📋 სარჩევი
1. იაკობის რწმენით სავსე მოგზაურობა (28:13–29:20)
გუშინ მართლის მოგზაურობის დასაწყისმა საკმაოდ გვაჩვენა ჩვენ, რა დიდი იყო მისი სიბრძნისმოყვარეობა, რომლისთვისაც ღვთისგან ესოდენ დიდი აღთქმის ღირსი შეიქნა. შემდგომ, მან, გამხნევებულმა, ყოველთა ღმერთისადმი აღვლენილი თხოვნითა და ლოცვით არცთუ მცირე სწავლება მოგვცა ჩვენ ყველას, ოღონდ მოვინდომოთ მართლის სათნოებისადმი მიბაძვისკენ წამოწყებას. და მართლაც, საკვირველია, რომ იგი, აღმთქმელის ყოვლისშემძლეობის მცოდნე და მისგან ესოდენ დიდი აღთქმების მსმენელი, ამის მიუხედავად დიდსა და საკვირველს კი არ ითხოვდა, არამედ, როგორც გუშინ გსმენოდათ, მხოლოდ იმას ითხოვდა, რაც ყოველდღიური საზრდოსთვის საკმარისი იქნებოდა, რაც სხეულის დასაფარავად გამოადგებოდა, და ამასთან აღთქმაც კი დადო, რომ ღმერთს მეათედს მიუძღვნიდა ყოვლისაგან, რასაც მისგან მიიღებდა, თუ ღმერთი, როგორც აღუთქვა, მიანიჭებდა მას თავის მიწაზე დაბრუნებას! ყოველივეში გამოავლინა თავისი ღვთისმოსაობა, აღიარა ღმერთი ყოველი კეთილის მომნიჭებლად და გვასწავლა, რომ მხოლოდ მას ვუძღვნიდეთ ყოვლისათვის მადლობას. მართალი, გამოუთქმელი ღვთის კაცთმოყვარეობის უხვებას რომ იცნობდა და მის მამაზე გაცხადებული ქველმოქმედებებით მსჯელობდა, დარწმუნებული იყო, რომ ღმერთი მასაც დიდ სიუხვეს მისცემდა; თუმცა ამას არაფერს ითხოვდა უფლისგან და ლოცვაშიც კი ხსენებას არ ბედავდა, მაგრამ ღვთისთვის მეათედის მიძღვნის აღთქმით აჩვენა, რა მტკიცედ სასოებდა ყოველივეში აღმთქმელის ძალაზე. ამიტომაც თავად ღმერთი, მასთან საუბრისას, ეუბნებოდა: „მე ვარ ღმერთი აბრაჰამისი და ღმერთი ისაკისი მამისა შენისა, ნუ გეშინინ" (). განიხილე, ამბობს, რომ პატრიარქიც უცხოტომელი მოხეტიალე შემოვიდა ამ ქვეყანაში, არავისგან ცნობილი, მაგრამ ისეთ დიდებას მიაღწია, რომ ახლა ყველა მასზე საუბრობს. მამაშენზეც იფიქრე, თუ როგორ — მამის უკიდურეს სიბერეში შობილი — ესოდენ აღმაღლდა, რომ ამ ქვეყნის მკვიდრთა შურის საგნადაც კი იქცა. შენც იგივე მოელი და ყოველგვარი შიში და ყოველი მღელვარება განაგდე, გზა განაგრძე. ამგვარად მსჯელობდა მართალი და თავის იმჟამინდელ მდგომარეობას არ უყურებდა (რადგან არაფერი გააჩნდა — და როგორღა ექნებოდა, მარტოდმარტო რომ იყო და შორეულ გზაზე გამოსული?), არამედ რწმენის თვალით თავის მომავალ კეთილდღეობას უკვე წინასწარ ხედავდა და მისთვის დამახასიათებელ ღვთისადმი მადლიერებას იჩენდა. ჯერ კიდევ არაფერი მიუღია და უკვე აღთქმას უდებს ღმერთს, რადგან უფლის აღთქმას თვით კეთილთა ფლობაზეც უფრო სარწმუნოდ მიიჩნევდა: ნამდვილად, არა იმდენად ხილულსა და გრძნობადს უნდა ვენდობოდეთ, რამდენადაც ღვთის აღთქმებს, თუნდაც ისინი მალე არ სრულდებოდნენ.
ამრიგად, მართალმა ღვთის მიერ ნათქვამით უდიდესი გამხნევება მიიღო და გზა განაგრძო. და როგორ არ გამხნევებულიყო, ასეთი სიტყვების მსმენელი: „აჰა, მე შენ თანა ვარ დაცვად შენდა ყოველსავე გზასა შენსა, ვიდრეცა ხჳდოდი. და მოგაქციო შენ ამასვე ქუეყანასა, რამეთუ არა დაგიტეო შენ", ვიდრე იმის არ აღვასრულებ, რაც გაუწყე ()! მაგრამ, როგორც გუშინ ვთქვი, აქ ღვთის განგებისმიერი სიბრძნეც განიხილე და მართლის დიდი მოთმინება და ღვთისადმი მადლიერებაც. ამ აღთქმების შემდეგ აღდგა და ქარანისკენ წარემართა, და კვლავ თავისი გზით მიდიოდა, როგორც მოხეტიალე და უცხოტომელი; მაგრამ ყოველივეში ზეგარდამო კეთილგანწყობას ხედავდა, რადგან კაცთმოყვარე ღმერთი ყველაფერს წინასწარ მოუმზადებდა გზაზე, საქმით ასრულებდა თავის აღთქმას. ის, ვინც თქვა: „აჰა, მე შენ თანა ვარ დაცვად შენდა ყოველსავე გზასა შენსა, ვიდრეცა ხჳდოდი", მან წარუძღვა და მიიყვანა მართალი ჭასთან, სადაც მკვიდრნი თავიანთ ფარებს ასმევდნენ. მათ ლაბანის — დედის ძმის — შესახებ გამოჰკითხა, ყოველივე საჭირო შეიტყო, შემდეგ კი მისი ასულიც იხილა, ფარაც, და ისიც, რომ ადგილობრივნი ვერ ახერხებდნენ ლოდის მოგორებას ჭიდანიდან და ცხვრის მორწყვას; იგი მიირბინა და ზეგარდამო შეწევნით შეძლო ის, რასაც ისინი ვერ ახერხებდნენ, და ლაბანს კეთილი საქმით წაუსწრო — რაქელის ცხვრების მორწყვა. ქალწულს მიესალმა, ვინ იყო და საიდან მოვიდა, უთხრა და ადგილზე დარჩა. მაგრამ, რადგან ღმერთი ყოველივეს წინასწარ მოუმზადებდა მართალს, ქალწულიც აღძრა, რომ დიდი სისწრაფით სირბილით წასულიყო და მამას — იაკობის შესახებ ემცნო, რომ იგი მისი დისშვილია, რომ უთხრა მის მიერ გაწეული სამსახურის შესახებ და ფარებისთვის მორწყვის შესახებ, და იმის შესახებაც, რომ ის არა უცხოტომელია, არა უცნობი, არამედ დის შვილია.
ნახე, საყვარელო, რა გულმოდგინებით და რა ნათლად გადმოგვცემს ყოველივე ამას საღვთო წერილი, გვიხატავს ძველთა ზნე-ჩვეულებებსა და იმ მოშურნეობას, რომელსაც სტუმართმოყვარეობისას უჩვენებდნენ. ქალწულის მოშურნეობის საჩვენებლად წერილი არ ამბობს უბრალოდ: „წავიდა" და მამას მომხდარი მოახსენაო, არამედ „სირბილით", ამბობს წერილი, რითაც მის დიდ სიხარულს გამოხატავს. ასევე შემდეგ ლაბანზეც, მის მამაზე, ნათქვამია, რომ როგორც კი ასულისგან ამის შესახებ შეიტყო, მყისვე თავად გაიქცა იაკობის შესახვედრად და, სიყვარულით მიესალმა რა, თავის სახლში შეიყვანა.
2. იაკობის მსახურება რაქელისთვის და სიყვარულის ძალა (29:14–20)
ლაბანმა, იაკობისგან ყველაფერი საგულდაგულოდ რომ შეიტყო, უთხრა: „ძუალთა ჩემთაგანი და ჴორცთა ჩემთაგანი ხარ შენ" (); როგორც ჩემი დის შვილი, შენ სხვა არაფერი ხარ, თუ არა ჩვენი ხორცი, ჩვენი ძმა ხარო. „და იყო მის თანა თთვეთა და დღეთა მრავალთა". თავის სახლში მყოფივით ცხოვრობდა მართალი, უსაფრთხოდ და ყოველგვარი მზრუნველობის გარეშე. ამასობაში ღმერთმა, რომელიც ყოველივეს მართლის სასარგებლოდ წყობდა და ყოველივეში თავის შეწევნას აძლევდა, ლაბანის გულშიც კეთილი განწყობა აღძრა, რომელმაც, იაკობის სიმშვიდე რომ იხილა, უთხრა: „რამეთუ ძმაჲ ჩემი ხარი შენ. აჰა მმონო მე მედად. მითხარ მე, რაჲ არს სასყიდელი შენი?" (). შენიშნე, რომ იაკობი თავად არაფერს ეძებდა; ლაბანმა, მხოლოდ თავისი ნებით, შესთავაზა ეს მართალს. ხედავ, როგორ ეწყობა ყოველივე იმას, ვისაც ზეციური მარჯვენა ეხმარება? „აჰა მმონო მე მედად, — ეუბნება, — მითხარ მე, რაჲ არს სასყიდელი შენი?" თუმცა ეს ნეტარი კმაყოფილი იყო მხოლოდ ყოველდღიური საზრდოთი და ამისთვისაც მადლიერი იყო, მაგრამ, რადგან განსაკუთრებულ სიმშვიდეს იჩენდა, ლაბანი თავად გამოხატავს მზადყოფნას, ისეთი ჯილდო მისცეს, როგორსაც თავად დაასახელებს. რა მოიმოქმედა მართალმა? ამ შემთხვევაშიც შენიშნე, რა დიდი იყო მისი კეთილგონიერება: სიმდიდრის მოხვეჭის სურვილი სრულიად არ ჰქონდა, ლაბანს რაიმე დაქირავებულივით არ მოელაპარაკა და სხვა არაფერი მოითხოვა, არამედ დედისა და მამის მცნება გაიხსენა, თავისი განსაკუთრებული თავმდაბლობა გამოავლინა და ლაბანს უთხრა: „გმონებდე შენ შჳდ წელ რაქელისთჳს, ასულისა შენისა უმრწემესისა" (); პირველივე ხილვისას შემიყვარდა იგი ჭასთან. შეამჩნიე ამ კაცის კეთილგონიერებაც: თავად განუსაზღვრა თავის თავს სამსახურის ვადაც და ამ ხნის განმავლობაში თავისი თავმდაბლობის საკმარისი გამოცდილებაც გამოავლინა. რა გასაკვირია, საყვარელო, რომ იაკობმა შვიდწლიანი მსახურება აღუთქვა საყვარელი ქალწულისთვის? იმის საჩვენებლად, თუ როგორ ამცირებდა ძლიერი სიყვარული მისთვის შრომასაც და დროის ხანგრძლივობასაც, საღვთო წერილი ამბობს: „და ჰმონებდა იაკობ შჳდ წელ რაქელისთჳს და იყუნეს წინაშე მისსა ვითარცა დღენი მცირენი სიყვარულისა მისისათჳს" (). შვიდი წელი მხოლოდ რამდენიმე დღედ მოეჩვენა ქალწულის მიმართ უსაზღვრო სიყვარულის გამო: თუ ვინმეს სიყვარულის ვნება განუცდია, იგი არავითარ სიძნელეს არ უყურებს, რა რიგის საფრთხეებიც უნდა ემუქრებოდეს და რა სახის უბედურებებიც უნდა გადაეყაროს, ყოველივეს ადვილად იტანს, მხოლოდ ერთს ფიქრობს — თავისი სურვილი აისრულოს.
ეს მოვისმინოთ ჩვენ, უზრუნველებმა, დაუდევარებმა, რომლებიც დიდ უმადურობას ვიჩენთ უფლის მიმართ! თუ ეს მართალი ქალწულისადმი სიყვარულით შვიდწლიან მსახურებას გადაწყვეტდა, მწყემსური ცხოვრების ყველა სიძნელეს იტანდა და შრომასაც არ გრძნობდა, ხანგრძლივ დროსაც და ყოველივე მსუბუქი და ადვილი ეჩვენებოდა, თუ იგი სასურველის მიღების იმედით საზრდოობდა და ესოდენ ხანგრძლივ დროს თითქოს მცირე დღეებად მიიჩნევდა, — მაშინ რა გამართლება გვექნება ჩვენ, რომლებიც ასეთ სიყვარულსაც კი არ ვიჩენთ ჩვენი უფლის, ქველმოქმედის, მზრუნველის მიმართ, რომელიც ყოველივეა ჩვენთვის? სადაც ამქვეყნიური სარგებელია, იქ ჩვენ სიხარულით ვეთანხმებით ყოველივეს მოთმინებას, იქნება ეს მძიმე შრომა თუ სხვა რამე სიძნელე, გემუქრება სირცხვილი თუ სასჯელი, დროებითი თუ თვით საუკუნო. ხოლო ჩვენი ცხონებისთვის, ზეგარდამო კეთილგანწყობის მოსაპოვებლად — უძლურნი, დაუდევარნი და მოდუნებულნი ვართ. რა მოწყალება გვეკუთვნის, რა გამართლება გვექნება ესოდენ სრული უზრუნველობისთვის, როცა არ გვინდა ღვთისადმი ისეთი სიყვარულის გამოჩენაც კი, როგორიც მართალს ქალწულის მიმართ ჰქონდა, და ეს მაშინ, როცა ესოდენ დიდ ქველმოქმედებას ვხედავთ — ჩვენზე გაცხადებულსაც და ყოველდღე მოვლინებულსაც? ჩვენ ესოდენ უმადურნი ვართ. მაგრამ ასეთი არ იყო პავლე: იგი ისე აღგზნებული იყო სულით, ისე ენთებოდა ღვთისადმი სიყვარულით, რომ თავისი სულის ღირსი სიტყვებით წარმოთქვა: „ვინ განმაშორნეს ჩუენ სიყუარულსა მას ქრისტესსა" ()? ნახე, რა გამომსახველობითია ეს გამონათქვამი, რა ძალა აქვს სულში მბრძანებელ გრძნობას, რა ცეცხლოვანი სიყვარულია! „ვინ განმაშორნეს" — ანუ, შეიძლება კი რაიმე ისეთი არსებობდეს, რომ ღვთისადმი სიყვარულს მოგვაკლებდეს — ხილული თუ უხილავი?
3. პავლეს ცეცხლოვანი სიყვარული ქრისტესადმი
ვისურვა რა დაწვრილებით ჩამოეთვალა ჩვენთვის ყველა შემთხვევა და ეჩვენებინა თავისი უფლისადმი სიყვარულის მთელი დაუძლეველი ძალა, შემდეგ სიტყვებსაც დაურთავს: „ჭირმან ანუ იწროებამან, დევნამან ანუ სიყმილმან, შიშლოებამან ანუ ურვამან ანუ მახვილმან?" (). ო, სული, რომელიც აღტაცებით ანთებულა, რომელიც თავმდაბლობის დედაა! რა უბედურება, ამბობს, შეიძლება ღვთისადმი სიყვარულისგან განგვაშოროს? ყოველდღიურმა ჭირმა? არავითარ შემთხვევაში. მძიმე გარემოებებმა? არა! დევნამ? სრულიადაც არა. მაშ, რამ? შიმშილმა? არა. საფრთხეებმა? მაგრამ რას ვამბობ შიმშილზე, სიშიშვლეზე, საფრთხეებზე? მახვილმა ხომ არა? მაგრამ სიკვდილიც რომ დამემუქრებოდესო, ამბობს, ვერც ეს მოახერხებს: ყოველივე უშედეგო იქნება, ყოველივე უძლური. ვერავინ სხვამ ვერ მოახერხა, ისე შეყვარებოდა უფალი, როგორც ეს ნეტარი სული. იგი ყველაფერს ისე ამბობს, თითქოს უკვე განშორებულა სხეულს, ზეცას აფრინდა და აღარ ფიქრობს, რომ ჯერ კიდევ დედამიწაზე დადის. ღვთისადმი სწრაფვამ და მისადმი ცეცხლოვანმა სიყვარულმა მისი გონება გრძნობადიდან სულიერისკენ გადაასახლა, აწმყოდან მომავლისკენ, ხილულიდან უხილავისკენ. ასეთია რწმენა და ღვთისადმი სიყვარული! მისი კეთილგონიერება რომ საქმითაც ნახო, დააკვირდი, როგორ, ისე, რომ უფალი ესოდენ უყვარდა და მისკენ სწრაფვით ენთებოდა, გადასახლებაში, დევნაში, ტანჯვაში, ათასგვარი საშინელების გადამტანი, თავის თავზე ამბობდა: „შრომითა უმეტეს, ტანჯვითა უმეტეს,... სიკუდილთა შინა მრავალ-გზის. ჰურიათაგან ხუთ-გზის ორმეოცსა ერთი მოკლებული ცემაჲ მოვიღე. სამ-გზის კუერთხითა ვიეც, ერთ-გზის ქვითა განვიტჳნე,... ღამე და დღე უფსკრულთა შინა დავყავ: გზისა სლვანი მრავალ-გზის, ჭირნი მდინარეთანი,... ჭირნი ძმათა-მტყუვართაგან, შრომითა და რუდუნებითა" (2 კორ 11:23–27). და ყოველივე ამას რომ იტანდა, მაინც იხარებდა და მხიარულობდა: იცოდა და სრულად დარწმუნებული იყო, რომ დროებითი შრომა უდიდესი მოსაგებლისკენ მიჰყავდა, უბედურებანი მისთვის გვირგვინებს ამზადებდნენ. თუ იაკობი რაქელისადმი სიყვარულით შვიდ წელს რამდენიმე დღედ მიიჩნევდა, მით უმეტეს ყოველივეს არაფრად მიიჩნევდა ნეტარი პავლე, რომელიც ერთხელ სამუდამოდ აინთო ღვთისადმი სიყვარულით და ქრისტესთვის, რომელიც შეიყვარა, ყოველივეს იტანდა. ვეცადოთ, გევედრებით, ჩვენც ქრისტეს შევიყვაროთ. სხვა არაფერს ითხოვს ქრისტე, თავისი გამონათქვამის მიხედვით (), თუ არა სიყვარულსა მისადმი მთელი გულით და მისი მცნებების აღსრულებას. ვინც ისე უყვარს მას, როგორც შეყვარება ჯერ-არს, ის, რა თქმა უნდა, ცდილობს მისი მცნებებიც დაიცვას — რადგან თუ ვინმეს გულწრფელად უყვარს ვინმე, ყველაფერს აკეთებს, რითაც შეძლებს საყვარელის სიყვარული მოიზიდოს. ამგვარად, ჩვენც, თუ ნამდვილად შევიყვარებთ უფალს, მის მცნებებსაც აღვასრულებთ და ვერაფერს ისეთს ვიზამთ, რამაც საყვარელი განარისხოს. მისი გულწრფელი და ჯეროვანი შეყვარების ღირსება — ესაა ზეცის სასუფეველი, ესაა ნეტარებით ტკბობა, ამაშია უთვალავი სიკეთე. ჩვენი სიყვარული მისადმი მაშინ იქნება გულწრფელი, როცა მისადმი სიყვარულისთვის მოყვასისადმიც სიყვარულს გამოვიჩენთ, — „ამათ ორთა მცნებათა, — თქვა მან, — ყოველი სჯული და წინაწარმეტყუელნი დამოკიდებულ არიან" (), — ანუ იმაში, რომ შეიყვარო უფალი ღმერთი შენი მთელი გულით, მთელი ძალით, მთელი გონებითა და მოყვასი შენი, ვითარცა თავი შენი. ეს არის მთავარი ყველა სათნოებათაგან, ეს არის საფუძველი ღვთის ყველა მცნებისა. ღვთისადმი სიყვარულს თავისთავად ერთვის მოყვასისადმი სიყვარულიც, რადგან ვინც ღმერთს უყვარს, ის თავის ძმას არ უგულებელყოფს, ის სიმდიდრეს თავის თანამოძმეზე არ ამჯობინებს, არამედ ყოველგვარ სიკეთეს გაუწევს მას, იმის მოხსენიებით, ვინც თქვა: „რაოდენი უყავთ ერთსა ამას მცირეთაგანსა ძმათა ჩემთასა, იგი მე მიყავთ" (). ვინც ფიქრობს, რომ მოყვასისთვის გაწეულ სამსახურს ყოველთა უფალი თავისთავს მიაწერს, ის ყველაფერს დიდი მოშურნეობით იქმს, წყალობაში მთელ თავის გულუხვობას გამოავლენს, არა მის წინაშე წარმდგარი ადამიანის სიღარიბეს შეხედავს, არამედ იმის სიდიადეს, ვინც ღარიბთათვის გაწეული საქმე თავისთავისთვის გაწეულად აღგვითქვა. ნუ უგულებელვყოფთ, გევედრებით, ჩვენი სულის ამ სარგებელს, ჩვენი წყლულებების ამ წამალს. ეს წამალი მეტად ხელსაყრელი იქნება ჩვენთვის: ის ისე დაფარავს ჩვენი სულის ჭრილობებს, რომ არავითარი კვალი, არავითარი ნიშანი არ დარჩება. სხეულის ჭრილობების მიმართ ეს შეუძლებელია, რადგან ათასი წამალიც რომ დაადოს ვინმემ ექიმთა მიერ შედგენილი, აუცილებლად დარჩება ნაიარევი სხეულზე; ეს ისე უნდა იყოს, რადგან იქ სხეული იკურნება. მაგრამ აქ, სულის კურნებისას, ვინც საკუთარ კეთილ განწყობას გამოავლენს, ის დიდ ცვლილებას ნახავს ცხოვრებაში უკეთესისკენ: ყველა ჭრილობა, ვითარცა მტვერი ძლიერი ქარისგან, გაქრება. წმინდა წერილი ასეთი მაგალითებით სავსეა. ასე, ნეტარი პავლე მდევნელი მოციქულად იქცა, და ის, ვინც ჯერ ეკლესიას ანგრევდა, შემდეგ მისი წინამძღოლი გახდა.
4. მოწყალების ძალა სიკვდილზე
ხედავ, რა გადამწყვეტი ცვლილებაა? ხედავ, რა განსაკუთრებული გარდაქმნაა? ასევე ავაზაკმაც, რომელსაც უთვალავი მკვლელობა ჰქონდა ჩადენილი, ერთ წამში, რამდენიმე სიტყვით, ყველა თავისი ცოდვა გაწმინდა, ისე, რომ უფლისგან მოისმინა: „ამინ გეტყჳ შენ: დღეს ჩემ თანა იყო სამოთხესა" (). ასევე მეზვერე, რომელიც მკერდს იცემდა და თავის ცოდვებს აღიარებდა, „გარდამოვიდა ესე განმართლებული სახედ თჳსა", ვიდრე ფარისეველი (ლუკ 18:13–14). თითოეულმა ამ ადამიანთაგანმა სულის კეთილი განწყობა გამოავლინა, წინანდელი ცოდვები აღიარა და ამ გზით მიტევება მიიღო. განვიხილოთ ამ მცნების მნიშვნელობა და ის, თუ რა დიდი ძალა აქვს გულუხვ მოწყალებას, რათა მისგან მომდინარე სარგებლის შემეცნებით უფრო ნებით გავცეთ მას. იგი ისე ნაყოფიერია, რომ არა მხოლოდ ცოდვებს წმენდს, არამედ თვით სიკვდილსაც განდევნის. მე ვიტყვი, როგორ. ვინ, ამბობ, მოწყალების გაცემით სიკვდილზე მაღლა დადგა? ჩვენ ხომ ვხედავთ, რომ ყველანი სიკვდილის ხელისუფლების ქვეშ რჩებიან. ნუ შეგაწუხებს, საყვარელო, არამედ თვით გამოცდილებიდან შეიტყვე, თუ როგორ სძლია მოწყალების ძალამ სიკვდილის ძალსაც. იყო ერთი ქალი — ტაბითა, სახელი, რომელიც თარგმანით ნიშნავს „ქურციკს"; ის ყოველდღე მხოლოდ იმას აკეთებდა, რომ მოწყალებას გასცემდა, და ამით სიმდიდრეს იკრებდა; წერილის თანახმად, ქვრივებს მოსავდა, სხვა ყოველგვარ დახმარებასაც უწევდა (). მოხდა ისე, რომ ავად გახდა და მოკვდა. ახლა ნახე, საყვარელო, როგორ მიაგეს მის მიერ შეწყალებულებმა და შემოსილებმა თავიანთ კეთილმყოფელს: მოციქულს მიუდგნენ, წერილის თანახმად, თვით სამოსელსა და ყოველივეს უჩვენებდნენ, რასაც ქურციკი ცოცხალი რომ იყო, მათთვის აკეთებდა; თავიანთ მკვებავს უკან მოუხმობდნენ ცრემლით და ამით მოციქულს თანალმობისკენ ხრიდნენ. რა მოიმოქმედა ნეტარმა პეტრემ? „მოიდრიკნა მუჴლნი, — ნათქვამია, — და ილოცა. და მოექცა გუამსა მას და ჰრქუა: ტაბითა, აღდეგ. და მან მეყსეულად აღიხილნა თუალნი თჳსნი და, იხილა რაჲ პეტრე, წარმოჯდა. ხოლო მან მისცა მას ჴელი და აღადგინა იგი და მოუწოდა წმიდათა მათ და ქურივთა და წარუდგინა იგი ცოცხალი" (საქმ 9:40–41). ხედავ მოციქულის ძალას, უფრო კი — მასში მოქმედი უფლის ძალას? ხედავ, ამ ცხოვრებაშიც რა მოსაგებელი იყო ქვრივებისთვის გაწეული კეთილმოქმედებისათვის? და კი რა გაუკეთა მან ქვრივებს იმდენად, რამდენადაც მათ მას მიაგეს? ის სამოსელსა და საზრდოს აძლევდა, მათ კი სიცოცხლე დაუბრუნეს და სიკვდილი განდევნეს, უფრო სწორად — არა მათ, არამედ ჩვენმა კაცთმოყვარე უფალმა მათთვის მზრუნველობის გამო. ხედავთ (სულიერი) წამლის ძალას, საყვარელნო? მოვიმზადოთ ის ყველამ ჩვენთვის; ძვირი არ არის, თუმცა ასეთი დიდი ძალა აქვს; ის ძალიან იაფიცაა და დიდ დანახარჯებს არ მოითხოვს, რადგან მოწყალების მნიშვნელობა არა (გასაცემი) ფულის სიმრავლით იზომება, არამედ გამცემთა მოშურნეობით. ჭიქა ცივი წყლის მიმცემიც () და ორი მწირე ფულის ჩამდებიც მოწონებულ იქნენ, რათა ვიცოდეთ, რომ ყოველთა უფალი ყოველ შემთხვევაში მხოლოდ სუფთა განზრახვას ითხოვს. ხშირად არამდიდარიც დიდ სიუხვეს იჩენს მოწყალებაში, როცა სრული მოშურნეობით მოქმედებს; და პირიქით, ბევრის მქონე ცოტის მქონეზე უარესი აღმოჩნდება თავისი მწირი განწყობის გამო. ამიტომ, გეხვეწებით, სულიერი გულუხვობით მივცეთ გაჭირვებულებს ის, რაც გვაქვს, რაც უფალმა მოგვანიჭა; იმავე, რაც მან მოგვცა, უკან მივაგოთ, რათა კვლავ მივიღოთ ჩვენი დიდი ნამატით. ის ისე გულუხვია, რომ, ჩვენგან თავისივე ნიჭებს იღებს რა, არ მიიჩნევს, რომ თავის საკუთარს იღებს, არამედ აღგვითქვამს, რომ უფრო დიდი სიუხვით დაგვიბრუნებს, ოღონდ მზადყოფნა გამოვიჩინოთ და ჩვენი ქონება ღარიბებს ისე დავურიგოთ, თითქოს თვით ღმერთს გადავცემდეთ, იმის ცოდნით, რომ ღვთის მარჯვენა არა მხოლოდ ჩვენგან მიღებულს დაგვიბრუნებს, არამედ უფრო მეტადაც მოგვანიჭებს — რადგან ის ყოველთვის და ყოველივეში თავის სიუხვეს ავლენს. და რას ვამბობ — უფრო მეტად მოგვაგებსო! ის მარჯვენა არა მხოლოდ ამას მოგვაგებს, არამედ ამასთან ერთად ზეცის სასუფეველსაც გვანიჭებს, გვადიდებს, გვაგვირგვინებს, უთვალავ კეთილს გვაძლევს, ოღონდ მცირედი რამ შევწიროთ მისგან ჩვენთვის ბოძებულისგან. და კი მძიმეს ან სამძიმოს რამეს ითხოვს ჩვენგან უფალი? ის ისურვებს, რომ აუცილებლის ზევით დარჩენილი ზედმეტი ჩვენვე საკუთარ სასარგებლოდ გამოვიყენოთ, რომ ჩვენვე კარგად განვანაწილოთ ის, რაც უმიზნოდ და ზედმეტად დევს ჩვენს საცავებში, რათა ეს იქცეს მისთვის საბაბად, ბრწყინვალე გვირგვინი მოგვანიჭოს. ის თავად ჩქარობს და გვაიძულებს, ყველაფერს აკეთებს და იმისკენ წარმართავს, რომ თავისივე აღთქმული კეთილი ღირსად მოგვანიჭოს.
5. სულიერი თესვა და თავმდაბლობა ღვთის წინაშე
ამრიგად, ნუ მოვაკლებთ თავს, გევედრებით, ესოდენ დიდ კეთილს. თუ მიწის დამმუშავებლები ამოწურავენ თავიანთ მარაგებს, თესლს მიწაში ყრიან და ადრე შეკრებილს აფრქვევენ, და ამას სიამოვნებით აკეთებენ, მეტის მიღების იმედით იმშვიდებენ, თანაც იციან, რამდენჯერ ცვლის მათ მოლოდინს ამინდის ცვალებადობა, ნიადაგის უნაყოფობა და სხვა მრავალი გარემოება — თუ კალიების სიმრავლე, თუ საზიანო ცვარის შემოსხმა — და მაინც, კეთილი იმედით საზრდოობენ და ბეღელში შეკრებილს მიწას ანდობენ, მაშინ მით უმეტეს ჩვენ გვმართებს ღარიბთა სასარგებლოდ გავფანტოთ ის, რაც უბრალოდ გვიდევს; აქ არასოდეს ვიქნებით მოტყუებულნი (კეთილ) აღსასრულში და არ უნდა გვეშინოდეს მიწის დამუშავებისას მოსალოდნელი წარუმატებლობის. „განაბნია, — ნათქვამია, — და მისცა გლახაკთა"; მოისმინე, რა მოჰყვება: „და სიმართლე მისი ჰგიეს უკუნითი უკუნისამდე" (). აჰა, საკვირველი გაფანტვა! მცირე ხანში გასცა — და სიმართლე მისი დაუსრულებელ საუკუნეებამდე ჰგიეს. შეიძლება კი რამე იყოს ამაზე უნეტარესი? ამრიგად, გევედრებით, მოწყალებით მოვიპოვოთ სიმართლე, რათა ჩვენზეც ღირსეულად ითქვას: მათ განაბნიეს, გლახაკებს მისცეს — და სიმართლე მათი ჰგიეს უკუნითი უკუნისამდე. რადგან ნათქვამია: „განაბნია, მისცა", — რომ არ იფიქრო, თითქოს გაფანტული იკარგება, მაშინვე დამატებულია: „და სიმართლე მისი ჰგიეს უკუნითი უკუნისამდე", — ანუ დროებითი საუნჯის გაფანტვის შემდეგ რჩება სიმართლე ხელშეუხებელი, რომელიც მთელ მარადისობაზე ვრცელდება და არასოდეს მთავრდება. მოწყალებასთან ერთად კი სხვა სათნოებებზეც მოშურნე მზრუნველობას გამოვიჩინოთ — ხორციელი ვნებები დავამშვიდოთ, სულიდან ყოველგვარი უწმინდური სურვილი, ყოველ ბოროტ ზრახვა, რისხვა, მრისხანება, შური განვდევნოთ და სულის სილამაზე ყოველგვარი კეთილშობილებით შევამკოთ, რათა ბრწყინვალე და მბზინავი სულიერი სილამაზის მოპოვებით ზეციერი მეუფე მოვიზიდოთ, და მან ჩვენში სამკვიდრებლის შექმნა კეთილ ინებოს: რადგან ის, სადაც კი კეთილშობილ სულს იხილავს, მაშინვე იქ მოდის. თავადვე თქვა: „ვის ზედა მივიხილო, არამედ ანუ მდაბალსა ზედა და მყუდროსა და მძრწოლარესა სიტყუათაგან ჩემთა?" (). ხედავ, რომ თავადვე მიგვითითებს ყველა სულიერ სამკაულზე, რომელთაც სულის კეთილშობილების ბრწყინვალედ ქცევა შეუძლიათ! „მდაბალსა ზედა, — ამბობს, — და მყუდროსა და მძრწოლარესა", შემდეგ კი იმასაც დაურთავს, საიდანაც ყველა სხვა სათნოება მომდინარეობს: „და მძრწოლარესა სიტყუათაგან ჩემთა". რას ნიშნავს: „მძრწოლარესა სიტყუათაგან ჩემთა"? ნიშნავს — ისეთ ადამიანს, რომელიც თავისი საქმეებით ღვთის მცნებებისადმი მორჩილებას ავლენს, როგორც სხვაგანაც ნათქვამია: „ნეტარ არს კაცისა მის, რომელსა ეშინოდის ყოველთაგან ღმრთისმოშიშებით" (). ჩვენც, როცა ვხედავთ, რომ ჩვენი მსახური ჩვენს ბრძანებებს დიდი მოშურნეობით, შიშითა და კრძალვით ასრულებს, მას მეტ კეთილგანწყობას და წყალობას ვუჩვენებთ; და მით უფრო მეტად გაგვიწევს წყალობას ჩვენი სახიერი უფალი. ამიტომაც თქვა: „ვის ზედა მივიხილო, არამედ ანუ მდაბალსა ზედა და მყუდროსა და მძრწოლარესა სიტყუათაგან ჩემთა". ამრიგად, მისი სიტყვებისა ვიკრძალოთ და ყოველგვარი შიშით აღვასრულოთ ისინი. მისი სიტყვები კი — ეს არის მისგან მოცემული მცნებები. იმის ცოდნით, თუ რა სთნდება მას, რა სასიამოვნოა მისთვის, იმას ვიქმოდეთ და ვეცადოთ ისეთნი ვიყოთ: მოკრძალებით მორჩილებას, სიმშვიდეს, თავმდაბლობას ვიჩენდეთ, დიდი ღვთისმოშიშებითა და შიშით ვასრულებდეთ მის ყველა მცნებას, რათა ყოველთა მეუფემ, ჩვენი განზრახვების კეთილი განწყობა მიიღოს რა და ჩვენი მორჩილებით კმაყოფილი იყოს, კეთილ ინებოს ჩვენზე მოიხილოს. თუ ის კეთილინებებს ამის ქმნას, სრულ უსაფრთხოებაში მოგვიყვანს. „მივიხილო", ამბობს, ანუ ჩემი მზრუნველობის ღირსად მივიჩნევ, ხელს გავუწვდი, ყოველივეში ვუშველი, უხვად მოვაფენ ჩემს წყალობას. ვიქმოდეთ ყოველივე ეს, გევედრებით, რათა მეუფემ ჩვენზეც მოიხილოს — რათა ამ ცხოვრება უმწუხარებლად გავატაროთ და მომავალი კეთილიც მივაღწიოთ, ჩვენი უფლის იესო ქრისტეს მადლითა და კაცთმოყვარეობით, რომლის თანა მამასა, სულიწმიდითურთ, დიდება, ძალა, პატივი, აწ და მარადის და უკუნითი უკუნისამდე. ამინ.