სახარებაჲ მათესი 21:3

...უპატიოებად ჰგონეს ვნებაჲ იგი ჯუარისაჲ, ამისთჳსცა მოციქული, თჳთ სიტყჳსა მისებრვე უფლისა, დიდებად მისსა უწოდს ჯუარ-ცუმას მას.

ჳკუმენისი: არა-ცნობასა ამას შურითა დაბრმობისათჳს ჰურიათაჲსა იტყჳს, ხოლო რამეთუ იცოდეს და ნებსით უმეცარ იქმნნეს, ესე ამიერ ცხად არს, რაჟამს იტყოდეს: "ესე არს მკჳდრი, მოვედით და მოვკლათ" (მათ. 21:38). ვიტყჳ უკუე, ვითარმედ ესე იცოდეს, რამეთუ იგი თავადი არს ქრისტე, ძე ღმრთისაჲ, და ამით დაისაჯებიან რამეთუ, რომელი-იგი ცოდეს, მეცნიერებით ცოდეს და არა უმეცრებით. ხოლო აწ მოციქული უმეცრებად ამას იტყჳს, ვითარმედ, ესოდენ მოშურნისა გონებისა უფალ იყვნეს ჰურიანი, რომელ რაოდენცა წყურიელ იყვნეს მოკლვად უფლისა, უკუეთუმცა ეცნა, ვითარმედ ჯუარცუმითა მისითა ესოდენ დიდი იქმნების ცხორებაჲ ყოველთა წარმართთაჲ, არამცა ჯუარს-ეცუა იგი.

მოციქულისაჲ: არამედ ვითარცა წერილ-არს: რომელი თუალმან არა იხილა, და ყურსა არა ესმა, და გულსა კაცისასა არა მოუჴდა, რომელი განუმზადა ღმერთმან მოყუარეთა თჳსთა (2,9).

თარგმანი: სადა წერილ არს? — ცხად არს, ვითარმედ ფრიად საიდუმლოდ და დაფარულად. ანუ თუ ესევე ძალი წერილ არს, ხოლო არა ამითვე სიტყჳთა, ვითარ-იგი ესაია იტყჳს, ვითარმედ: "რომელთადა არა თხრობილ იყო, მისთჳს იხილონ, და რომელთადა ა...

...„თჳსთა თანა მოვიდა იგი“, არა თუ მას რაჲმე უჴმდა, რამეთუ, ვითარცა ვთქუ, ღმერთსა არარაჲ უჴმს სხჳსაგან, არამედ თჳსთა მათ მისთა სარგებელისათჳს მოვიდა. და ამას ყოველსა ზედა „თჳსთა იგი არა შეიწყნარეს“, სარგებელად მათა მოსრული, არამედ გარემიაქციეს, და არა ესე ოდენ, არამედ გარეგან ვენაჴისა განიყვანეს და მოკლეს. (შდრ. მათ. 21,39) და ამას ყოველსა ზედა არავე დაუჴშა მათ კარი სინანულისაჲ, არამედ მისცა მათ ამათ ესეოდენთა ბოროტთა შემდგომად, რაჲთა უკუეთუ ინებონ, ყოველნი მათნი ცოდვანი განიბანნენ მისითა სარწმუნოებითა და სწორ იქმნენ მათდა, რომელთა არარაჲ ესევითარი ექმნას, არამედ საყუარელ მისა იყვნეს.

და რაჲთა სცნათ, ვითარმედ არა ცუდად ვიტყოდე ამას, იხილეთ ნეტარი პავლე, რომლისათჳს ბრწყინვალედ ვღაღადებ, რამეთუ ესე შემდგომად ჯუარს-ცუმისა ქრისტეს სდევნიდა და მოწამისა მის მისისა სიკუდილსა თანაშემწე იყო; და ვინაჲთგან მოიქცა და შეინანა, ამისთჳს მეყსეულად თავთა მათ მოციქულთა თანაზიარ იქმნა და მოძღურად და მასწავლელად ყოვლისა სოფლისა გამოჩნდა, რომელი პირველ მგმობარი იყო და მდევარი, ვითარცა თჳთ იგი ნეტარი ქადაგებს სახარებასა მას სიხარულით, და არა თუ სირცხჳლ-უჩნდა. ამისთჳსცა ოდესმე იტყჳნ, ვითარმედ: „არა ღირს ვარ წოდებად მოციქულად, რამეთუ ვსდევნიდ ეკლესიათა ღმრთისათა“;...

...ძალ-ედვა ჯუარმცუმელთა მათ მისთა წამის-ყოფით ოდენ განჴმობად, ვითარცა ლეღჳ იგი განაჴმო, არამედ ნეფსით თავსიდებდა ყოველსავე.

და ვითარცა-იგი შევიდოდა რაჲ იერუსალჱმდ, წარავლინნა მოწაფენი მოყვანებად კარაულისა მის და ჰრქუა: „უკუეთუ ვინმე გრქუას რაჲ, არქუთ, ვითარმედ: უფალსა უჴმან ეგე, და მეყსეულად მოავლინნეს იგინი“, (მათ. 21,3)

ეგრეთვე აქა ჰრქუა: „არქუთ სახლისა უფალსაო: გეტყჳს შენ მოძღუარი: შენ თანა ვყო პასქაჲ ესე“. გინა თუ ვითარცა ლუკა იტყჳს: „გეტყჳს შენ მოძღუარი: სადა არს სავანე, რომელსა პასქაჲ ესე მოწაფეთა ჩემთა თანა ვჭამო?“ (ლუკ. 22,11) და არა ესე ხოლო არს საკჳრველ, რომელ კაცმან უცნაურმან შეიწყნარა იგი, არამედ რომელ იცოდა, ვითარმედ შეწყნარებითა მისითა მტერობად თჳსად აღადგენდა ყოველთა მათ მღდელთმოძღუართა და მწიგნობართა და ფარისეველთა და მთავართა ერისათა, და ყოვლადვე არარად შეჰრაცხა ესე ყოველი, რამეთუ სიტყუამან მან უფლისამან განაჴურვა გონებაჲ მისი.

ხოლო ვინაჲთგან უმეცარ იყვნეს მოწაფენი კაცსა მას, ამისთჳს სასწაული მისცა, ვითარმედ: „შეგემთხჳოს თქუენ კაცი, რომელსა ლაგჳნი წყლი-თა ზეედგას; შეუდეგით მას სახედ, ვიდრეცა შევიდეს. და არქუთ უფალსა მის სახლისასა“. (ლუკ. 22,10-11)

და არა...

...ქუნდეს, მო-ვე-ეღოს მისგან. და მონაჲ იგი უჴმარი განჴადეთ ბნელსა მას გარესკნელსა. მუნ იყოს ტირილი და ღრჭენაჲ კბილთაჲ“ (25,14-30).

თ ა რ გ მ ა ნ ი: ყოვლადვე ესრეთ არს განგებულებაჲ უფლისაჲ. არა მეყსეულად მოჰჴდის სიტყუასა და ეძიებს საქმესა. რამეთუ ვენაჴისა მისთჳს იტყჳს, ვითარმედ: „მისცა იგი მოქმედთა და წარვიდა“, (მათ. 21,33) და აწ აქა არწმუნა ქანქარი იგი, რომელ არს ტალანტი, და წარვიდაო, - რაჲთა სცნა სულგრძელებაჲ მისი. ხოლო მოსლვასა იტყჳს მეორესა მას, ოდეს-იგი იქმნას აღდგომაჲ მკუდართაჲ და დაჯდეს უფალი განკითხვად. ხოლო აქა არა იჴსენებიან მუშაკნი და ვენაჴი, რამეთუ არა მთავართა მიმართ ოდენ არს, არცა ჰურიათა სიტყუაჲ ესე, არამედ ყოველთა მიმართ იტყჳს მორწმუნე-თა. და რომელნიმე წარმოუდგებიან და აღიარებენ მის მიერ მიცემულსა მას მადლსა და უჩუენებენ თჳს[ს]ა საქმესა და ჰმადლობენ, რამეთუ მის მიერ მიიღეს მიზეზი საქმისაჲ მის და მისდად აღიარებენ ყოველსავე. ამის-თჳს უფალიცა მადლიერ არს და სახიერით უწესს, რამეთუ სახიერ ექმნეს მოყუასთა, და სარწმუნოდ სახელ-სდებს, რამეთუ ქანქარი იგი განამრავლეს, და უბრძანებს სიხარულსა მას საუკუნოსა შესლვად; ესე არს თავი ყოვლისა ნეტარებისაჲ.

ხოლო უდებმან მან და მედგარმან მონამან ჰრქუა: „უწყოდე, რამეთუ ფიცხელ ხარ“; ამისთჳს „დავჰფალ ქანქა...

ს ი ტ ყ უ ა ჲ ე ს ე: „და ვითარცა იხილნა ფარისეველნი იგი და სადუკეველნი, მომავალნი ნათლის-ღებად მისგან, ჰრქუა მათ: ნაშობნო იქედნეთანო, ვინ გიჩუენა თქუენ სივლტოლაჲ მომავალისა მისგან რისხვისა?“ (3,7).

ვითარ უკუე უფალი იტყჳს, ვითარმედ: „არა ჰრწმენა იოვანესი“, (შდრ. მათ. 21,32) და აქა იტყჳს, ვითარმედ: „მოვიდეს ნათლის-ღებად მისგან“? ესე ამისთჳს, რამეთუ არა სარწმუნოებაჲ იყო მათი იგი მისლვაჲ მისა, ვინაჲთგან რომელსა-იგი ქადაგებდა, მისი არა ჰრწმენა, რამეთუ იგინი იტყოდეს, ვითარმედ: „გურწამს რჩული მოსესი და სიტყუანი წინაწარმეტყუელთანი“, არამედ მათიცა თქუა, ვითარმედ: „არა ჰრწმენა“, ვინაჲთგან არა შეიწყნარეს მათ მიერ ქადაგებული იგი, ვითარცა იტყჳს: „უკუეთუმცა გრწმენა მოსესი, გრწმენამცა ჩემიცა“; (იოან. 5,46) და კუალად: „გამოეძიებთ წიგნთა და ჰგონებთ თავ-თა თქუენთა, ვითარმედ ცხორებაჲ გაქუს საუკუნოჲ; და იგინი არიან, რომელნი წამებენ ჩემთჳს, და არა გინებს მოსლვად ჩემდა“. (იოან. 5,39-40) და კუალად ამისა შემდგომად ჰკითხა რაჲ უფალმან, ვითარმედ: „ნათლის-ღებაჲ იოვანესი ვინაჲ იყო: ზეცით ანუ კაცთაგან?“ იტყოდეს იგინი: „უკუეთუ ვთქუათ: ზეცით, გურქუას ჩუენ: დ...

...ერე იყვნეს და რომელნიმე მეძავ, სხუანი ავაზაკ და სხუანი მოგუნი, აღსავსენი ცოდვითა. ესე ყოველნი გულარძნილთა მათ და ჯოჯოხეთს მიმყვანებელთა ალაგთა ვიდოდეს პირველ და მოსლვითა ქრისტესითა პოეს გზაჲ იგი მართალი, ვითარცა ეტყჳს უფალი ჰურიათა, ვითარმედ: „მეზუერენი და ცოდვილნი წინაგიძღოდიან თქუენ სასუფეველსა ღმრთისასა“, (მათ. 21,31) რამეთუ ჰრწმენა. ხოლო ამათვე სიტყუათა ძალი სხუასაცა ადგილსა გუაუწყა წინაწარმეტყუელმან და თქუა: „მაშინ ძოვდეს მგელი კრავთა თანა, და განისუენებდეს ვეფხი თიკანთა თანა“; (ესაია 11,6) რამეთუ ვითარცა აქა ჴევნები თქუა და მთანი და ბორცუნი, რაჲთა გამოაჩინოს, ვითარმედ უწესოჲ იგი წესი განქარდეს, და ყოველნივე კაცნი, რომელთაცა ინებონ, ერთად ღმრთისმსახურებისა წესად შემოკრბენ, ეგრეთვე მუნ სახესა მას პირუტყუთასა მიამსგავსნა თითოფერნი იგი წესნი და ჩუეულებანი კაცთანი და კუალად ერთად ღმრთისმსახურებისა ზიარებად შემოკრებაჲ მათი მოასწავა. და ვითარცა-ესე აქა თქუა მიზეზი კე-თილთაჲ მათ, ვითარმედ: „იხილოს ყოველმან ჴორციელმან მაცხოვარებაჲ ღმრთისაჲ“, ეგრეთვე მუნ იტყჳს, ვითარმედ: „იყოსო, რომელი-იგი აღდგომად არს, მთავრად წარმართთა, და მას წარმართნი ესვიდენ“. (შდრ. ესაია 11,10) რამე-თუ ყ...