დაბადებისა 1:2

...არ დაიხოცნენ? როგორ არ წარწყმდნენ? ხომ შიშმა და ძრწოლამ, მითხარით, განა არ შეარყია მათი სული და არ აღელვა მათი აზრები? ნუ გიკვირს, საყვარელო: ეს ყველაფერი ღმერთმა მოახდინა; ყველა ეს დაბრკოლება ბუნების შემოქმედმა მოხსნა; მისმა ბრძანებამ, რომელმაც წარმოთქვა: "აღორძნდით და განმრავლდით. და აღავსენით... ქუეყანა" (დაბ 1:22), — მიანიჭა მათაც (ნოეს ძეებსაც) გამრავლების ძალა. ისევე, ისრაელიანებიც ეგვიპტეში, თუმცა "თიჴისა და ალიზისათა" (გამ 1:14) იყვნენ დატვირთულნი, მაინც, ამის მიუხედავად, კიდევ უფრო ძლიერად მრავლდებოდნენ; და ვერც ფარაონის სასტიკმა და არაადამიანურმა ბრძანებამ, რომელმაც მდინარეში მამრობითი სქესის ყრმების ჩაყრა ბრძანა, ვერც ის ჩაგვრა, რასაც სამუშაოების ზედამხედველებისგან განიცდიდნენ, ვერ შეამცირა მათი რიცხვი, — პირიქით, ისინი უფრო და უფრო მრავლდებოდნენ, რადგან უზენაესი ძალა მდევნელთა სურვილის საწინააღმდეგოდ მოქმედებდა.

5. ღვთის ძალა და სარწმუნოების გავრცელება

ამგვარად, როცა ღმერთი ბრძანებს, ნუ ეცდები მოვლენათა ახსნას ადამიანური წესრიგით. ბუნებაზე მაღლა მდგომი, ის ბუნების წესრიგს არ ემორჩილება, არამედ ისე მოაწყობს საქმეს, რომ თვით დაბრკოლებები საქმის წარმატებას ხელს უწყობენ. ზუსტად ისევე ახლა...

...ით იბრუნებს, ან, უკეთესად რომ ვთქვათ, უფლის გამოუთქმელი კაცთმოყვარეობით. როგორც მას (ღმერთმა) უთხრა: "აღორძნდით და განმრავლდით. და აღავსეთ ქუეყანაჲ და ეუფლენით მას. და მთავრობდით თევზთა ზღჳსათა, და მფრინველთა ცისათა, და ყოველთა პირუტყუთა, და ყოველსა ქვეყანასა და ყოველთა ქუეწარმავალთა, მავალთა ქვეყანასა ზედა" (დაბ 1:28), ისე ამბობს ახლაც: "და შიში და ძრწოლაჲ თქუენი იყოს ყოველთა ზედა მჴეცთა ქუეყანისათა და ყოველთა ზედა მფრინველთა. და ყოველი ქუეწარმავალი, რომლისა არს სიცოცხლე, თქუენდა იყოს საჭამადად ვითარ-ცა მხალი თივისაჲ, მიგცენ თქუენ ყოველნი. გარნა ჴორცი სისხლითურთ სულისათ არა სჭამოთ". უყურე, აქ იგივე წესი დაცულია, მხოლოდ სხვა სახით, რაც პირველ ადამიანთან მიმართებაში. როგორც იქ ღმერთმა, (ადამს) ხელმწიფება ყველაფერზე მიანიჭა და სამოთხის ნაყოფებით ტკბობა ნება დართო, მხოლოდ ერთი ხისგან თავშეკავებას უბრძანა, ისე აქაც, (ნოეს) კურთხევა მიანიჭა, მხეცებისთვის შესაშინელი გახადა და ყველა ქვეწარმავალი და ფრინველი დაუმორჩილა, ამბობს: "ყოველი ქუეწარმავალი, რომლისა არს სიცოცხლე, თქუენდა იყოს საჭამადად ვითარ-ცა მხალი თივისაჲ, მიგცენ თქუენ ყოველნი". ამ დროიდან იწყება ხორცის საკვებად მოხმარება, არა იმისთვის, რომ ამით ადამიანები მუცლისმოყვარეობისკენ აეშ...

...*და ყოველი გამოიყუანე თავისა შენისა თანა"**, დაუმატა: "აღორძნდით და განმრავლდით ქუეყანასა ზედა". შეხედე, როგორ იღებს ამ მართალი ისევ იმ კურთხევას, რომელიც ადამმა ურჩობამდე მიიღო. როგორც ის, შექმნისთანავე, მოისმინა: "აკურთხნა იგინი ღმერთმან მეტყუელმან: აღორძნდით და განმრავლდით... და ეუფლენით... ქუეყანასა" (დაბ 1:28), ისე ეს მართალიც ახლა: "აღორძნდით და განმრავლდით ქუეყანასა ზედა", რადგან, როგორც ადამი იყო წარღვნამდე მცხოვრებთა ყველას დასაბამი და ფესვი, ისე ეს მართალიც წარღვნის შემდეგ ყველას თითქოს საფუარი, დასაბამი და ფესვი ხდება. აქედან იწყება ადამიანთა საზოგადოების მოწყობა და მთელი ბუნება თავის სილამაზეს იბრუნებს — დედამიწა, რომელიც ნაყოფიერობისკენ იღვიძებს, და ყველა სხვა ქმნილება, რომლებიც ადამიანის სამსახურისთვის არის შექმნილი. "და გამოვიდა ნოე, — ნათქვამია, — და ცოლი მისი, ძენი მისნი და ცოლნი ძეთა მისთანი... და ყოველნი მჴეცნი და ყოველნი საცხოვარნი, და ყოველი მფრინველი და ყოველი ქუეწარმავალი მოძრავი ქუეყანასა ზედა ნათესაობისაებრ მათისა გამოვიდეს კიდობნიისაგან" (დაბ 8:18-19). უფლის ბრძანებით, ანუ, ნოემ კურთხევა რომ მიიღო: "აღორძნდით და განმრავლდით", ყველა მასთან მყოფთან ერთად გამო...

...კი არა ესაა, არამედ ის, ვინც უღმრთოებისგან განშორებით სათნოებაში მოღვაწეობს.

5. ჭეშმარიტი საგვარტომო სათნოებით იზომება (1:26)

ხედავ, ვის უწოდებს ჩვეულებისამებრ საღვთო წერილი ადამიანს? ამიტომ თავიდანვე ყოვლის უფალმა, ადამიანის შექმნას რომ შეუდგა, თქვა: „ვქმნეთ კაცი ხატებისაებრ ჩვენისა და მსგავსებისაებრ" (დაბ 1:26), ესე იგი, რათა ის მეუფეთ ყოფილიყო ყოველ ხილულზეც და მასში აღმოცენებულ ვნებებზეც, რათა ბატონობდეს და არა მონობდეს. ხოლო თუ მან, ბატონობა მიატოვა რა, დაქვემდებარებას ამჯობინებს ბატონობას, მაშინ ადამიანი აღარ არის და უტყვი ცხოველის სახელი მოედება. ამიტომაც ახლა საღვთო წერილი, მართლის სათნოების შექებისას, ამბობს: „ესე შობანი ნოესი: ნოე კაცი მართალი". აი, კიდევ ერთი ძალიან მნიშვნელოვანი ქების სახე: „მართალი". ამ სახელწოდებით (წერილი) ნოეს ყველა სათნოებას საერთოდ აღნიშნავს; „მართლის" სახელს ჩვეულებისამებრ ვაძლევთ იმ ადამიანებს, რომლებიც ყოველგვარ სათნოებაში ივარჯიშებიან. შემდეგ, რათა იცოდე, რომ ნოემ სათნოების უმაღლეს მწვერვალს მიაღწია, რასაც მაშინ ჩვენი ბუნებისგან მოითხოვდნენ, წერილი ამბობს: „მართალი, სრული ნათესავსა შინა მისსა". ყოველივე, ამბობს, აღასრულა, რისი აღსრულებაც სათნო ადამიანს ეკუთვნოდა (ეს ნიშნავს **„სრულ...

...ბრუნდეთ, ბოლოსდაბოლოს, საგანს და ვნახოთ, კიდევ რისი სწავლება სურს ჩვენთვის დღეს ამ ნეტარ წინასწარმეტყველს. რომ თქვა: „ესე წიგნი შესაქმისა ცისა და ქვეყანისა", შემდეგ ისევ, უფრო დაწვრილებით, ადამიანის შექმნაზე მოგვითხრობს. ზემოთ მოკლედ თქვა: „და შექმნა ღმერთმან კაცი სახედ თჳსად და ხატად ღმრთისა შექმნა იგი" (დაბ 1:27); ხოლო ახლა ამბობს: „და შექმნა უფალმან ღმერთმან კაცი მტუერისა მიმღებელმა ქვეყანისაგან, და შთაბერა პირსა მისსა სული სიცოცხლისაჲ და იქმნა კაცი იგი სულად ცხოველად" (დაბ 2:7). დიდმნიშვნელოვანია ეს სიტყვები; ბევრი საკვირველი და ადამიანის გონებას აღემატებული რამ არის მოქცეული მათში. „და შექმნა, — ნათქვამია, — უფალმან ღმერთმან კაცი მტუერისა მიმღებელმა ქვეყანისაგან". როგორც ყოველ ხილულ ქმნილებაზე ვაჩვენე, რომ ყოვლის შემოქმედი ყველაფერს არა ისე აკეთებს, როგორც ადამიანები, რათა ამითაც მისი გამოუთქმელი ძალა გამოვლინდეს, ისევე ახლა, ადამიანის შექმნისასაც, იგივე ჩანს. შეხედე: მან მიწა წყალთა ზედა დაამყარა, რისი გაგებაც ადამიანის გონებას რწმენის გარეშე არ შეუძლია; მან, ვაჩვენეთ, როცა ინებებს, ყოველ არსებას თავისი თვისებების საპირისპიროდ აქცევს. იგივე, როგორც ახლა საღვთო წერილი გვიჩვენებს, ადამიანის...

...ები ხილულს, როგორც სულიერი (ხედავენ) უხილავსა და არარსებულს. ამრიგად, რომ თქვა: „მამაკაცად და დედაკაცად ქმნა იგინი", (მოსემ) ღვთის კურთხევა ორივეს მიმართ მიაწერა და ამბობს: „და აკურთხნა იგინი ღმერთმან მეტყუელმან: აღორძნდით და განმრავლდით, და აღავსეთ ქუეყანაჲ და ეუფლენით მას, და მთავრობდით თევზთა ზღჳსათა" (დაბ 1:28). რა მაღალი კურთხევაა! სიტყვები: „აღორძნდით და განმრავლდით და აღავსეთ ქუეყანაჲ", როგორც ყველამ იცის, უტყვ ცხოველთა და ქვეწარმავალთა მიმართაც ითქვა; ხოლო სიტყვები: „ეუფლენით მას და მთავრობდით" — მხოლოდ მამაკაცისა და დედაკაცის მიმართ. შენიშნე ღვთის კაცთმოყვარეობა: ჯერ კიდევ ცოლის შექმნამდე, ღმერთი მას ბატონობის თანამონაწილედ ხდის (ქმნილებათა ზედა) და კურთხევის ღირსად აცხადებს. „და მთავრობდით, — ამბობს, — თევზთა ზღჳსათა და მფრინველთა ცისათა, და ყოველთა პირუტყუთა, და ყოველსა ქვეყანასა და ყოველთა ქუეწარმავალთა, მავალთა ქვეყანასა ზედა". ხედავ გამოუთქმელ ხელმწიფებას? ხედავ დიდ მთავრობას? ხედავ, რომ ყოველი ქმნილება ადამიანს დაემორჩილა? ნუ იფიქრებ ამ გონიერ არსებაზე დაბლად, არამედ მისი პატივის სიდიადეზე და უფლის კეთილგანწყობაზე ფიქრობდე და მის გამოუთქმელ კაცთმოყვარეობას უკვირდი.

5. ღვთის განგება ქმნილებათა გამოკვებისთვის...

...დელი საკითხავი (წერილისა), მოგიმზადოთ სულიერი ტრაპეზი და განვიხილოთ, რას გვასწავლის დღეს ნეტარი მოსე, ანუ, უფრო სწორად, — სულიწმინდა მისი ბაგეებით. რას ამბობს იგი? — „და თქვა ღმერთმან: გამოიღედ წყალთა ქუეწარმავალები სამშჳნველთა ცხოველთაჲ და მფრინველნი ფრინვალენი ქუეყანასა ზედა ჩემისაებრ ცისა. და იქმნა ეგრეთ" (დაბ 1:20). შეხედე უფლის კაცთმოყვარეობას, როგორ გვასწავლის ყოველ ქმნილებაზე წესრიგითა და თანმიმდევრობით! ჯერ გვაჩვენა, როგორ თავისი ბრძანებით მიწა ნაყოფიერებისკენ აღძრა; შემდეგ, ორი მნათობის შექმნის შესახებ შეგვატყობინა, მრავალსახოვან ვარსკვლავებზეც ისაუბრა, რომლებითაც ცის სილამაზე კიდევ უფრო ბრწყინვალე გახადა. დღეს უკვე წყლებზე გადადის და გვიჩვენებს, რომ მათგან მისი სიტყვითა და ბრძანებით სულდგმულნი წარმოიშვნენ. „გამოიღედ, — ამბობს, — წყალთა ქუეწარმავალები სამშჳნველთა ცხოველთაჲ და მფრინველნი ფრინვალენი ქუეყანასა ზედა ჩემისაებრ ცისა". რა გონებას, მითხარი, ძალუძს ამ სასწაულის წვდომა? რა ენას შეუძლია ღირსეულად ადიდოს შემოქმედი? მხოლოდ თქვა: „აღმოამორჩენ ქუეყანამან" — და მაშინვე ნაყოფიერებისკენ აღძრა იგი; ახლაც ამბობს: „გამოიღედ წყალთა". შეხედე, როგორ ერთმანეთს ეხმიანება მისი ბრძანებანი! იქ ამბობს: „აღმოამორჩენ", აქ: **„გამოი...