი ბოროტი და მემრუშე სასწაულსა ეძიებს, და სასწაული არა ეცეს მას, გარნა სასწაული იონა წინაჲსწარმეტყუელისაჲ“. (მათ. 12,39); (16,4); (ლუკ. 11,29) ესე არს იგი სასწაული: ჯუარ-ცუმაჲ და სიკუდილი, დაფლვაჲ და აღდგომაჲ. და კუალად სხუასა ადგილსა მოასწავებდა ძალსა მას ჯუარისასა და იტყოდა: „ოდეს აღამაღლოთ ძე კაცისაჲ, მაშინ სცნათ, ვითარმედ მე ვარ“. (იოან. 8,28) ესე იგი არს, ოდეს ჯუარს-მაცუათ და ჰგონებდეთ, თუ მძლექმნულ ხართ, მაშინ უმეტესად სცნათ ძალი ჩემი. რამეთუ შემდგომად ჯუარ-ცუმისა ქალაქი მათი წარწყმდა, და იგინი აზნაურებისა და პატივისაგან განვარდეს, და წარწყმდა ყოველი საქმე ჰურიათაჲ.

ქადაგებაჲ ქრისტჱსი აღყუავნა და კიდეთა ქუეყანისათა განეფინა, და ძალსა მისსა ყოველი სოფელი, ზღუაჲ და ჴმელი, უდაბნოჲ და შენი მარადის ქადაგებენ. და კუალად ჟამსა მას ჯუარ-ცუმისასა მებრ აღესრულებოდეს სასწაულნი იგი საკჳრველნი, რომელნი ფრიად უსაკჳრველეს იყვნეს მაშინ, ვიდრეღა იქცეოდა რაჲ ქუეყანასა ზედა. და...

...ბისა მისისათჳს სიტყუად. მიუთხრა ერსაცა ამის ჯერისათჳს, არამედ მიფარულადრე, ვითარ-იგი თქუა: „დაჰჴსენით ტაძარი ესე, და მესამესა დღესა აღვადგინო იგი“. (იოან. 2,19) და კუალად: „სასწაულსა ეძიებსო ნათესავი ესე, და სასწაული არა მიეცეს მას, გარნა სასწაული იონა წინაჲსწარმეტყუელისაჲ“. (მათ. 12,39) და ესევითართა სიტყუათა ეტყოდა იგავით და დაფარულად, ხოლო მოწაფეთა ვითარცა სხუასა ყოველსა გამოუცხადებდა, ეგრეთვე ვნებისა თჳსისათჳს ცხადად ეტყოდა.

ხოლო რაჲსათჳს ეტყოდა ერსა, ვინაჲთგან ვერ გულისჴმა-ჰყოფდეს? ამისთჳს, რაჲთა უკუანაჲსკნელ, ოდეს გულისჴმა-ყონ, ცნან, ვი-თარმედ წინაჲთვე იცოდა ყოველივე და ნეფსით მივიდოდა ვნებად, არა თუ იძულებით ანუ უმეცრებით. ხოლო მოწაფეთა პირველითგან სიკუდილსა ოდენ აუწყებდა, და რაჟამს ფრიად აუწყა სიტყუაჲ იგი და დააჩჳნა გონებანი მათნი, მერმე სხუაჲცა ყოველი მიუთხრა, ვითარმედ: „მისცენ იგი წარმართთა კიცხევად და ტანჯვად“. ხოლო ესე პირველითგან არა უთხრა, რაჲთა არა შეაშფოთნეს, არამედ იხილეს რაჲ ძლიერებანი და დიდებულებანი მისნი, და მისცნა მათ აღთქუმანი საუკუნოჲსა ცხორებისანი, მერმეღა სიტყუაჲ ესე ვნებისა თჳსისაჲ მიუთხრა, შეთხზული სხუათა მათ მოძღურებათა და სასწაულთა თანა, და წინაჲსწარმეტყუელნიცა მოწამედ მოიყვანნა,...

...(იერ. 3,7)

განიბანე, კაცო, პირი შენი და ენაჲ სიტყუათაგან ბოროტთა, რაჲთა კადნიერებით ევედრებოდი ღმერთსა, რამეთუ წერილ არს: „ცხორებაჲ და სიკუდილი ჴელთა შინა ენისათა არს“, (იგავ. 18,21) და „სიტყუათა შენთაგან განჰმართლდე და სიტყუათა შენთაგან დაისაჯო“. (მათ. 12,37) აწ უკუე მსგავსად გუგათა თუალისათა დაიცევ ენაჲ შენი, რამეთუ ასწაო თუ მას წესიერებაჲ, იქმნას ეტლ მეუფისა; ხოლო დაუტეო თუ წარმდებებით სლვად ყოველსავე ბოროტსა შინა, იყოს იგი საჴედარ ეშმაკისა, რაჟამს აღივსებოდის ყოვლითავე გინებითა და ბოროტისმეტყუელებითა, გულისწყრომით ზრახვითა მოყუსისაჲთა და სხჳთა მრავლითა ბოროტითა. ამისთჳს გევედრები, უკუეთუ გნებავს, რაჲთა კადნიერებით ევედრებოდი ღმერთსა, ყოვლისავე რისხვისა და გულისწყრომისაგან წმიდა-ყავ სული შენი, ვითარცა იტყჳს მოციქული, ვითარმედ: „მნებავს ლოცვაჲ მამათაჲ ყოველსა ადგილსა აპყრობად წმიდად ჴელთა თჳნიერ რისხვისა და გულისწყრომისა; ეგრეთვე დედათა წესიერებისა სამკაულითა მორცხუედ და ღირსებით შემკობად თავთა თჳსთა“. (1 ტიმ. 2,8-9) აწ უკუე, კაცო, ნუ სირცხჳლეულ-ჰყოფ ენასა შენსა. უკუეთუ არა, ვითარ შეწიროს შენთჳს ვედრებაჲ, ოდეს კადნიერებაჲღა თჳსი წარეწყმიდოს?...

...აურაცხელნი იპოებიან. ამისთჳს, საყუარელნო, ყოველივე გულისჴმა-ვყოთ და ვივლტოდით ამის ცოდვისაგან. ნუ ვავნებთ მოყუასთა ჩუენთა ნუცა საქმით, ნუცა სიტყჳთ. რამეთუ ესერა აღმოვიკითხეთ ბრძანებაჲ უფლისაჲ, რომელსა იტყჳს, ვითარმედ: „ყოველი სიტყუაჲ ცუდი, რომელსა იტყოდიან კაცნი, მისცენ სიტყუაჲ მისთჳს დღესა მას სასჯელისასა“. (მათ. 12,36)

უკუეთუ სიტყჳსა ცუდისა სასჯელი მიგუეჴადების, რაჲ ვთქუათ ძჳრისზრახვათათჳს და შესმენათა მოყუსისათა, რავდენისა სასჯელისა თანამდებ ვართ? რამეთუ დაღაცათუ სიტყუაჲ იგი ძჳრის-ზრახვისაჲ ჭეშმარიტ იყოს, შენ არავე გიჴმს ძჳრის-ზრახვაჲ, რაჲთა არა თანამდებ ბრალისა იქმნე. არა გესმისა, ვითარმედ ფარისეველმან მან ჭეშმარიტი თქუა მეზუერისა მისთჳს და რაჲ-იგი ყოველთა მიერ საცნაურ იყო, არამედ დაისაჯავე სასტიკად? ხოლო უკუეთუ ცხადთა და საცნაურთა საქმეთათჳს ძჳრისზრახვაჲ უჯერო არს, რავდენ უფროჲს ფარულთათჳს და იჭუეულთა? რამეთუ შეცოდებულსა მას აქუს მსაჯული, ხოლო შენ ნუვის განიკითხავ, რომლისა ზრუნვაჲ არა შენდა რწმუნებულ იყოს, ნუცა მოიტაცებ პატივსა მას მხოლოდშობილისასა, მისდა დამარხულ არს საყდარი განკითხვისაჲ.

ხოლო უკუეთუ გწადის შენცა განკითხვაჲ, გიჩუენო განსაკითხავი ფრიად სარგებლისაჲ და ბრალისაგან თავისუფალი: დასჳ საყდართა ზედა შინაგანისა გონებისათა განმკით...