📋 სარჩევი
1. იაკობის შიში ესავის წინაშე და ლოცვა ღვთისადმი (32:1–12)
ვიცი, რომ გუშინ საუბრის სიგრძემ დაგღალათ. მაგრამ იყავით მოთმინებით: თქვენი შრომა ამაო არ არის — იგი უფლისთვის აღესრულება, რომელიც მცირეხნიან შრომასაც დიდი ჯილდოებით ღირს-ჰყოფს. სხეული თუ დაიღალა, სულმა მით უფრო განმტკიცება მიიღო. მეც მინდოდა, სწავლება შემემოკლებინა, მაგრამ თქვენი ძლიერი სურვილისა და გულმოდგინე მოშურნეობას რომ ვხედავდი, ვერ გავბედე სიტყვის უდროოდ შეწყვეტა დაწყებული თხრობის დამთავრებამდე, იმის მცოდნემ, რომ ამით უფრო დიდ სიამოვნებას მოგანიჭებთ. ხანგრძლივმა საუბარმა განსაკუთრებული სიცხადით წარმოაჩინა თქვენი დიდი გულმოდგინება და სმენის დაუოკებელი წყურვილი. ამიტომაც მეც, დღითიდღე მზარდ მოშურნეობას რომ ვამჩნევ, მეტი მზადყოფნით ვიწყებ თქვენთვის სწავლების წარმოთქმას. მაშ, დღესაც, შეძლებისამებრ, გუშინდელის მომდევნო რომ გავაგრძელოთ, თქვენ, საყვარელნო, ჩვეულ ტრაპეზს შემოგთავაზოთ და ვნახოთ, მართალმა იაკობმა ლაბანის წასვლის შემდეგ როგორ განაგრძო მოგზაურობა. საღვთო წერილში წარმოდგენილიდან არაფერია ტყუილად ნათქვამი, არამედ მართალთა ყოველ საქციელს ჩვენთვის უდიდესი სარგებელი აქვს. რადგან ყოვლის უფალი ღმერთი მუდამ თან ახლდა მათ და მოგზაურობის შრომას უმსუბუქებდა, მათი მოგზაურობის უბრალო აღწერიდანაც კი დიდი სარგებელის მიღება შეიძლება. როცა ლაბანი თავისი სახლისკენ წავიდა, ნათქვამია, „იაკობ წარვიდა გზასა თჳსსა და აღიხილნა თუალნი და იხილა ბანაკი ღმრთისაჲ დაბანაკებული; და შეემთხჳნეს მას ანგელოზნი ღმრთისანი". რადგან ლაბანის წინაშე შიშმა გადაიარა და უკვე განქარდა, მის ნაცვლად კი ძმის წინაშე შიში დაუდგა, კაცთმოყვარემ უფალმა, რომელსაც მართლის წახალისება და მთელი მისი შიშის განდევნა სურდა, ანგელოზთა ბანაკის ხილვა უბოძა. „შეემთხჳნეს მას, — ნათქვამია, — ანგელოზნი ღმრთისანი და თქუა იაკობ: ბანაკი წმიდაჲ არს ესე, და უწოდა ადგილსა მას «ბანაკებ»" (დაბ 32:1–2), რათა ეს სახელი მუდმივ შეხსენებად ემსახურებოდეს იქ მინიჭებულ ხილვაზე. ხილვის შემდეგ კი, „წარავლინნა, — ნათქვამია, — მაუწყებელნი წინაშე ესავისა, ძმისა თჳსისა..., და ამცნო მათ და ჰრქუა: ესრე არქუთ უფალსა ჩემსა ესავს" (დაბ 32:3–4). შეხედე, რა დიდი შიში ჰქონდა მართალს ხილვის შემდეგაც. ძმის გაღიზიანებისა ეშინოდა, ფიქრობდა — ძველი საქციელების ხსოვნა თუ გამოაღვიძებს ძმაში თავდასხმის სურვილს. „არქუთ, — ამბობს, — უფალსა ჩემსა ესავს: ესრე იტყჳს მონა შენი იაკობ: ლაბანის თანა ვმწირობდ და ვყოვნე ვიდრე აქამომდე. და მოვიგე ზროხაჲ და ვირები და ცხოვარი, მონები და მჴევლები; და მივავლინე უფლისა ჩემისა ესავისა თხრობად, რათა პოოს მონამან შენმან მადლი წინაშე შენსა" (დაბ 32:4–5). შეხედე, როგორ ეშინოდა ძმისა, და ამიტომ, მისი კეთილგანწყობის მოსაპოვებლად, წინასწარ ამბავს უგზავნის თავისი დაბრუნების, თავისი ქონებისა და იმის შესახებ, სადაც გაატარა გასული წლები, რათა ამგვარად მისი რისხვა დაამშვიდოს და მშვიდობისმოყვარედ განაწყოს. ასეც მოხდა, რადგან ღმერთმა დაამშვიდა მისი გული, ჩააქრო რისხვა და სიმშვიდე ჩაუდო. თუ ლაბანი ასეთ შიშში ჩააგდეს მისადმი ნათქვამმა სიტყვებმა — ლაბანი, რომელიც ისეთი სიჩქარით დაედევნა იაკობს, — მით უმეტეს საჭირო იყო, ძმა მართლის მიმართ სიმშვიდეზე განეწყო. „მოიქცეს და მოვიდეს მაუწყებელნი, — ნათქვამია, — და ჰრქუეს: მივედით ესავისა, ძმისა შენისა, და აჰა, იგიცა მოვალს შემთხუევად შენდა და ოთხასნი კაცნი მის თანა" (). აი, ამანაც კიდევ უფრო გაუძლიერა შიში მართალს. ძმის განზრახვა ზუსტად რომ არ იცოდა და მის თანმხლებ ხალხის სიმრავლე შეიტყო, შეეშინდა — იფიქრა, ნუთუ საომრად მოემზადა და ასე აპირებს შეხვედრას? „ხოლო იაკობს შეეშინა ფრიად და უღონოებად" (). შიშმა აღელვა მისი სული; არ იცოდა, რა ექნა, და დიდ გაჭირვებაში ჩავარდა. ამიტომ, შიშით გარემოცულმა და თვალწინ სიკვდილის მხილველმა, თანმყოლი ხალხი „ორად ბანაკად" გაყო და თქვა: „უკუეთუ მოვიდეს და ბანაკი ესე ერთი მოსრას, განერეს მეორე იგი ბანაკი საცხორებელად" (დაბ 32:7–8). აი, რა ჩააგონა მას შიშმა და ძლიერმა შეშფოთებამ. ბადეში გახლართულივით რომ ხედავდა თავს, მიმართა უძლეველ უფალსა და ყოვლის ღმერთს შეევედრა, მისთვის მიცემული აღთქმების აღსრულება ეთხოვა, თითქოს ასე ამბობდა: ახლაა ის დრო, როცა წინაპართა სათნოებისთვისაცა და შენ თავად ბოძებული აღთქმისთვისაც ღირსი გავხდე შენი სრული შეწევნის მიღებისა. „და თქუა იაკობ: ღმერთო მამისა ჩემისა აბრაჰამისო და ღმერთო ისაკისო, შენ, — ამბობს, — უფალო, რომელმან მარქუ მე: წარვედ ქუეყანად საშოჲსა შენისა" (). შენ, ამბობს, უცხო ქვეყნიდან გამომიხმე და მამისა და სამშობლოსკენ მაბრუნე: „კმა არს ჩემდა ყოვლისაგან სიმართლისა და ყოვლისაგან ჭეშმარიტებისა, რომელი უყავ მონასა შენსა" (). გამოავლინე, ამბობს, ამ დროისთვის შესაფერისი შეწევნა; ვისაც დღემდე ასეთი დიდი მზრუნველობა გამოუჩენია ჩემდამი, ახლაც ძალგიძს მომავალი საფრთხეებიდან გამომიყვანო. მახსოვს, რომ „ამით კუერთხითა წიაღმოვჰჴედ იორდანესა ამას, და აწ ესერა", შენი ჩემდამი განგების წყალობით, ვინც ოდესღაც მხოლოდ ერთი კვერთხი მქონდა უცხო ქვეყანაში წასვლისას, „აწ ესერა, ვიქმენ ორად ბანაკად" (). მაშ, შენ, უფალო, ვინც ასეთი წარმატება მიბოძე, ჩემი საბადებელი ასე გაამრავლე, „განმარინე მე ჴელთაგან მისა ჩემისა ესავისთა, რამეთუ მეშინის მე მისგან, ნუუკუე მოვიდეს და მომკლას მე და დედანი შვილთა ზედა. შენ სთქუ: კეთილად კეთილი გიყო შენ და ვყო ნათესავი შენი ვითარცა ქჳშაჲ ზღჳსაჲ, რომელი არა აღირაცხების სიმრავლისაგან" (დაბ 32:11–12).
2. იაკობის ჭიდილი ღმერთთან და ისრაელის სახელი (32:20–28)
შენიშნე მართლის ღვთისმოყვარე გრძნობა და ღრმა მადლიერება — როგორ სხვა არაფერს ითხოვს უფლისგან, გარდა თავადვე მიცემული აღთქმების აღსრულებისა. უწინდელი წყალობისთვის ღმერთს მადლობას სწირავს, აღიარებს, რომ სიშიშვლიდან და სიღარიბიდან ასეთ კეთილდღეობამდე მოიყვანა, და ახლა ევედრება საფრთხისგან გათავისუფლებას. „შენ სთქუ, — ამბობს, — ვყო ნათესავი შენი ვითარცა ქჳშაჲ ზღჳსაჲ, რომელი არა აღირაცხების". ასეთი თხოვნითა და ასეთი ლოცვით რომ მიმართავდა უფალს, თავის მხრივაც საჭირო ზომებს მიმართავდა. აიღო, ნათქვამია, ძღვნად მისი ქონებიდან, გაუგზავნა ძმას, გაანაწილა საგზავნელი და დაარიგა, თუ როგორ უნდა მოელაპარაკონ ძმასა და აცნობონ მისი მოსვლის ამბავი. „და არქუთ, — ამბობს, — აჰა, მონა შენი იაკობ მოვალს შედგომად ჩუენსა" (), რათა ჯერ კეთილგანწყობა მოიპოვოს და მერე პირადად შეხვდეს. „რამეთუ თქუა, — ნათქვამია, — მოვამშჳდო ძღუენითა ამით, წინაჲსწარ ჩემსა წარძღუანულითა, და შემდგომად ვიხილო პირი მისი; ვინ იცის, შემიწყნაროს. და წინა უძღოდა ძღუენი იგი წინაშე მისა" (დაბ 32:20–21). აქ კვლავ შენიშნე ღვთის გამოუთქმელი კაცთმოყვარეობა და ის, რომ მუდამ გარემოებებთან შეწყობილად ავლენს თავის განგებას. ლაბანის შემთხვევაში, როცა მართალი ჯერ კიდევ ვერაფერს ხვდებოდა და არ იცოდა, რომ ლაბანი, ფარულად წასვლის შურისძიებით, მრისხანებით აპირებდა თავდასხმას, — ღმერთი ლაბანს ეცხადება, რისხვის ალს აკავებს და უბრძანებს, სიტყვითაც კი არ შეურაცხყოს იაკობი: „ნუ ეტყჳ, — ამბობს, — იაკობს ბოროტსა"; და ეს თავად ლაბანის პირით მართალს აუწყა, რათა ასეთი დიდი განგების ცოდნამ კიდევ უფრო სულის სიმხნევე მიანიჭოს. ახლა კი, როცა ძმა დიდი დროის გასვლის გამო დამშვიდდა და რისხვისა და უკმაყოფილების აღარ ჰქონდა, მაგრამ იაკობი მაინც შეშფოთებული იყო, ძმის შეხვედრის წინაშე შიშობდა და თრთოდა, — კეთილმა უფალმა ესავს განსაკუთრებული ბრძანება აღარ მისცა, რადგან ისიც ძმის წინააღმდეგ არაფერს ფიქრობდა, არამედ მხოლოდ მართალს ანუგეშა. მას შემდეგ, რაც ძღვნით გაგზავნილები გაუშვა, „დაიძინა, — ნათქვამია, — ღამესა მას", და იმ ღამით ორივე ცოლი და შვილები რაბოკის ფონზე გადაიყვანა. „და წიაღმოჴდა ნაღუარევსა მას და წიაღმოიკრიბა ყოველივე, რა-ცა იყო მისი. და დადგა იგი მარტოჲ მუნ. და ერკინებოდა მას კაცი ვიდრე განთიადმდე" (დაბ 32:23–24). დიდია ღვთის კაცთმოყვარეობა! რადგან ძმის შესახვედრად მიდიოდა, იმისთვის, რომ საქმით დარწმუნებულიყო, არანაირი ვნება არ მოელის, უფალი კაცის სახით ბრძოლაში შეებრძოლა მართალს. მერე კი, რომ ნახა — მას ვერ სძლევს, მტკიცედ, ნათქვამია, „შეახო ვრცელსა ბარკლისა მისისასა" (). ეს ყოველივე შემწყნარებლობით ხდებოდა, რათა მართლის სულიდან შიში განედევნა და ძმის შესახვედრად ყოველგვარი შეშფოთების გარეშე წასულიყო. როცა მტკიცედ შეახო, ნათქვამია, „ვრცელსა ბარკლისასა, დაუბუშა ვრცელი ბარკლისაჲ იაკობისი ბრძოლასა მას მისსა მის თანა". მერე, რათა მართალს შეეცნო ძალა იმისა, ვინც ხილულად ებრძოდა, მან უთხრა: „განმიტევე მე, რამეთუ აღმოჴდა ცისკარი" (). მართალმა, ამ სიტყვების წარმომთქმელის ძალის სიდიადე რომ იგრძნო, მიუგო: „არა განგიტეო შენ, ვიდრემდე მაკურთხო მე" (). დიდს, ამბობს, ვეღირსე, ჩემი ღირსების აღმატებულს; ამიტომ არ გაგიშვებ, სანამ კურთხევას არ მომანიჭებ. მერე ჰკითხა: „რაჲ არს სახელი შენი?" (). კვლავ შენიშნე მოწყალება. განა მართლის სახელი არ იცოდა, რომ ჰკითხა? რა თქმა უნდა, იცოდა; მაგრამ ამ კითხვით სურდა მხოლოდ რწმენაში განემტკიცებინა და ეჩვენებინა, ვინ ესაუბრებოდა მას. როცა მართალმა უპასუხა: იაკობი, გამოცხადდა: „არღარა გერქუას შენ ამიერითგან იაკობ, არამედ ისრაჱლ იყოს სახელი შენი. რამეთუ განსძლიერდი ღმრთისა თანა და კაცთა თანაცა ძლიერ იყო" (). ხედავ, როგორ წარმოაჩინა სრულად ის მიზეზი, რის გამოც მართალს ასეთი მოწყალება გამოუჩინა; ამასთანავე, სახელის მინიჭებით, მართალს ისიც ასწავლა, თუ ვინ იყო ის, ვინც მის წინაშე იხილა და ხელით შეხებას ეღირსა. „არღარა გერქუას, — ამბობს, — იაკობ სახელი შენი, არამედ ისრაჱლ"; ხოლო „ისრაჱლ" ნიშნავს: ღვთის მხილველს. რადგან ღვთის ხილვას ეღირსე, რამდენადაც ადამიანს შეუძლია ხილვა, ამიტომ ეს სახელი დაგარქვი, რათა ყველა მომავალმა თაობამ იცოდეს, რარიგ დიდ ხილვას ეღირსე; და დასძინა: „რამეთუ განსძლიერდი ღმრთისა თანა და კაცთა თანაცა ძლიერ იყო". მაშ, არაფრის ნუ შეგეშინდება და არავისგან ნუ ელოდები ზიანს: ასეთი ძალა რომ მიიღე, ღმერთთანაც კი რომ შეძელი ბრძოლა, მით უფრო სძლევ ადამიანებსა და უძლეველი გახდები.
3. ღვთის ხილვა და განკაცების წინასახე (32:29–33:4)
ამის მოსმენით შეძრულმა, მასთან მოსაუბრის სიდიადით განცვიფრებულმა მართალმა თქვა: „რაჲ არს სახელი შენი? და მან ჰრქუა: რაჲსათჳს იკითხავ სახელსა ჩემსა? და აკურთხა იგი" (). შენთვის საზღვრებში დარჩი, ამბობს, და ზომას ნუ გასცდები. ჩემგან კურთხევის მიღება გინდა? აჰა, კურთხევას გაძლევ. „და აკურთხა იგი. და უწოდა იაკობ ადგილსა მას «ხილვაჲ ღმრთისაჲ», რამეთუ «ვიხილე ღმერთ პირისპირ და ცხოვნდა სული ჩემი»" (დაბ 32:29–30). ხედავ, რა კადნიერება მიიღო ხილვისგან! „ცხოვნდა, — ამბობს, — სული ჩემი", — თითქოს შიშით მომაკვდავი სული იყო. რადგან ღვთის პირისპირ ხილვას ეღირსა, „ცხოვნდა სული ჩემი. და აღმოუჴდა მას მზე. და ვითარცა წარვიდა ხილვაჲ იგი ღმრთისაჲ" (დაბ 32:30–31). ხედავ, როგორ უფალი, ადამიანის სისუსტისადმი შემწყნარებლობით, ყველაფერს ისე ქმნის და განაგებს, რომ თავისი კაცთმოყვარეობა გამოავლინოს? და ნუ გაგიკვირდება, საყვარელო, ასეთი დიდი მოწყალება: გაიხსენე, რომ მართალ მამამთავარსაც, მუხასთან ჯდომისას, ღმერთი ადამიანის სახით, მწირის სახით, ანგელოზებთან ერთად ეცხადა და თავიდანვე გვამცნობდა, რომ ოდესღაც ნამდვილად მიიღებს ადამიანის ხატსა და ამით, ეშმაკის ხელმწიფებისგან, რომ გაათავისუფლებს მთელ ადამიანურ ბუნებას, ცხონებისკენ მოიყვანს.
მაგრამ მაშინ, რადგან დასაწყისისა და წინამომზადების დრო იყო, ყოველ მამამთავარს ხილულ სახით ეცხადებოდა და, როგორც თავად ამბობს წინასწარმეტყველის მიერ: „და ვთქუა წინაწარმეტყველთა მიმართ, და მე ხილვანი განვამრავლენ, ჴელსა შორის წინაწარ-მეტყუელთასა ვემსგავსე" (). ხოლო, როცა კეთილინება მონის ხატი მიეღო და ჩვენი პირმშო გამხდარიყო, ხორცი შეიმოსა — არა ხილვით, არა სახით, არამედ ჭეშმარიტად. ამისთვის ინება ჩვენი ყველა მდგომარეობა გაევლო: დედაკაცისგან შობილიყო, ჩვილი ყოფილიყო, სახვევებით შეხვეულიყო, რძით კვებილიყო და ყველაფერი სხვა განეცადა, რათა განგებულების ჭეშმარიტება დაემტკიცებინა და ერეტიკოსთა პირი დაეხშო. ამისთვის ნავშიც იძინებს, მოგზაურობს, იღლება, ადამიანურ ყოველივეს ითმენს, რათა საქმით ყველა დაარწმუნოს თავის განკაცებაში. ამისთვის სამსჯავროს წინაშე დგას, ჯვარზე ეცმება და ყველაზე სამარცხვინო სიკვდილს იღებს და საფლავში იწვება, რათა განგებულების საქმე ყველასთვის ცხადი ყოფილიყო. ხოლო თუ ჭეშმარიტად არ მიიღო ჩვენი ხორცი, მაშინ არც ჯვარს ეცვა, არც მოკვდა, არც დაიმარხა, არც აღდგა; თუკი არ აღდგა, მაშინ განგებულების მთელი სწავლება დაინგრევა. ხედავ, რა სისულელეში ვარდებიან ადამიანები, რომლებსაც არ სურთ საღვთო წერილის სწავლებას მიჰყვნენ, არამედ ყველაფერს საკუთარ გონებას ანდობენ? მაგრამ როგორც აქ განკაცების სინამდვილე ცხადია, ისე მართალ იაკობს მხოლოდ ერთგვარი სახე ეჩვენა, რომლითაც უნდა დარწმუნებულიყო, რარიგი განგებით სარგებლობს ზეგარდმო და როგორ უძლეველი იქნება ყველასთვის, ვინც მის წინააღმდეგ ბოროტი განიზრახავს. ხოლო, რათა შთამომავლობისთვისაც არ დამალულიყო მისი ხილვა, „კელობდა, — ნათქვამია, — ბარკლითა მით. ამისთჳს არა ჭამონ ძეთა ისრაჱლისათა ძარღჳ, რომელი დაუბუშდა, რომელი არს ვრცელსა ბარკლისასა ვიდრე დღეინდელად დღედმდე, რომელსა შეახო ვრცელსა ბარკლისასა ძარღუსა იაკობისსა, რომელ დაუბუშა" (დაბ 32:31–32). რადგან მართალი, სიცოცხლის წლების აღსრულებისას, ამ სოფლიდან უნდა გადასახლებულიყო, ხოლო ღვთის მისადმი მზრუნველობა და ესოდენ დიდი მოწყალება მთელი კაცობრიობისთვის უნდა გამხდარიყო ცნობილი, — ამიტომაა ნათქვამი: „არა ჭამონ ძეთა ისრაჱლისათა ძარღჳ, რომელი არს ვრცელსა ბარკლისასა". იცოდა მათი უკიდურესი უმადურობა, იცოდა, რამდენად ადვილად ავიწყდებათ ღვთის ქველმოქმედებანი, და ამიტომ ზრუნავდა, რომ მუდამ ეხსომებოდათ მათადმი ბოძებული წყალობანი — და ამგვარი წესებით შეინარჩუნა მათში ხსოვნა. ეს მთელ წერილში ჩანს: წესების უმრავლესობის მიზეზიც სწორედ ის არის, რომ მომდევნო თაობები შეუწყვეტლად ფიქრობდნენ ღვთის ქველმოქმედებებზე და მათ მივიწყებას უკან, ძველ შეცდომებში არ დაბრუნებულიყვნენ — რაც ისრაელის ხალხში ჩვეულებრივი ამბავი იყო. ეს ხალხი, რომელიც ქველმოქმედებისთვისაც კი ასე ხშირად უმადურობას ავლენდა, ასეთი წესების გარეშე მით უადვილესად ამოიგდებდა გონებიდან ყველაფერს, რაც ღმერთმა მისთვის მოიმოქმედა. მაგრამ ვნახოთ, როგორ მოხდა იაკობის შეხვედრა ძმასთან. რადგან მომხდარი მოვლენებიდან საკმარისი ნუგეში მიიღო და აღთქმაც მოიპოვა, რომ ადამიანთა წინაშე ძლიერი და მტკიცე იქნება, — „აღიხილნა თუალნი თჳსნი, — ნათქვამია, — და იხილა, აჰა, ესავ, ძმაჲ მისი, მომავალი და ოთხასი კაცი მის თანა. და განუყვნა ყრმანი ლიას და რაქელს და ორთა მათ მჴევალთა. და დაადგინა ორნი იგი მჴევალნი პირველად, და ლია და ყრმანი მისნი შემდგომად, და რაქელ და იოსებ უკანაჲსკნელ. და იაკობ წარუძღუა წინაშე მათსა და თაყუანის-სცა მას ქუეყანასა ზედა შვიდგზის ვიდრე მიახლებადმდე ძმისა თჳსისა" (დაბ 33:1–3). შეხედე, როგორ გაყო ოჯახი, მაგრამ თავად, ყველაზე წინ, მიდის ძმის შესახვედრად. „და თაყუანის-სცა ქუეყანასა ზედა შვიდგზის ვიდრე მიახლებადმდე ძმისა თჳსისა", — სახითაცა და თაყვანისცემითაც ძმის კეთილგანწყობას იზიდავდა. ასეც მოხდა: „მირბიოდა, — ნათქვამია, — ესავ შემთხუევად მისა და მოეხჳა და ამბორს-უყო და დასდვა პირი მისი ზედა ქედსა იაკობისასა; და ტიროდეს ორნივე" ().
4. ძმათა შერიგება და იაკობის თავმდაბლობა (33:5–17)
შეხედე, რა განგება ღვთისა! რასაც გუშინ ვამბობდი, ახლაც იმას ვიტყვი: როცა ყოვლისმპყრობელს სურს ჩვენდამი თავისი მზრუნველობის გამოჩენა, ჩვენს მტრებსაც კი ცხვრებზე მშვიდებს ხდის. შენიშნე, რა ცვლილება გამოავლინა ესავმა. „მირბიოდა, — ნათქვამია, — შემთხუევად მისა, მოეხჳა და ამბორს-უყო; და ტიროდეს ორნივე". ბოლოს, მართალმა თავისუფლად ამოისუნთქა, შიში მოიშორა და, შეშფოთებისგან განთავისუფლებულმა, გამბედაობა მოიკრიბა. „და მიხედა და იხილნა ცოლნი მისნი და ყრმანი და ჰრქუა: რაჲ გეყვიან ესენი?" (). ძმის მრავალრიცხოვანი ოჯახი რომ იხილა, გაოცდა და გაკვირვებული შეკითხვა დასვა. რა მიუგო მართალმა? „ყრმანი ესე, — ამბობს, — რომელ მე შემიწყალა ღმერთმან, მონაჲ შენი" (). შეხედე, რარიგ დიდი ძალა ჰქონდა მის სიმშვიდესა და როგორ თავმდაბლობით, თვით სიტყვებშიც, ძმის რისხვას ამშვიდებდა. „და მოეახლნეს მჴევალნი და ყრმანი მათნი და თაყუანის-სცეს; და ლია და რაქელ... და ჰრქუა ესავ: შენი არსა ყოველნი ესე ბანაკები, რომელ შემემთხჳა? და მან მიუგო მას: რათა პოვოს მადლი მონამან შენმან წინაშე შენსა" (დაბ 33:6–8).
ყურადღება მიაქციე, როგორ თავმდაბლობის ძალით დაიმორჩილა ძმა და ისეთი სიმშვიდე ნახა მასში, ვისშიც მტრულ განწყობას ეჭვობდა, რომ ისიც თავის მხრივ ყოველგვარ მსახურებას მზადყოფნით სთავაზობდა. ესავმა თქვა: „არს ჩემი ფრიად, ძმაო; გეყავნ შენ შენივე" (). თუმცა იაკობი ამით არ დაკმაყოფილდა: სურდა ეჩვენებინა, რამდენად ფასობს მისთვის ძმის კეთილგანწყობა, და ამბობს: „უკუეთუ ვპოვე მადლი წინაშე შენსა, მიიღე ძღუენი ჴელთაგან ჩემთა ამისთჳს, რამეთუ ვიხილე პირი შენი, ვითარცა ვინ იხილის პირი ღმრთისა, ჯერ-მიჩინე" (). მიიღე, ამბობს, ჩემგან მოტანილი ძღვენი, რადგან ისეთი სიხარულით ვიხილე შენი სახე, თითქოს ღვთის სახე ვიხილე. ეს მართალმა განსაკუთრებული პატივისცემით თქვა, რათა გული დაელბო და ძმური სიყვარულისკენ მოეზიდა. „ჯერ-მიჩინე", ესე იგი, სასურველი გამიკეთე. „და მიიღე კურთხეული ესე, რომელ მოგართუ შენ, რამეთუ შემიწყალა მე ღმერთმან და არს ჩემი ფრიად" (). ნუ უარს იტყვი მიღებაზე, ამბობს; ეს ყოველივე ღმერთმა მიბოძა; ის არის მომცემი ყველაფრისა, რაც მაქვს. ამით იაკობი შეუმჩნევლად აგრძნობინებდა ძმას, რა საღვთო განგებით სარგებლობს, და მას დიდ პატივისცემისკენ მოუწოდებდა. „და აიძულა მას და მიიღო". ხედავ, რარიგ ცვლილება მოხდა! „ჰრქუა ესავ: აღვდგეთ და წარვიდეთ მართლ" (), ესე იგი, მოგზაურობა ერთად გავაგრძელოთ. მაგრამ იაკობმა, კარგშეხედული საბაბი რომ მონახა, სთხოვა: „უფალმან ჩემმან, — ამბობს, — იცის, რამეთუ ყრმანი ჩემნი ჩჩჳლ არიან და ზროხა და ცხოვარი ჩემნი შობენ ოდენ. უკუეთუ წარვიქცინე იგინი დღე ერთ, მოსწყდეს ყოველნი საცხოვარნი ჩემნი" (). ვერ შევძლებ, ამბობს, მოგზაურობაში სიჩქარეს; შვილებისა და სამწყსოების გულისთვის ნელა და ნემს-ნემსა მიმაქვს, რათა დიდი შრომით ზიანი არ მივაყენო. მაშ, წადი შენ, ამბობს; მე კი, შვილებისა და სამწყსოების შრომას რომ ნაწილ-ნაწილ გავანაწილებ, სეირში დაგეწევი. ესავმა ეს რომ მოისმინა, თქვა: თუ გინდა, „დაუტეო ერისა ამისგან შენ თანა, რომელი არს ჩემ თანა" (), — ამით პატივისცემასა და მზრუნველობას ავლენდა. მაგრამ იაკობმა ესეც არ მიიღო: „ესე კმა არს, — ამბობს, — რამეთუ ვპოვე მადლი წინაშე შენსა". ჩემი ერთადერთი მზრუნველობა იყო შენი კეთილგანწყობის მოპოვება; ეს რომ მოვიპოვე, სხვა არაფერი მჭირდება. „და წარმოვიდა, — ნათქვამია, — იაკობ კარვობად და იქმნა მუნ სახლი და საცხოვარსა თჳსსა უქმნა საყოფელი. ამისთჳს უწოდა სახელი ადგილისა მის «კარვებ»" ().
5. სიმშვიდის ძალა და მტერთა სიყვარული
ამის მსმენელნი, მივბაძოთ ამ მართალსა და ისეთივე თავმდაბლობა გამოვავლინოთ. თუ ვინმე ჩვენს მიმართ არაკეთილად არის განწყობილი, მის მტრობას ნუ კიდევ უფრო გავაჩაღებთ, არამედ სიტყვისა და საქმის სიმშვიდითა და თავმდაბლობით მტრობა ჩავაქროთ და ამგვარად გაღიზიანებული სული მოვკურნოთ. შეხედე, რა სიბრძნე ჰქონდა ამ მართალს — სიტყვის ძლიერი ზემოქმედებით ესავის გული იმდენად მოალბო, რომ იმ უკანასკნელმა თავად აღმოაჩინა ყოველგვარი მსახურებისა და პატივისცემის მზადყოფნა. და მართლაც, უდიდეს სათნოებას არის, როცა არა მხოლოდ ჩვენს კეთილმოსურნეებს ვუყვართ და ყოველმხრივ ვასიამოვნებთ, არამედ ისეთებსაც კი, ვისაც ჩვენი ზიანი სურს, ალერსით ვიზიდავთ. სიმშვიდეზე ძლიერი არაფერია. როგორც მოღვრილი წყალი ძლიერ აგიზგიზებულ ცეცხლს დაშრეტსს, ისე სიმშვიდით ნათქვამი სიტყვა ბრაზს აქრობს, თუნდაც ღუმელის ცეცხლზე მეტად აღგზნებულს — რის შედეგადაც ორმაგი სარგებელი გვეძლევა: ამით ჩვენ თავად სიმშვიდეს ვავლენთ და, ძმის გაღიზიანებულ სულს რომ დავამშვიდებთ, მის გონებასაც დავიხსნით აღშფოთებისგან. და ბოლოს, მითხარი: განა არ კიცხავ, არ გმობ გაბრაზებულსა და მტრულად განწყობილ ძმას? მაშინ რატომ არ ცდილობ, თავად სხვაგვარად მოიქცე და რატომ კიდევ უფრო ბრაზდები? ცეცხლს ცეცხლით ვერ ჩააქრობ — ეს ბუნებისთვის უცხოა. ისევე, რისხვას რისხვით ვერანაირად ვერ დააოკებ. რაც წყალია ცეცხლისთვის, ის არის სიმშვიდე და ალერსი რისხვისთვის. ამიტომაც ქრისტემ თავის მოწაფეებს უთხრა: „უკუეთუ გიყუარდენ მოყუარენი ხოლო თქუენნი, რაჲ სასყიდელი გაქუს?" (). და, რომ მაგალითით დაერწმუნებინა და გულგრილებზეც ეზემოქმედა, დაუმატა: „რამეთუ მეზუერეთაცა ეგრეთვე ყვიან". ესე იგი, გულგრილთაგან ვინც არ უნდა ავიღოთ, ნუთუ იმავეს არ აკეთებს? ნუთუ მეზვერეებიც არ აკეთებენ ამას გულმოდგინებით? რა არის მეზვერეზე უარესი? თუმცა ნახავ, რომ მეზვერეებშიც ეს სრულიად აღესრულება — და შეუძლებელია, რომ საყვარელს მოყვარული არ შეუყვარდეს. მე კი, რადგან მსურს, რომ უფრო მაღლა იყოთ და რაღაც უფრო მეტი გქონდეთ, არა მხოლოდ ამას გიბიძგებთ, არამედ მტრების სიყვარულსაც გთხოვთ. ასევე ამ ნეტარმა იაკობმაც, სჯულამდე, ყოველგვარი სხვისი სწავლებამდე, შინაგანი ბიძგით, უკიდურესი სიმშვიდით ჯერ ლაბანი სძლია, ხოლო ახლა ძმაც. თუ ზენა შეწევნითაც სარგებლობდა, მანამდე მაინც საკუთარი მცდელობა წარმოაჩინა. ჩვენც ასე უნდა ვიყოთ დარწმუნებული: რაც არ უნდა ვიცადოთ, ვერასოდეს ვერაფერს ვერ შევძლებთ, თუ ზენა შეწევნით არ ვისარგებლებთ. მაგრამ როგორც ზენა შეწევნის გარეშე ჩვენ სათანადოდ ვერაფერს მოვახერხებთ, ასევე, საკუთარი მცდელობის გარეშეც ზენა შეწევნის ღირსნი ვერ გავხდებით. ამიტომ საკუთარი გულმოდგინებაც გამოვავლინოთ და ზენა მფარველობაც მოვიპოვოთ, რათა ჩვენი მცდელობითა და ღვთის კაცთმოყვარეობით ჩვენი სათნოებანი დღითიდღე მრავლდებოდეს და ზენა კეთილგანწყობას ვიმსახურებდეთ, რისი ღირსნიც ჩვენ ყველანი გავხდეთ, ჩვენი უფლის იესო ქრისტეს მადლითა და კაცთმოყვარეობით, რომლის თანა მამასა, სულიწმიდითურთ, დიდება, ძალა, პატივი, აწ და მარადის და უკუნითი უკუნისამდე. ამინ.