📋 სარჩევი
„დასასრულსა, მერვისათჳს ფსალმუნი დავითისი“ (). სხვა: „გამარჯვების მომნიჭებელს, მერვისათვის.“ ებრაელი კი ამბობს: „ასემინით.“
„მაცხოვნე მე, ღმერთო, რამეთუ მოაკლდა წმიდაჲ, რამეთუ შემცირდეს ჭეშმარიტნი ძეთა კაცთაგან.“ (). სხვა: „რამეთუ მოაკლდნენ სარწმუნონი ძეთა კაცთაგან.“
1. სათნოება და ჭეშმარიტება კეთილთა სიმცირეში
სათნოება ძნელია და თავისთავადაც ძნელად აღსასრულებელი; მით უმეტეს, როდესაც სათნოების აღმასრულებელი კეთილ კაცთა სიმცირეში იმყოფება. როგორც მგზავრობა შრომას მოიტანს, ბევრად უფრო მეტად კი მაშინ, როცა მგზავრი მარტოა და არავინ ჰყავს გზის თანაზიარი, სწორედ ასევეა აქაც. რადგან ძმათა თანაზიარება და ნუგეში მცირე რამ არ არის. ამიტომაც პავლე ამბობს: „და განვიცდიდეთ ურთიერთას აღბაძვებად სიყუარულსა და კეთილთა საქმეთა“ (). ამიტომ განსაკუთრებით ღირს ძველნი ნეტარად შევრაცხოთ, არა მხოლოდ იმიტომ, რომ სათნოება აღასრულეს, არამედ იმიტომაც, რომ სათნოების დიდი გვალვა იყო და მისი აღმასრულებლები არსად ჩანდნენ. სწორედ ამას გულისხმობდა წერილიც, როცა ამბობდა: „ნოე კაცი მართალი სრული იყო ნათესავსა შინა მისსა“ (). ამის გამო გვაკვირვებს აბრაამი, ამის გამო - ლოტი, ამის გამო - მოსე: რადგან, როგორც ღრმა ღამეში ჩნდებიან ვარსკვლავები, ეკლებს შორის - ვარდები და ურიცხვ მგლებს შორის - ცხვრები, ასე მიდიოდნენ ისინი ყველას საწინააღმდეგო გზით და არ ტყდებოდნენ. რადგან თუ მრავალთა შორისაც კი ეს თავისთავად სირთულეს იწვევს, და როცა მრავალი საწინააღმდეგოს აკეთებს, სიმრავლის პირისპირ მარტო მიმავალი კაცი ბევრ განსაცდელს იტანს; თუ ნაოსნობაშიც ძნელია, როცა დინება საწინააღმდეგოდ მიედინება, ხომალდის ამ დინების წინააღმდეგ მართვა, ბევრად მეტად ასეა სათნოებაში.
ამიტომ ეს მართალიც, რაკი სათნოებას მარტო იყო ჩაჭიდებული და ყველანი საწინააღმდეგო გზით მიდიოდნენ, ღვთის განგებას შეეფარება და ამბობს: „მაცხოვნე მე, ღმერთო“ (). ამრიგად, აქედან სხვა არაფერს აცხადებს, გარდა ამისა: ზემოდან მომავალი ხელი მჭირდება, ზეციდან მომდინარე შეწევნის ძალა, ის შემწეობა. რადგან, ყველას საწინააღმდეგო გზით რომ მივდივარ, დიდი განგება მჭირდება. და არ უთქვამს: „მაცხოვნე მე, ღმერთო“ (), იმიტომ, რომ „წმიდა არ ყოფილა“, არამედ: „რამეთუ მოაკლდა წმიდაჲ“ (), რითაც აჩვენებს, რომ არსებულნიც დაიღუპნენ, რადგან ბოროტება გაბატონდა და სნეულებამ სძლია. ამისა ეშინია პავლესაც, როცა ამბობს: „არა უწყითა, რამეთუ მცირემან ცომმან ყოველივე შესუარული აღაფუვნის?“ (). და კვლავ: „განხრწნიან წესთა კეთილთა ზრახვანი ბოროტნი“ ().
რას ნიშნავს: „შემცირდეს ჭეშმარიტნი“ ()? მრავალნი არიან ჭეშმარიტებანი. როგორც ფერებსა და სხვა სახეობებში ერთნი ნამდვილნი არიან, სხვანი კი ყალბნი — არსებობს ნამდვილი ძოწეული და ყალბი ძოწეული, ასევე ზაფრანაშიც, ქვებშიც, სურნელებებშიც და სხვა მსგავს საგნებშიც — სწორედ ასევეა სათნოებათა შემთხვევაშიც. რადგან ჭეშმარიტება არის ის, რაც ნამდვილად არის, სიცრუე კი - ის, რაც არ არის. რადგან ეს ჭეშმარიტებანი დამახინჯებული და დაბნელებული იყო — არა ისე, თითქოს თავისთავად არსებობა დაეკარგათ, არამედ ადამიანთა მიერ იყვნენ განდევნილნი — ამიტომ არ თქვა მხოლოდ: „შემცირდეს ჭეშმარიტნი“ (), არამედ დაურთო: „ძეთა კაცთაგან“ (), რადგან სწორედ ამის ჩვენება სურდა.
დააკვირდი: არსებობს ჭეშმარიტი შემკულობა; არსებობს ცრუც. რომელია ჭეშმარიტი შემკულობა? ის, რომელიც სულს ეხება. ცრუ კი რომელი? ის, რომელიც სხეულს ეხება.
არსებობს ჭეშმარიტი სიმდიდრე; არსებობს ცრუც. ცრუა ფულისმიერი სიმდიდრე, ჭეშმარიტი კი — სათნო საქმეთა სიმდიდრე. არსებობს სიხარულიც: ერთი ცრუა, მეორე კი ჭეშმარიტი; ასევეა მშვენიერებანი, ძალაუფლებანი და დიდებანი. მაგრამ ადამიანთა უმეტესობა ამ საგანთა ჭეშმარიტ სახეს ტოვებს და ცრუს მისდევს. რადგან როგორც არსებობს ჭეშმარიტი ადამიანიც და ცრუც - ჭეშმარიტი არის ცოცხალი და მოქმედი, ცრუ კი დახატული, - სწორედ ასე შეიძლება ვიხილოთ სათნოებათა შემთხვევაშიც.
2. ზაკული ბაგენი და ორგული გული
„ამავოსა იტყოდა კაცად-კაცადი მოყუსისა მიმართ თჳსისა,“ (). „ბაგითა ზაკულითა გულსა შინა და გულსა შინა იტყოდა ბოროტსა“ (). სხვა ამბობს: „სხვა და სხვა გულით ლაპარაკობს“.
ორ ბოროტებას ამბობს აქ: ერთს, რომ ამაო სიტყვები თქვეს, და მეორეს — რომ ამას მოყვასის მიმართ ამბობდნენ; ან სიცრუეს უწოდებს ამაოს, ან ზედმეტსა და უსარგებლოს. მსგავსს ამბობს პავლეც: „ნუ უტყუით ერთი-ერთსა,“ (). და, რაც უფრო მძიმეა, ყველა გახრწნილი იყო. ამიტომაც არ თქვა: „ესა და ეს კაცი, და ესა და ეს“, არამედ: „თითოეული“. რადგან ბოროტება უბრალოდ ზედაპირული კი არ იყო, არამედ სიღრმიდან, გულიდან მოდიოდა. „გულსა შინა და გულსა შინა“ () — ეს სხვა მთარგმნელმა თქვა: „სხვა და სხვა გულით“, რითაც ასწავლის, რომ მათ გულში დიდი ორგულობა იყო. ეს ყველა მტერზე უფრო მწარეა. რადგან აშკარა მტრები ცხადნი არიან და ამიტომ მათგან თავის დაცვა ადვილია; ხოლო ესენი, სხვა ნიღაბს რომ იფარებენ და სინამდვილეში სხვანი არიან, მათთვის, ვის წინააღმდეგაც მზაკვრობას აწყობენ, ძნელი გამოსაცნობნი ხდებიან და ბევრად უფრო მძიმე არიან მათზე, ვინც მახვილებს მალავს.
„აჴოცენინ უფალმან ყოველნი ბჭენი მზაკუარნი და ენაჲ დიდად მეტყუეელი,“ () — ისინი, „რომელთა თქუეს: ენაჲ ჩუენი განვიდიდოთ“ (). სხვა: „ვიმძლავრებთ“. „ბაგენი ჩუენნი ჩუენ თანა არიან;“ (). სხვა: „ჩვენთან არის“. „და ვინ ჩუენდა უფალ არს?“ () სხვა: „ვინ იუფლებს ჩვენზე?“ ხედავ წინასწარმეტყველის მზრუნველობას, როგორ ლოცულობს მათთვის? რადგან ნათქვამი მათ წინააღმდეგ კი არ არის, არამედ მათთვის. რადგან არ უთქვამს, რომ ისინი დაიღუპონ, არამედ რომ ბოროტება გაქრეს. რადგან არ უთქვამს: „უფალი მათ მოსპობსო“, არამედ: „ბჭენი მზაკუარნი“ ().
3. ბაგეთა ამპარტავნება და გლახაკთა ხსნა
და კვლავაც არა მათი არსების მოსპობას ითხოვს, არამედ ენის, უგუნურებისა და მზაკვრობის აღმოფხვრას, ამპარტავნების მოკვეთას. მათი უგუნურების დაცინვით ამბობს: „ბაგენი ჩუენნი ჩუენ თანა არიან“ (). „და ვინ ჩუენდა უფალ არს?“ () ეს მძვინვართა და გონებადაბნეულთა სიტყვებია. სწორედ ამიტომ პავლე, მათ საწინააღმდეგოდ მეტყველი, შეაგონებს: „და არა ხართ თჳსთა თავთანი?“ (), „რამეთუ სასყიდლით სყიდულ ხართ.“ (), და ბრძანებს, რომ საკუთარი თავისთვისაც კი არ ვიცხოვროთ. ამბობს: ბაგეები შენი კი არ არის, არამედ მეუფისაა. რადგან თვითონ შექმნა ისინი, თვითონ განამზადა და თვითონ შთაბერა სიცოცხლე. მაგრამ შენ ხომ გიპყრია ესენი? მაგრამ ყველაფერი, რაც გვაქვს, ჩვენი არ არის; ხომ ფულიც გვაქვს, სხვებისგან მობარებული, და მიწასაც ვქირაობთ, რომელიც სხვებმა მოგვცეს. ასევე ღმერთმა ესენიც შენ მოგაქირავა: არა იმისთვის, რომ ეკლები გამოიღო, არამედ იმისთვის, რომ თესლი სასარგებლოდ აქციო; არა იმისთვის, რომ მათი საშუალებით უგუნურება და მზაკვრობა აღმოაცენო, არამედ იმისთვის, რომ მათი საშუალებით თავმდაბლობა, კეთილი სიტყვა და სიყვარული აღმოაცენო.
თვალებიც მოგცა, არა იმისთვის, რომ აღვირახსნილად უყურო, არამედ იმისთვის, რომ კრძალულებით შეამკო ისინი; ხელებიც, არა იმისთვის, რომ სცემო, არამედ იმისთვის, რომ წყალობა იქმოდე. როგორ ამბობ: „ბაგენი ჩუენნი ჩუენ თანა არიან“ (), როდესაც მათ ცოდვის მონებად აქცევ, სიძვისა და უწმინდურების მონებად? „და ვინ ჩუენდა უფალ არს?“ () ჰოი, ეშმაკისეულო სიტყვავ! ჰოი, დემონურო სულო! ხედავ, ადამიანო, მთელ ბუნებას, რომელიც შენი მეუფის ძლიერებას, სიბრძნეს, მზრუნველობასა და განგებას ქადაგებს? შენი სხეულიც, სულიც, სიცოცხლეც, ხილულიც და უხილავიც — მოკლედ, თითქმის ყველაფერი — ხმას გამოსცემს და შემოქმედის ძალას ქადაგებს, შენ კი მაინც ამბობ: „და ვინ ჩუენდა უფალ არს?“ () ეს მძვინვარების ნიშანია, ეს გონების დაკარგვისაა, ეს გახრწნილი სულისაა. ამიტომ მოდის აურაცხელი ბოროტება. მაგრამ ესენი ამბობენ: „და ვინ ჩუენდა უფალ არს?“ (), სხვები კი მეუფეს აღიარებენ, მაგრამ განკითხვისა და სასჯელის შესახებ სწავლებას უარყოფენ; ხანმოკლე შვების ფასად დიდ სასჯელს ყიდულობენ და, როცა გეჰენის არხსენებით საკუთარი თავის ნუგეშისცემა სურთ, ვერ ამჩნევენ, რომ ამ უშიშრობით თავს წარწყმედის უფსკრულში აგდებენ. ამიტომ გთხოვ, გეჰენაც გახსოვდეს და გეჰენაზეც ილაპარაკო; ასე ჩამოაყალიბე სული მშვენიერებით. რადგან ამ სიტყვების სარგებლობა დიდია.
რადგან ღმერთმა გეჰენით უბრალოდ კი არ დაგვემუქრა და აქედანვე ცხადი გახადა იგი, არამედ იმისთვის, რომ შიშით უკეთესები გაგვხადოს. ამიტომაც ეშმაკი ყველაფერს აკეთებს და იღვწის, რადგან სურს, გეჰენის ხსოვნა ამოგვიშალოს. მაშ, ნუ განდევნი ამ ხსოვნას და ნუ იტყვი: „რატომ ვამწუხრებ ჩემს თავს უდროოდ?“ უდროოდ მწუხარებ? აი, მაშინ არის ტკივილი უდროო, როდესაც გეჰენაში გეტკინება. მწუხარების ჟამი ეს არის და არა ის. ამას ლაზარეს ამბავში მოხსენიებული მდიდარიც აჩვენებს: ურიცხვი მწუხარება განიცადა, მაგრამ ვერაფერმა არგო. ხოლო დროულად რომ განეცადა ტკივილი, აღარ დაითმენდა იმას, რაც დაითმინა. „ჭირისათჳს გლახაკთასა და სულთქმისათჳს დავრდომილთასა აწ აღვდგე, იტყჳს უფალი“ (). „დავდვა ცხორებაჲ და განვცხადნე მას ზედა“ ().
სხვა ამბობს: „ცხად ხსნას დავაწესებ“. ისწავლე, რაოდენ დიდია თავმდაბლობის ძალა. დავრდომილთა ძალა — დავრდომილებში გონებით შემუსვრილებს ვგულისხმობ — სწორედ ბოროტად ტანჯვისგან მომდინარე შეწევნაა. რადგან აქ არც ცხოვრებას ამბობს და არც სათნოებას, არამედ, ამბობს, ბოროტად ტანჯვაა ის, რაც ღმერთს აღძრავს და დასჯისა და დაცვისკენ მოუწოდებს. აი, ასეთი დიდია უსამართლობის კეთილშობილურად დათმენა; ასეთია ღვთის განგება მათ მიმართ, ვისაც შეურაცხყოფენ: თვით უბედურება, ბოროტად ტანჯვისგან მომდინარე, უდიდეს შუამდგომლობად ექცევათ. დიდია კვნესის ძალა, რომელიც ზემოდან შემწეობას იხმობს. გეშინოდეთ ყველანი, ვინც დავრდომილებს უსამართლოდ ექცევით. თქვენ გაქვთ ძალაუფლება, სიმდიდრე, ფული და მსაჯულთა კეთილგანწყობა; მაგრამ მათ აქვთ ყოველივეზე უფრო ძლიერი იარაღი — კვნესა, გლოვა და თვით უსამართლოდ დაჩაგვრა, რაც ზეციდან შემწეობას მოიზიდავს. ეს იარაღი სახლებს ძირფესვიანად ანგრევს; ამან საძირკვლები დაანგრია, ამან ქალაქები გაანადგურა, ამან მთელი ერები ჩაძირა; უსამართლოდ დაჩაგრული ადამიანების კვნესას ვგულისხმობ. ღმერთი პატივს სცემს მათ კეთილგონიერებას, როდესაც ბოროტად ტანჯულნი არავითარ ბოროტ სიტყვას არ წარმოთქვამენ, არამედ მხოლოდ კვნესიან და თავიანთ უბედურებებს დასტირიან.
რას ნიშნავს: „დავდვა ცხორებაჲ და განვცხადნე მას ზედა“ ()? ამბობს: კადნიერებით მათ დასაცავად დავდგები, ცხადად და აშკარად, ისე, რომ ყველამ გაიგოს. და როდის არ იხსნის ცხადად? ზოგჯერ ცხადად კი არა, ფარულად იხსნის; რადგან ადამიანთაგან დიდებას არ საჭიროებს. ახლა კი, რადგან მოსალოდნელი იყო, რომ მათი მტრები ზედ დააბიჯებდნენ, თავს დაესხმოდნენ და შეურაცხყოფდნენ, თითქოს შემწე ღმერთი არ ჰყოლოდეთ, ამიტომ, რათა ისინიც გონს მოსულიყვნენ და უკეთესები გამხდარიყვნენ, გამოცდილებით რომ შეეცნათ მეუფის შემწეობა, ამბობს: ცხადად მოვახდენ მათთვის ხსნას. „სიტყუანი უფლისანი არიან სიტყუა წმიდა, ვეცხლ გამოჴურვებულ და გამოცდილ მიწით“ (). და რა კავშირი აქვს ამას ნათქვამთან? დიდი და უწყვეტი.
ნუ იფიქრებთ, ამბობს, რომ ეს უბრალოდ ითქვა ან მუქარა ზედმეტია; მისი სიტყვები ხალასია, სიცრუისაგან გათავისუფლებული. რადგან როგორც გამოხურვებულ ვერცხლს არაფერი უცხო და ნარევი არ აქვს, ასევე ღმერთის სიტყვებიც, რასაც კი იტყვის, უთუოდ უნდა აღსრულდეს. ამიტომ ამბობს: „ვეცხლ გამოჴურვებულ და გამოცდილ მიწით“ (). სხვა ამბობს: „გამოხურვებული, მიწაში შემავალი“. ებრაელმა კი, „მიწაში შემავალის“ ნაცვლად, „ბაალილ ლაარეს“ თქვა, ესე იგი: გადადნობილი, მიწაში მდინარე. „განწმედილ შჳდ წილად“ ().
4. ღვთის დაცვა და კაცის სიმაღლე
ხედავ, როგორ გვიჩვენებს უტყუარსა და ჭეშმარიტს ნივთიერი ხატის მეშვეობით? რადგან, როგორც გადადნობილი, ცეცხლით გამოცდილი და ეს მრავალგზის გამოვლილი ვერცხლი უცხო ნივთიერებისგან განშორებულია და ზედმიწევნით განწმენდილია, ასევეა ღვთის განჩინებაც. „შენ, უფალო, მიცვენ ჩუენ და დამიმარხენ ჩუენ ამიერ თესლითგან და მიუკუნისამდე“ (). სხვა: „მათ დაიცავ.“ სხვა: „ამათ დაიცავ და ჩვენ დაგვიცავ ამ თაობისგან და საუკუნოდ.“ სხვა: „საუკუნო თაობასთან ერთად.“
„გარემოს უღმრთონი ვლენან“ (). სხვა: „ივლიან.“ სხვა: „უღმრთოთა გარშემო ივლიან.“ „სიმაღლითა შენითა დაიცვენ ძენი კაცთანი“ (). სხვა: „როცა კაცთა ძეებს შორის მდაბალნი ამაღლდებიან.“ სხვა კიდევ: „სიმაღლისამებრ იაფად შერაცხულნი კაცთა ძეთათვის.“ ხოლო ებრაული ტექსტი ამბობს: „ხარმ ზოლლო ლებნე ადამ.“ „შენ, უფალო, მიცვენ ჩუენ და დამიმარხენ ჩუენ“ ().
იხილე, როგორ ხშირად, უფრო სწორად კი, განუწყვეტლივ შეეფარება ღმერთს და იქიდან ითხოვს შემწეობას; რადგან ეს დახმარება ყოვლადძლიერია და არც ერთი დროით არ წყდება. „ადამიანური არაფერი გვჭირდება, — ამბობს, — რადგან შენ ხარ ის, ვინც განუწყვეტლივ გვიცავ.“ რას ნიშნავს: „გარემოს უღმრთონი ვლენან“ ()? სამოცდაათთა მიხედვით ასე უნდა ითქვას: თუნდაც უღმრთოებმა გარს შემოგვარტყან, არაფერს ვევნებით; რადგან შენ გვიცავ, გვამაღლებ და დიდებულებად გვხდი. ხოლო სხვა მთარგმნელის მიხედვით ასე უნდა ითქვას: უღმრთონი განიდევნებიან, როცა კაცთა ძეთა შორის მდაბალთ აამაღლებ; ესე იგი, როცა ჩვენ, შეურაცხსაყოფად მიჩნეულნი და დამდაბლებულნი, განგვადიდებ, მათ მოგვაშორებ და უკუაგდებ. და რას ნიშნავს: „სიმაღლითა შენითა“ ()? ეს ნიშნავს: „ადამიანები შენდა მსგავსნი შექმენი, რამდენადაც შესაძლებელია ადამიანისთვის, რომ მსგავსი იყოს.“ რადგან ამბობს: „და თქვა ღმერთმან: ვქმნეთ კაცი ხატებისაებრ ჩვენისა და მსგავსებისაებრ“ (). რადგან რაც ის არის ზეცაში, ის ვართ ჩვენ ქვეყანაზე; და როგორც ზემოთ არავინაა მასზე აღმატებული, ასევე ქვეყანაზეც ვერავინ შეედრება ამ ცოცხალ არსებას, ადამიანს, სათნოებით.
„იყვენით თქუენ სრულ, ვითარცა მამაჲ თქუენი ზეცათაჲ სრულ არს“ ()1, — ამბობს. სახელიც გაგვიზიარა: „მე ვთქუ: ღმერთნი სამე ხართ და შვილნი მაღლისანი თქუენ ყოველნი;“ (). და კვლავ: „აჰა ეგერა, მიგეც შენ ღმერთად ფარაოს“ (). და ხორციელთა და უსხეულოთა შემოქმედადაც გვაქცია. და ხან მოსე გარდაქმნის ქმნილებას, ხან სხვები — სხვა სტიქიებს; ჩვენ კი გვიბრძანა, რომ ჩვენივე თავი ავუშენოთ მას ტაძრად. ამრიგად, თუნდაც ცას არ ქმნიდე, მაინც ღვთის ტაძარს ქმნი. რადგან ცაც ამიტომ არის ბრწყინვალე, რომ მასში ღმერთი მკვიდრობს; უფრო სწორად კი, ქრისტეს მიერ ჩვენც ზეცაში ვიმყოფებით. რადგან ამბობს: „და თანა-აღმადგინნა და თანა-დამსხნა ზეცათა შინა ქრისტე იესუჲს მიერ“ (); და მოგვცა, რომ უფრო დიდი საქმეებიც ვქმნათ, ვიდრე თვითონ ქმნა. რადგან ამბობს: „საქმესა რომელსა მე ვიქმ, მანცა ქმნეს და უფროჲსიღა ამისსა ქმნეს“ ().
ძველ აღთქმაშიც ერთმა ზღვა გარდაქმნა, მეორემ მზე აღვირით შეაჩერა, სხვამ მთვარეს დგომა უბრძანა, კიდევ სხვამ სხივები თავისკენ მოაბრუნა; ხოლო ყრმებმა ღუმელში სტიქიის მოქმედება შეკრეს, და მძვინვარე ალი დადუმდა, შეკრული კი შიშინებდა. მხეცებმაც იციან ღვთის მეგობართა მიმართ მოკრძალება; და შიმშილიც რომ აიძულებდეთ, უფრო სიბრძნისმოყვარედ იქცევიან. შერცხვეთ მუცლისმოყვარეთ მხეცთა თავშეკავებისა. ლომებმა დანიელი იხილეს და სიბრძნისმოყვარედ მოიქცნენ; ჩვენ კი, როცა ვხედავთ, რომ ღვთის ძე ჩვენკენ მოდის, სიბრძნისმოყვარეობას არ ვიჩენთ. მათ შიმშილით დაღუპვა არჩიეს, ოღონდ წმიდის სხეულს არ შეხებოდნენ; ჩვენ კი, როცა ვხედავთ შიშველ ქრისტეს, რომელიც აქეთ-იქით დადის და შიმშილით დნება, ზედმეტსაც კი არ გავცემთ; სიუხვეში ვცხოვრობთ და წმიდებს უგულებელვყოფთ.
კვლავ მიწამ ღვთის სხვა მეგობარს თავისი წიაღიდან იმდენი ძღვენი და ისეთი ნაყოფი მიუტანა, როგორიც მანამდე არასოდეს. და რა გიკვირს, თუ თვით ისინი პატივცემულნი იყვნენ, როცა მათი სამოსელებიცა და ჩრდილებიც კი საშიშნი იყვნენ დემონებისთვის, სიკვდილისთვის და სნეულებისთვის? ანგელოზებიც მოკრძალებით მოეპყრნენ ადამიანებს და უზომოდ პატივი სცეს. რადგან როგორ არ უნდა სცემდნენ პატივს მათ, ვისაც მათი მეუფე პატივს სცემდა? ეს ჩანს ძველ აღთქმაშიც და ახალშიც. ამიტომაც ამბობს: „სიმაღლითა შენითა დაიცვენ ძენი კაცთანი“ (). ამრიგად, როცა ამ პატივის სიდიდე გავიაზრეთ, მისთვის ღირსეული საზღაური მივაგოთ, რათა პატივის სიჭარბე ჩვენთვის სასჯელის საგზლად არ იქცეს; მისგან კი ყველანი დავიხსნათ, ამ სწავლების მასწავლებლებიცა და მსმენელნიც, ქრისტე იესოში, ჩვენს უფალში, რომელსაც შეჰფერის ყოველი დიდება, პატივი და თაყვანისცემა უკუნითი უკუნისამდე. ამინ.
სათარგმნო შენიშვნები
- აქ ოქროპირი მცნების შინაარსს მსგავსების ენით გადმოსცემს; ქართული ციტატა ძველი ქართული ბიბლიური ტექსტის სრული ფორმით არის მოყვანილი. ↩