„და შეიპყრან შჳდთა დედათა ერთი მამაცი მეტყუელთა: პური ჩუენი ვშჭამოთ და სამოსელნი ჩვენნი შევიმოსნეთ, ოდენ სახელი იწოდენ ჩუენ ზედა, მომისპე ყუედრება ჩვენი“ ().
1.
მას სურს აჩვენოს ომისგან მომხდარი კაცთა სიმცირე და ის, თუ როგორ უკიდურესად შემცირდა იუდეველთა ხალხი. რადგან ქალები არც იმას ამბობდნენ, რომ მამაკაცთაგან მათთვის შესაფერისი მფარველობა სჭირდებოდათ; არამედ ამბობდნენ, რომ კაცს ამ მსახურებისაგან გაათავისუფლებდნენ და ამ მდგომარეობას დასჯერდებოდნენ, მეტიც, შეიყვარებდნენ კიდეც, თუ მხოლოდ, თუნდაც უბრალო და შემთხვევითი სახით, ქვრივობის სახელისაგან გათავისუფლდებოდნენ. რადგან ამას ნიშნავს სიტყვები: „მომისპე ყუედრება ჩვენი“ (), ვინაიდან ძველად ეს ყვედრებად ითვლებოდა. „ხოლო მას დღესა ზედგამობრწყინდეს ღმერთი განზრახვისა მიერ დიდებისა თანა ქვეყანასა ზედა, ამაღლებად და დიდებად ნეშტსა ისრაილისასა“ ().
რადგან მან მათი გონება მწუხარებათა მუქარით ძლიერ შეარყია, უბედურება ცხადად და ტრაგიკულად წარმოაჩინა და საშინელებათა თხრობით სიტყვა დიდხანს განაგრძო, ახლა უკვე სასიკეთოზე გადადის. ეს ხომ საუკეთესო მკურნალობის წესია: მხოლოდ კვეთა და წვა კი არა, არამედ იქიდან წარმოშობილი ტკივილების ნაზი წამლებით ნუგეშისცემაც; სწორედ ამას აკეთებს ისიც. რადგან მას არ უთქვამს, რომ ყოველივე მწუხარებით დასრულდებოდა; არამედ, როცა ბოროტებები შუაგულიდან მოიხსნებოდა, მათ ადგილს უკეთესი რამ დაიკავებდა. და არა მხოლოდ უსიამოვნოთაგან გათავისუფლება იქნებოდა, არამედ დიდი გამოჩინებაც და დიდი ბრწყინვალებაც. ამას იგი ღმერთის გამობრწყინებას უწოდებს, რომელიც სულმოკლეობის სიბნელეს განაქარვებს, დღეს ნათელს ხდის და მათ გამოჩინებულად ხდის. ხოლო სიტყვები „განზრახვისა მიერ“ იმას ნიშნავს, რომ, ამბობს იგი, ღმერთი ყოველივეს გონივრულად და მისთვის შესაფერისი სიბრძნით აღასრულებს.
„და იყოს დატევებული სიონს და დაშთომილი იერუსალიმს შინა, წმიდად იწოდებოდიან ყოველნი დაწერილნი ცხოვრებად იერუსალიმს შინა“ (). რათა იცოდე, რომ საფრთხეს გადარჩენილთა ხსნა რაიმე შემთხვევითობის საქმე არ ყოფილა, არამედ ისინი ზემოდან განჩინებით შემოზღუდულნი იყვნენ და, მიუხედავად იმისა, რომ საშინელებათა შუაგულში იმყოფებოდნენ, შეპყრობილნი არ გახდნენ, ამიტომ ამბობს: „წმიდად იწოდებოდიან ყოველნი დაწერილნი ცხოვრებად იერუსალიმს შინა“ (). ისინი, ამბობს, გამოცალკევებულნი, გამოცდილი და ბეჭედდასმულნი იყვნენ, რათა საშინელი არაფერი განეცადათ. სამართლიანად უწოდებს მათ წმინდებს, რითაც აჩვენებს, რომ ისინი მხოლოდ გამოცალკევებამ არ იხსნა და არც მხოლოდ ღმერთის განჩინებამ; არამედ წვლილი შეიტანა მათი ზნის სათნოებამაც, როგორც ადრინდელმა, ისე ამის შემდეგ მიღებულმა. რადგან თუნდაც ზოგი მათგანი კეთილი და რბილი ზნისა ყოფილიყო, მაინც მომხდარმა ისინი უკეთესნი და უფრო დაკვირვებულნი გახადა. როგორც ოქრო, როცა ცეცხლს მიეცემა, ყოველ ლაქას იშორებს, ასევე მოშურნე ადამიანებიც განსაცდელებში უფრო მოშურნენი ხდებიან და ყოველგვარ უდებებას ჩამოირეცხავენ.
„რამეთუ განჰრცხის უფალი მწიკულსა ძეთა და ასულთა სიონისათასა და სისხლსა იერუსალიმისასა განსწმედს, საშუალისაგან მისისა სულითა განკითხვისათა და სულითა დაწუვისათა“ (). აქ, ვფიქრობ, ორმაგ განწმენდას ამბობს: იმისთვის სასჯელის გადახდას, რაც შესცოდეს, და აქედან მომავალში უფრო მოშურნეებად გახდომას. ხოლო „იერუსალიმის სისხლად“ იგი მკვლელობებსა და უსამართლო ხოცვა-ჟლეტას უწოდებს. შემდეგ, ბრალდებას რომ ამძიმებს, ამბობს: „საშუალისაგან მისისა“ (). რადგან ისინი კაცისკვლას ფარულად და დამალვით კი არ კადრულობდნენ, არამედ ამას მძარცველებზე და დიდ გზებზე ჩასაფრებულებზე უარესად კადრულობდნენ. რადგან მძარცველები, ერთის მხრივ, სიბნელითა და უდაბური ადგილებით დაფარულნი, თავიანთ ჩვეულ საქმეებს კადრულობენ; ესენი კი შუა მოედნებზე, ქალაქის შუაგულში და თვით სასამართლოებშიც იმათავე საქმეებს უკანონოდ სჩადიოდნენ. მაგრამ, ამბობს იგი, იქიდან წარმოშობილ ლაქასაც მოახლოებული ომი შთანთქავს. რადგან სასიკეთოთა ჟამშიც იგი ადრინდელი მწუხარებების გამო განმარტებას იძლევა: თვით ის მომხდარი ამბებიც სწორედ ამისთვის მოხდა, რათა გამორეცხილიყვნენ, განწმენდილიყვნენ, ცეცხლში გამოწრთობილიყვნენ, ყოველი ლაქა მოეშორებინათ და ცოდვებისა და ხოცვა-ჟლეტისგან წარმომდგარი ყვედრება ჩამოერეცხათ.
რას ნიშნავს ის, რასაც ამბობს: „სულითა განკითხვისათა და სულითა დაწუვისათა“ ()? იგი დნობად ნივთიერებათა მეტაფორას მიჰყვება. როგორც იქ მობერვა დნობის ღუმელში რომ შედის, ალს აღვივებს, ნახშირს უფრო აცხელებს და მთელ ჭუჭყს შთანთქავს, ასევე აქაც ღვთით მოწეული რისხვა და მტერთა თავდასხმა, ქალაქზე დაცემული, ქალაქისთვის ცეცხლად იქცა, ოღონდ არა დამღუპველ, არამედ დამწველ და განმწმენდ, დამსჯელ და გამასწორებელ ცეცხლად. რადგან სიტყვები „სულითა განკითხვისათა“ ნიშნავს: სასჯელის, დასჯისა და შურისგების სულით. და ამბობს: „და მოვა უფალი“ ()1. მის მოსვლად იგი მის მოქმედებას უწოდებს. „და მოვიდეს და იყოს ყოველი ადგილი მთისა სიონისაჲსა და ყოველნი გარემონი მისნი, აგრილობდეს ღრუბელი დღისი და ვითარცა კუამლითა და ნათლითა ცეცხლისა მგზებარისათა - ღამე, დიდებითა დაფაროს ყოველი“ (). „და იყოს საჩრდილობელად სიცხისაგან, დასაფარველისა შორის და დაფარულსა შინა სიფიცხისაგან და წჳმისა“ ().
ღრუბელს აქ ის იმ გაგრილებად უწოდებს, რომელიც ბოროტებათა შემდეგ ჩნდება; ცეცხლს კი ნუგეშთან ერთად შემატებულ გამოჩინებას. რადგან რაც ღრუბელია სიცხეში, ის არის ბნელში და უღრმეს ღამეში ბრწყინვალედ ანთებული ცეცხლი. ერთი მწველ სიმშრალეს ირიდებს, მეორე კი წყვდიადს განაქარვებს. ამრიგად, გამოჩინება მან ცეცხლის ბრწყინვალებას შეადარა, შვება კი ღრუბლის ჩრდილს. შემდეგ, რომ აჩვენოს: ეს ყველაფერი არ მოხდება მაშინ, როცა საშინელებები ნელ-ნელა დაიშლება, არამედ ცვლილება უცბად, თვით მწუხარებათა მწვერვალზე მოხდება, რათა აქედანაც გაიგონ, რომ უკეთესისკენ გადასვლა რაიმე ბრუნვისა და შემთხვევითობისგან კი არ მომხდარა, არამედ ყოველივე ზემოდან მომავალი ძალით აღსრულდა, ამბობს: ვითარცა „ნათლითა ცეცხლისა მგზებარისათა - ღამე“ (), ასე მოხდება ცვლილება; და: „და იყოს საჩრდილობელად სიცხისაგან“ (). რა იქნება? ღმერთის შეწევნა, ამბობს იგი, და მისი თანამებრძოლობა: როგორც ჩრდილი სიცხეში და როგორც სახურავი ან მღვიმის რომელიმე თავშესაფარი, ძლიერი წვიმის ჩამოქცევისას იქ შეფარებულს უსაფრთხოდ რომ იცავს, ასევე ღმერთის თანამებრძოლობაც, თუნდაც ასეთი დიდი ომი მათ თავს დაატყდეთ, საშინელებას არაფერს განაცდევინებს მათ, ვისაც იგი თავიდანვე აირჩევს გადასარჩენად.
ჩვენი უფლის იესო ქრისტეს მადლითა და კაცთმოყვარეობით, რომლის თანა მამასა, სულიწმიდითურთ, დიდება, ძალა, პატივი, აწ და მარადის და უკუნითი უკუნისამდე. ამინ.
სათარგმნო შენიშვნები
- ძველი ქართული ბიბლიური ტექსტი ამ ციტატის ბერძნული ფორმით კორპუსში არ დადასტურდა; ციტატა ბერძნულიდან არის ნათარგმნი. ↩