თარგმანი: მიეწერა მისდა კორინთელთა თუ: ჯერ-არსა ცოლთაგან განშორებაჲ? ამისთჳს ეტყჳს, ვითარმედ: კეთილი და უაღრესი ესე არს, რაჲთა ყოვლადვე არა შეეხოს კაცი დედაკაცსა. უკუეთუ კულა ვერ ეძლოს სიძვისათჳს, რაჲთა არა იძლევოდის მის მიერ, კეთილ არს, რაჲთა შჯულიერი ცოლი ესუას, გინა შჯულიერი ქმარი. ვინაჲთგან თქუა თუ "თანანადებსა მისცემდინ ერთიერთსა". აწ უთარგმნის თუ რაჲ არს თანანადები იგი, რომელსა იტყჳს, ვითარმედ: ესე არსო თითოეულისა თანანადები, რაჲთა არა აქუნდეს ჴორცთა ზედა თჳსთა ჴელმწიფებაჲ სხჳსა გუამსა შეხებად, თჳნიერ თჳსისა მეუღლისა.
1 კორინთელთა მიმართ 7:3
თარგმანი: თანანადებობასა საქმისასა ვითარცა შჯულად დაუდებს, ხოლო თუ რაჲ არს პატივი იგი, შემდგომითა სიტყჳთა თარგმნის.
...არის: „უკუეთუ სტუმარნი ისტუმრნა, უკუეთუ წმიდათა ფერჴნი დაჰბანნა“ (), და ყოველივე ამის მსგავსს, მან ჩუმად მიანიშნა იმით, რომ უწყვეტად უფალთან ყოფნაზე თქვა, და იმ სიტყვითაც: „უქორწინებელი იგი ზრუნავს უფლისასა, რაჲთა იყოს წმიდა ჴორცითაცა და სულითაცა“ (). თუ ასაკის შესახებ არაფერს აკონკრეტებს, ნუ გაგიკვირდება; რადგან უმთავრესად აქედანაც ის არის ცხადი. სხვაგვარადაც ვთქვი: ისინი ქალწულებას უფრო დიდი განზრახვით ირჩევდნენ. ამასთან, აქ უკვე დაცემები მომხდარა და თვითონ ესენი აძლევდნენ საბაბს ასეთ კანონმდებლობას; იქ კი ამის მსგავსი არაფერი იყო.
რადგან რომ ზოგიერთები უკვე დაეცნენ, აქედან არის ცხადი, მისი სიტყვებიდან: „რამეთუ რაჟამს დაიმღერნიან ქრისტესნი იგი, ქორწინების უნებნ“ (); და კვლავ: „რამეთუ აწვე ვინმე გარდაიქცეს შედგომად ეშმაკისა“ (). „ხოლო ქურივთა ჭაბუკთა განეშორე“ (...
...ხედავ, რაოდენ დიდ სიზუსტეს ითხოვს ქვრივისგან, იმდენს, რამდენსაც ქალწულთაგანაც კი არ ითხოვს? და მაინც მათგანაც დიდი სიზუსტე და უმაღლესი სათნოება მოითხოვა. რადგან სიტყვები: „შუენიერად და კეთილად დადგრომად უფლისა მიმართ უზრუნველად" () მოკლედ მოიცავს მთელ სათნოებას. ხედავ, რომ ქვრივის ღირსების დასამტკიცებლად საკმარისი არ არის, მეორედ ქორწინებას არ ეზიაროს, არამედ ბევრი სხვა რამეც საჭიროა?
მაშ რატომ, მითხარი, მოუწოდებს, რომ მეორედ ქორწინებას არ ეზიაროს? განა თვით საქმეს დასდო მსჯავრი? არავითარ შემთხვევაში; ეს ხომ მწვალებელთა საქმეა; არამედ იმიტომ ამბობს, რომ სურს, იგი ამიერიდან სულიერ საქმეებში იყოს დაკავებული და სათნოებისკენ გადაინაცვლოს. რადგან ქორწინება უწმინდურება კი არა, მოუცლელობაა; ამიტომაც, როცა ამბობს: „რაჲთა მოიცალოთ ლოცვად და მარხვად" (), არ ამბობს, რომ უნდა განიწმინდონ. რადგან ქორწინება მართლაც დიდი მოუცლელობ...
...„არა საძაგელის შემძინელ, არამედ მყუდრო, ულალველ, ვერცხლის უყუარულ, თჳსისა სახლისა კეთილად განმგებელ, შვილნიმცა უსხენ დამორჩილებულნი ყოვლითა ღირსებითა“ ().
თუ „ქორწინებული ზრუნავს სოფლისასა“ (), ეპისკოპოსმა კი სოფლისაზე არ უნდა იზრუნოს, მაშ როგორ ამბობს: „ერთის ცოლის ქმარ“ ()? ზოგნი ამბობენ, რომ პავლემ ცოლისაგან თავისუფლად დარჩენილზე მიანიშნა; ხოლო თუ ეს ასე არ არის, შესაძლებელია, ცოლის მქონეც ისე იყოს, „ვითარმცა არა ესხნეს“ (). მაშინ ხომ ეს კეთილად დაუშვა, იმ საქმის მაშინდელი ბუნების შესაბამისად. მაგრამ ამის კეთილად გამოყენებაც შესაძლებელია, თუ ვინმე ინებებს. რამეთუ როგორც სიმდიდრეს ძნელად შეჰყავს ცათა სასუფეველში, მაგრამ მრავალ ადგილას მდიდრები მაინც შევიდნენ, ასევეა ქორწინებაც. მაგრამ რას ა...
...რეული და პირვანდელი დრო იყო კაცობრიობისთვის და, რადგან ყველას სურდა თავისი მოდგმის გაგრძელებით საკუთარი ხსოვნა შეენარჩუნებინა, მართლის ქალიშვილებიც ამდენ ყურადღებას აქცევდნენ ამას. მაგრამ ახლა, როცა ღვთის მადლით რწმენის მდგომარეობა ამაღლდა და, ნეტარი პავლეს სიტყვით, „წარმავალს არს ხატი ამის სოფლისაჲ" (), ჩვენ კეთილი საქმეებით უნდა დავტოვოთ ხსოვნა, რათა ამ ქვეყნიდან წასვლის შემდეგაც ჩვენი სათნო ცხოვრების უპირატესობა მაგალითი და შეგონება იყოს ჩვენზე მაყურებელთათვის. სათნო და უმანკოებით მცხოვრებლებს არამხოლოდ ამქვეყნიურ ცხოვრებაში მოაქვთ უდიდესი სარგებელი მათზე მაყურებელთათვის, არამედ მისი დასრულების შემდეგაც. ამაში რომ დარწმუნდე, შეხედე, რამდენი საუკუნე გავიდა ახლანდელ დრომდე და ჩვენ, ყოველ ჯერზე, როცა ვინმეში უმანკოებისადმი მოშურნეობის აღძვრა გვინდა, მაგალითად წარმოვადგენთ ტანად მშვენიერ, წარმოსადეგ, ახალგაზრდა იოსებს, სიჭაბუკის ყვავილოვან ასაკში ასეთი სიმტკიცე რომ გამოიჩინა უმანკოების დაცვაში, — და ასე ვცდილობთ მსმენელები ამ მართლის მიბაძვისკენ ვაიძულოთ. შეიძლება კი, მითხარი, საკმარისად გავოცდეთ ამ ნეტარი კაცით, რომელიც, მონობაში მყოფი, სიჭაბუკის ყვავილობისას, როცა ვნებათა ცეცხლი ყველაზე ძლიერად აღიგზნება, ხედავდა ვნების აღუკ...
...ვნებას ვერ მიაყენებს. მე კი ვისურვებდი, რომ სათნოებრივი ადამიანები, ამ ნეტარი კაცის მსგავსად, სწორედ ქალაქებში ცხოვრობდნენ: ისინი სხვებისთვის საფუარად გამოდგებოდნენ და მიბაძვისკენ აღძრავდნენ. მაგრამ, რადგან ეს ძნელია, დაე, იყოს თუნდაც ისე, როგორც ადრე ვთქვი. „რამეთუ წარმავალს არს ხატი ამის სოფლისაჲ" (), და ხანმოკლეა ამჟამინდელი ცხოვრება. თუ ახლა, ჯერ კიდევ ასპარეზზე ვიმყოფებით რა, სათნოების ღვაწლს არ აღვასრულებთ და ბოროტების ხაფანგებს არ ავარიდებთ თავს, მომავალში, თუმცა თავს ვადანაშაულებთ, მაგრამ უკვე ამაოდ: მაშინ სინანული უკვე უსარგებლო იქნება. სანამ ამჟამინდელ ცხოვრებაში ვიმყოფებით, ჯერ კიდევ შესაძლებელია სინანულით სარგებელი მივიღოთ და წინანდელი ცოდვების განწმენდით უფლის მოწყალების ღირსნი გავხდეთ. თუ კი ამჟამინდელ დროს გამოვუშვებთ ხელიდან და მოულოდნელად წავალთ ამ ცხოვრებიდან, მაშინ, თუმცა ვინანებთ, მაგრამ უკვე ვერანაირ სარგებელს ვეღარ მივიღებთ. და, რომ ამაში დარწმუნდე, ისმინე, რას ამბობს წინასწარმეტყველი: „რამეთუ არა არს, ვინ სიკუდილსა შინა მოგიჴსენოს შენ, ანუ ჯოჯოხეთს შინა ვინ აღგიაროს შენ" ()? და კიდევ: „ძმამან ვერ იჴსნას, იჴსნეს კაცმან?" (
...ისადმი სიყვარულით გამსჭვალული და მომავალი სიკეთეებისადმი ძლიერ წყურვილს განმცდელი ამქვეყნიურ ცხოვრებას სხვა თვალებით უყურებს და იცის, რომ მთელი ეს ცხოვრება მოტყუებული მოჩვენებაა და სიზმარისგან არაფრით განსხვავდება. ამიტომაც ნეტარმა პავლემ ერთ ეპისტოლეში თქვა: „რამეთუ წარმავალს არს ხატი ამის სოფლისაჲ" (), ამით აჩვენა, რომ ყველაფერი ადამიანური მხოლოდ მოჩვენებაა და ისე გადის, როგორც ჩრდილი ან სიზმარი, რადგან მასში არაფერი ჭეშმარიტი და მყარი არ არის. ბავშვური გონების საქმე არ არის ჩრდილის დევნა, სიზმარით სიამაყე და წამიერად გაქრობადზე მიჯაჭვულობა? „რამეთუ წარმავალს არს, — ამბობს, — ხატი ამის სოფლისაჲ". როცა გესმის, რომ „წარმავალს არს", რატომ კიდევ ეძიებ ამქვეყნიურ სიკეთეებს? როცა გესმის, რომ ყველაფერი ადამიანური მხოლოდ მოჩვენებაა, ჭეშმარიტებას მოკლებული, რატომ ნებაყოფლობით ემორჩილები თვითმოტყუებას? რატომ არ იფიქრებ ცვალებადობასა და წარმავლობაზე ამქვეყნიური სიკეთეებისა და არ ეზიზღები მათ, და არ მიმართავ შენს სურვილს იმ სიკეთეებისკენ, რომლებიც მუდმივია, მყარია, მტკიცეა და არანაირ ცვლილებას არ ექვემდებარება?
8. სიმდაბლე — სათნოების საფუძველი
რათა წვდე ქვეყნიერების მოძღვრის სიბრძნეს, შეხედე, რა გამოთქმა გამოიყენა სხვა ად...
...დ: „არა შეშინდეთ, არცა წმიდა-ჰყვნეთ შვილნი თქუენნი, რამეთუ ერი წმიდაჲ ხართ“. და საცნაურ არს, ვითარმედ მათი სიწმიდე იყო არა-შეხებაჲ კერპთაჲ ოდენ, ხოლო ჩუენი სიწმიდე არა ესრეთ არს, რამეთუ იტყჳს წერილი მისთჳს: „რაჲთა წმიდა იყოს სულით და ჴორცით“; და კუალად იტყჳს, ვითარმედ: „მშჳდობასა ეძიებდით და კეთილსა და სიწმიდესა იქმოდეთ თქუენ შიშითა ღმრთისაჲთა, ვითარმედ თჳნიერ მისა ვერვინ იხილოს უფალი“; და კუალად იტყჳს, ვითარმედ: „სიწმიდესა იქმოდეთ თქუენ შიშითა ღმრთისაჲთა“. ჰხედავა, რამეთუ ესე არს სიწმიდე, რაჲთა შინაგანსა ჩუენსა აქუნდეს ძირი და წყაროჲ მისი? რამეთუ არა კმა არს სახელი ოდენ სიწმიდისაჲ, უკუეთუ საქმე მისი არა იყოს; რამეთუ სახელი ესე სიწმიდისაჲ არა ყოველთავე, რომელთა ეწოდებოდის, ერთობასა გამოაჩინებს, ვინაჲთგან ღმერთსაცა წმიდა ეწოდების, არამედ არა ესრეთ არს, ვითარ ჩუენ. ამისთჳსცა, ესმა რაჲ ჴმაჲ ესე სერაბინთა მიერ წინაჲსწარმეტყუელსა, ისმინე, რაჲ თქუა: „ჵ უბადრუკსა, რამეთუ კაცი ვარ და არაწმიდანი ბაგენი მასხენ, და შორის ერისა, რომელსა არაწმიდანი ბაგენი ასხენ, დამკჳდრ...
...ას იგავსა შინა მეუფესა გამოსახავს და ზემოსა მას სიძჱ თქუა? რაჲთა სცნა, ვითარმედ ფრიადი თჳსებაჲ და ერთობაჲ აქუს ქრისტესა ქალწულთა მიმართ ჭეშმარიტთა, რომელთა აღიძუარცონ ყოველივე, რომელი-ესე არს ჭეშმარიტი ქალწულებაჲ; ვითარცა იტყჳს მოციქული, ვითარმედ: „უქორწინებელი იგი ზრუნავნ უფლისა, ვითარ-ძი სათნო-ეყოს“. ამისთჳს მუნ სიძჱ თქუა, ხოლო აქა მეუფესა იტყჳს, რამეთუ უფალი არს ყოველთაჲ ჭეშმარიტი მეუფჱ. ხოლო ესე იგავი ლუკაჲს თავსა სხუაებრ წერილ არს. ეგრეთ უკუე ვიტყჳ, ვითარმედ სხუაჲ არს იგი იგავი, რამეთუ მუნ ათთა მონათა თითო მნაჲ მისცაო, და ერთისა მისგან თავისა თითოსახენი იქმნეს შრომანი: რომელმანმე ხუთად შეკეცა და რომელმანმე ათად, და ეგრეთვე სასყიდელი მიიღეს, შემსგავსებული საქმისა მის. ხოლო აქა სხუად სახედ წარმოიტყჳს: