საქმე წმიდათა მოციქულთაჲ 4:3

თარგმანი: იხილე განგებულებაჲ ღმრთისაჲ, რამეთუ სასწაულისა მისღა შემდგომად მიუშუა განსაცდელი მათ ზედა, ვითარცა გონებითა განმტკიცებულთა საკჳრველებისა მის მიერ, ხოლო ამისთჳს მთავარი და მღდელნი ზოგად მოიყვანნეს სადუკეველთა, რაჲთა საეროჲ ბრალი დასწამონ მათ, რამეთუ სადუკეველნი აღსძრვიდეს სხუათა მათ ლმობად, ვითარცა მკსინვარენი წვალებისა მათისა დამჴსნელისა მის იესუჲს მიერ მკუდართა აღდგომისა ქადაგებისა და თხრობისანი, რამეთუ შეპყრობითა მით მოციქულთაჲთა დაჴსნაჲ და მოშიშ-ყოფაჲ ეგულებოდა მათი, რომელთა ენებოს რწმუნებად სიტყუაჲ ქადაგებისა მის მათისა საღმრთოჲსაჲ.

...სუფევდა, ჩხუბი და მტრობა გაჩნდა. მართლაც, სადაც „ჩემი" და „შენია", იქ ყველანაირი მტრობაა და შუღლის წყარო, ხოლო სადაც ეს არ არის, იქ თანხმობა და მშვიდობა უშფოთველად სუფევს. და, რომ ამაში დარწმუნდე, ისმინე, რას ამბობს ნეტარი ლუკა იმათ შესახებ, ვინც თავდაპირველად რწმენას მოექცა: „იყო გული და გონებაჲ ერთ" (საქმ 4:32) — ეს არ ნიშნავს, რომ ყველას ერთი სული ჰქონდა (როგორ შეიძლება ერთი სული სხვადასხვა სხეულებში?), არამედ გვაჩვენებს მათ შორის მტკიცე თანხმობას. თუ მართალი ძალზე დიდსულოვანი და სიბრძნისმოყვარე არ ყოფილიყო, გაბრაზდებოდა და ეტყოდა ლოთს: რა თავხედობაა ეს? როგორ გაბედეს შენებმა ჩემი მსახურების წინააღმდეგ პირი გახსნა? ვერ მოიფიქრეს, რა მანძილია თქვენსა და ჩვენს შორის? საიდან გაქვს შენ ასეთი სიმდიდრე? განა არა ჩემი მზრუნველობით? ვინ კაცად გამოგიყვანა? განა არა მე, ვინც ყველას ჩაგინაცვლე და მამის მზრუნველობას გიჩვენებდი ყველაფერში? ამ ჯილდოს მიაგებ ჩემი მრავალი სიკეთისთვის? ამას მოველოდდი, შენს თანმხლებად რომ მყავდი? მაგრამ დავუშვათ, არაფერი გაითვალისწინე ჩემი სიკეთიდან: არ გმართებდა თუნდაც ჩემი სიბერისთვის შეგეკავებინა თავი და ჩემი ჭაღარა პატივი გეცა? შენ კი შენს მწყემსებს ჩემი მწყემსების შეურაცხყოფის ნება მისცე და არ მოიფიქრე, რომ, როგ...

...ნებელთა. ვიდრემდის ვიყვნეთ, ძმანო, მონებასა შინა მამონაჲსსა? ვიდრემდის ვიყვნეთ ტყუენი საჴმართმოყუარებისანი და სხუათა მათ ვნებათა?

არა შევიკდიმოთა მამათა ჩუენთაგან, სამ ათასთა მათ და კუალად ხუთ ათასთა, რომელთა „გული და გონებაჲ ერთ იყო, და არცა ერთმან ვინ თქჳს მონაგები მისი თჳსად, არამედ იყო ყოველივე მათი ზოგად“? (საქმე 4,32) რაჲ არს სარგებელი ამის ცხორებისაჲ, უკუეთუ არა ამითა მოვივაჭროთ საუკუნოჲ იგი?

იხილეთ, ვითარითა სასყიდელითა მოგჳყიდნა ჩუენ ქრისტემან: თავი თჳსი მისცა და პატიოსნითა სისხლითა თჳსითა გჳჴსნნა საწუთროჲსა ამისგან ბოროტისა; და აწ ჩუენ კუალად დავამონებთ თავთა ჩუენთა, ვინაჲიგი ვიჴსნენით, და უძჳრესი ესე არს, რომელ საწადელცა გჳჩნს ბოროტი ესე მონებაჲ.

განვიფრთხოთ, საყუარელნო, განვაგდოთ ჩუენგან უღელი ბოროტისა მის სოფლის მონებისაჲ და დავემონნეთ ქრისტესა, რამეთუ არა ჴელგუეწიფების მონებად ღმრთისა და მამონაჲსა. (შდრ. მათ. 6,24); (ლუკ. 16,13) ბოროტ არს მონება მამონაჲსი, აქა ზრუნვანი და ჭირნი ცუდნი, და მუნ საუკუნესა - სასჯელი.

ხოლო მონებაჲ ქრისტჱსი აქაცა ტკბილ არს და საწადელ და მსგავს ანგელოზთა, და მუნ - სანატრელ და დიდებულ.

და ნუ იტყჳ, კაცო, თუ სიმდიდრე და საფასეთა სიმრავლ...

...მეთა ოდენ ზრუნვად. არა თუ ვერ ეძლო მოციქულთაცა ქონებად დაბნებისა და აგარკებისა, გარნა არა ჯერ-იჩინეს, არამედ წერილ არს „საქმესა მოციქულთასა“, ვითარმედ: „რომელნი პოვნიერ იყვნეს სანახებისანი გინა დაბნებისანი, განჰყიდდეს და მოაქუნდა სასყიდელი მათი, რომელთა-იგი განყიდიან, და დასდებდეს ფერჴთა თანა მოციქულთასა“. (საქმე 4,34-35) ხოლო აწ მამათა ჩუენთა იხილეს ამის ნა-თესავისა ულმობელობაჲ და ანგაჰრებაჲ და შეშინდეს, ნუუკუე სიყმილითა მოსწყდენ კრებულნი ესე ობოლთა და ქურივთა და ქალწულთანი; ამის-თჳს უნებლიეთ თავს-იდვეს ამათ მონაგებთა ეკლესიათასა მოგებად. არა უნდა თავთა თჳსთა ამას უშუერსა უცალოებასა მიცემად, არამედ ენება, რაჲთამცა თქუენმიერნი ქველისსაქმენი იყვნეს საუნჯე და შემოსავალ მა-თა, და იგინიმცა განკრძალულ იყვნეს ლოცვასა და მოძღურებასა ერისასა, ხოლო აწ თქუენი ანგაჰრებაჲ მიზეზ ექმნა მღდელთმოძღუართა მიბაძვად ცხორებასა ერისკაცთასა. ამისთჳსცა ყოველივე ზე და ქუე იქმნა. რამე-თუ ოდეს-ესე ჩუენცა ჴორციელთა ზრუნვათა შექცეულ ვართ, ვინ ევედრებოდის ღმერთსა და მოწყალე-ჰყოფდეს ჩუენ ზედა? ამისთჳსცა არა არს ჩუენდა ჟამი აღებად პირისა, რამეთუ არარაჲთა განყოფილ არიან ეკლესიანი სახლთა საერისკაცოთა. არა გასმიესა, ვითარმედ უზრუნველადცა შეკრებულთა საფასეთა განყოფად არა თავს-იდვე...

...გან განიკურნნეს, კიდობანი უპატიოსნესი კიდობნისა მის ძუელისა და სხუაჲ ყოველივე კე-თილი. აწ უკუე ჯერ-იყო, რაჲთამცა ესე გუაქუნდა ყოველთა სახლად, ვი-თარცა მაშინ ყვეს სამ ათასთა მათ და ხუთ ათასთა, რომელთა ერთი აქუნდა სახლი, ერთი ტაბლაჲ, ვითარცა იტყჳს, ვითარმედ: „სიმრავლისა მის მორწმუნეთაჲსა ერთი იყო გული და გონებაჲ“; (საქმე 4,32) გარნა ვინაჲთგან ფრიად დაკლებულ ვართ მათისა მის სათნოებისაგან და ამისთჳს განბნეულ ვართ კაცად-კაცადი სახლსა თჳსსა, მეორესა ამას წესსა ნუ დავაკლდებით, ესე იგი არს, რაჲთა ფრიადითა გულსმოდგინებითა შემოვკრბებოდით ეკლესიად და შევიწყნარებდეთ სწავლათა მჴურვალითა გონებითა. ოდეს-იგი ვთქუა: „მშჳდობაჲ ყოველთა“, და თქუენ მომიგოთ: „სულისა შენისა თანა“, ნუ ენითა ხოლო, არამედ გულითაცა იტყოდეთ. ხოლო უკუეთუ აქა მეტყოდი: „მშჳდობაჲ სულისა შენისა თანა“, და გარე-რაჲ-განხჳდე ეკლესიით, ბოროტსა იტყოდი და ბრძოლათა შემიმზადებდე, ვითარიმცა იყო ესე მშჳდობაჲ? მე, დაღაცათუ ბევრეულსა ბოროტსა ჰზრახვიდე, გულითა წმიდითა მიგცემ მშჳდობასა, სიყუარულითა შენითა აღსავსე ვარ, დაღაცათუ სადმე გამხილო, წყალობისა შენისათჳს ვიქმ ამას. ხოლო შენ უკუეთუ სიტყუასა ჩემსა არა სიყუარულით შეიწყნარებდე, არამედ მბრძოლ და მტერ იყო, დიდად შევწუხნე ამას ზედა არა თუ ამისთჳს, რომელ მე შეურა...

...უა განცხადებულად, რამეთუ ესრეთ იტყჳს: „ვერვის ჴელ-ეწიფების ორთა უფალთა მონებად“.

ორნი უფალნი იგინი არიან, რომელნი ურთიერთას წინააღმდეგ იყვნენ და წინააღმდგომსა უბრძანებდენ. ხოლო უკუეთუ ესე არა იყოს, არა არს მუნ განყოფილებაჲ, ვითარცა-იგი წერილ არს, ვითარმედ: „სიმრავლისა მის მორწმუნეთაჲსა იყო გული და გონებაჲ ერთ“; (საქმე 4,32) დაღაცათუ მრავალ გუამად განყოფილ იყვნეს, გარნა ერთობითა მით გონებათაჲთა ყოველნი ერთ იყვნეს. ხოლო აქა ვინაჲთგან ყოვლითურთ წინააღმდგომსა მცნებათა ღმრთისათასა გუეტყჳს ანგაჰრებაჲ, ამისთჳს ვერ ჴელ-ეწიფების მორჩილ-თა მისთა მონებად ღმრთისა, არამედ უფროჲსღა წინააღმდგომ იქმნებიან, ვითარცა იტყჳს გარდამატებულებასა ამის ჯერისასა, ვითარმედ არა ხოლო თუ არა ჰმონოს, არამედ უფროჲსად მოიძულოს და წინააღუდგეს: „ანუ ერთი იგი მოიძულოს და სხუაჲ იგი შეიყუაროს, ანუ ერთისაჲ მის თავსიდვას და ერთი იგი შეურაცხ-ყოს“. საგონებელ არს, თუ ორივე ესე ერთ სიტყუა არს, ხოლო თავადმან არა ცუდად ესრეთ შემზადა ესე სიტყუაჲ, არამედ რაჲთა გამოაჩინოს, ვითარმედ ადვილ არს უმჯობესისა მიმართ შეცვალებაჲ, რამეთუ რაჲთა არა სთქუა, თუ: ერთგზის დამონებულ ვარ და მიმძლავრებულ საჴმართმოყუარებისაგან, ამისთჳს გიჩუენებს, ვითარმედ შესაძლებელ არს შეცვალებაჲ.

და ვითარცა კეთილისგან ბოროტისა მი...