📋 სარჩევი
„მდინარეთა ზედა ბაბილოვნისათა მუნ დავსხედით და ვტიროდით, რაჟამს მოვიჴსენეთ ჩუენ სიონი.“ ().
1. ტყვეობის გლოვა და იერუსალიმის ხსოვნა
დიდია ამ კაცთა მონატრება ქალაქისა, დიდია დაბრუნების წადილიც. რადგან, ვიდრე სიკეთეები ხელთ ჰქონდათ, ჭირვეულობასა და კადნიერებაში ატარებდნენ დროს; ხოლო როცა ამ სიკეთეებს მოაკლდნენ, მხოლოდ მაშინ მიეცნენ ნატვრას. სწორედ ამიტომ განდევნა ისინი ღმერთმა, რათა მათში უფრო დიდი მონატრება აღეძრა. ღმერთს ამის ქმნა მრავალ შემთხვევაში სჩვევია. რადგან, როცა მის სიკეთეებში ნებიერად ვცხოვრობთ და მათ ვერ ვაცნობიერებთ, იგი მათ მოკლებულ უდაბურებაში გვაყენებს, რათა მოკლებით გონს მოსულებმა კვლავ მათი ტკბობა მოვიძიოთ. და რის გამო ისხდნენ მდინარეთა პირას? რადგან ტყვეები იყვნენ და მტრული ქვეყნიდან იყვნენ წამოყვანილნი, კედლებსა და ქალაქებს გარეთ ბანაკობდნენ.
ამიტომ ამბობს: „ძეწნთა ზედა შორის მისსა მუნ დავჰკიდენით საგალობელნი ჩუენნი,“ (). სხვა თარგმანი ამბობს: „ჩვენი ქნარები“. კიდევ სხვა: „ლირები“. და რა მიზეზით მიჰქონდათ საკრავები, როცა ტყვეობაში მიდიოდნენ და მათ გამოყენებას არ აპირებდნენ? ესეც ღმერთის განგებულებით იყო მოწყობილი, რათა უცხო ქვეყანაშიც ჰქონოდათ უწინდელი წეს-ცხოვრების სახსენებლები და, როცა იმ ღვთისმსახურების ნიშნებს ხედავდნენ, უფრო მეტად სტკენოდათ გული. ამიტომ ამბობს: „რამეთუ მუნ მკითხვიდეს ჩუენ წარმტყუენველნი ჩუენნი სიტყუათა მათ ქებათასა, და წარმყუანებელნი ჩუენნი გალობასა: გჳგალობდით ჩუენ გალობათა მათგან სიონისათა.“ (). ამითაც მცირე სარგებელი როდი მიიღეს: ბარბაროსები დაჟინებით სთხოვდნენ და მათგან გალობების მოსმენას ესწრაფოდნენ.
იხილე აქედანაც, რაოდენ დიდი გამოსწორება მიიღეს ტყვეობიდან. რადგან ისინი, ვინც როკვით თავდავიწყებულნი იყვნენ, საკუთარ ღვთისმსახურებას განუდგნენ და ყოველგვარად გათელეს შჯულის წესები, უცხო მიწაზე ისეთ ზედმიწევნილებას იჩენდნენ, რომ მაშინაც კი, როცა ბარბაროსები თავზე დაჟინებით ადგნენ, ემუქრებოდნენ, ყოველმხრით ერტყნენ გარს და მოსმენას ესწრაფოდნენ, მათ სურვილს არ აამებდნენ; არამედ შჯული ამჯობინეს და ზედმიწევნით დაიცვეს. ხოლო სიტყვებს „რომლებმაც წაგვიყვანეს“ სხვა ასე გადმოსცემს: „ჩვენზე ქედმაღლურად მოქცეულნი“, რითაც, შეიძლება ითქვას, ამას აცხადებს: ისინი, ვინც ადრე გვთრგუნავდნენ და ჩვენ წინააღმდეგ დგებოდნენ, დროთა განმავლობაში ისე მშვიდნი, ლმობიერნი და მოთვინიერნი გახდნენ, რომ ჩვენს გალობათა მოსმენაც მოინდომეს. მაგრამ იუდეველებმა მაინც არ დაუთმეს. ხედავ, როგორ ხდის ჭირი მათ ძლიერებს? როგორ ხდის მათ გულისშემუსვრილებად? როგორ შემუსრავს გონებას? რადგან ტიროდნენ და შჯულსაც იცავდნენ. ისინი კი, ვინც წინასწარმეტყველებს ცრემლის ღვრისას დასცინოდნენ, მასხრად იგდებდნენ და აბუჩად იგდებდნენ, ახლა, მაშინ როცა მათ არავინ შეახსენებდა, თვითონ მიიქცნენ ცრემლებისკენ და გლოვობდნენ.
ამით მტრებიც დიდ სარგებელს იღებდნენ. რადგან ხედავდნენ, რომ ისინი ტყვეობით კი არ იყვნენ დათრგუნულნი, არც მონობას გლოვობდნენ და არც უცხო ქვეყანაში ყოფნას, არამედ იმას, რომ საკუთარ ღვთისმსახურებას მოსწყდნენ. ამიტომ დასძენს: „რაჟამს მოვიჴსენეთ ჩუენ სიონი“ (). რადგან ისინი უბრალოდ კი არ გლოვობენ, არამედ ამას საგანგებო საქმედ აქცევენ. ამიტომაც დასაწყისში ამბობდა: „მუნ დავსხედით და ვტიროდით“ (), ანუ სწორედ ამისთვის დავსხედით ერთად, რათა გლოვა და მოთქმა აღგვეძრა. და რის გამო არ იყო დაშვებული უცხო მიწაზე გალობა? იმიტომ, რომ არ იყო მართებული, არაწმინდა ყურებს იმ გამოუთქმელი საიდუმლოებები მოესმინათ. „ვითარმე ვგალობდეთ გალობასა უფლისასა ქუეყანასა უცხოსა?“ (), ესე იგი: ჩვენთვის გალობა ნებადართული არ არის.
რადგან, თუნდაც სამშობლოდან განვვარდით, მაინც შჯულს ვიცავთ და მის ზედმიწევნილობას ვინარჩუნებთ. ამიტომ, ჩვენს სხეულებს რომც დაეუფლოთ, ჩვენს ნებას ვერ სძლევთ. ხედავ, როგორ იქცევა სული ჭირისგან სიბრძნისმოყვარედ და განსაცდელებზე ამაღლებულად? „რამეთუ დაგივიწყო შენ, იერუსალჱმ, დაივიწყენ მარჯვენეცა ჩემი.“ (). „აექუნ ენაჲ ჩემი სასასა ჩემსა“ (). აქედანაც იხილე, როგორი დიდი ცვლილება მოხდა. რადგან ისინი, ვინც ყოველდღე ისმენდნენ, რომ ქალაქიდან განვარდებოდნენ, მაგრამ არაფრად აგდებდნენ, ახლა საკუთარ თავს იწყევლიან, თუ ქალაქს დაივიწყებენ. რას ნიშნავს: „დამივიწყოს მარჯვენამ ჩემმა“? ჩემი სიმტკიცე და ჩემი ძალა დამივიწყოს, ამბობს იგი, და უბედურებათა სიდიდისგან უხმო გავხდე, „არა თუ მოგიჴსენო შენ და არა თუ პირველ განგებელ-ვყო იერუსალჱმი, ვითარცა-იგი დასაბამსა მას სიხარულისა ჩემისასა.“ ().
რას ნიშნავს: „თუ იერუსალიმს უწინარესად არ დავაყენებ“? უბრალოდ სხვათა შორის კი არ მოგიხსენებ, ამბობს იგი, არამედ საგალობლებშიც და გალობებშიც. ხოლო „წინ დავაყენებ“ ნიშნავს: წინასწარ ავაჟღერებ; ასეთ სიტყვას წარმოთქვამენ ისინი, ვისაც იერუსალიმი ძლიერ ენატრება, უფრო კი, ვისაც იგი უყვარს და მისდამი იწვის. ყველამ მოვისმინოთ ეს და განვისწავლოთ. რადგან, როგორც ისინი იერუსალიმს განვარდნის შემდეგღა ეძებდნენ, ასევე იმ დღეს ჩვენგან ბევრსაც იგივე შეემთხვევა, როცა ზენა იერუსალიმიდან განვარდებიან. მაგრამ მათ, როცა განვარდნენ, დაბრუნების სასოება ჰქონდათ; ჩვენ კი, თუ განვვარდით, კვლავ დაბრუნებას ვეღარ შევძლებთ. რადგან ამბობს: „მატლი მათი არა დაესრულოს, და ცეცხლი მათი არა დაშრტეს“ (). ამიტომ უფრო მეტი სიზუსტით უნდა მივაქციოთ ყურადღება ჩვენსავე საქმეებს და აწინდელი ცხოვრება ისე განვაგოთ, რომ არ გავხდეთ ტყვეები, არც იმ დედაქალაქისგან გაუცხოებულნი და არც მისთვის უცხონი.
„მოიჴსენენ, უფალო, ძენი ედომისნი და დღე იგი იერუსალჱმისა, რომელნი იტყოდეს: დაარღჳეთ, დაარღჳეთ მისაფუძვლადმდე მისა!“ (). სხვა თარგმანი ამბობს: „ედომის ძეთათვის“. ეს სიტყვაც იმ ადამიანებს ეკუთვნის, რომლებიც ქალაქის სიყვარულით იწვიან. ხოლო რასაც ამბობენ, ეს არის: სამართალი მოსთხოვე მათ, ვინც ქალაქის აღებაზე გაჩერება არ ინებეს, არც ნგრევით დაკმაყოფილდნენ, არამედ დამანგრევლებს თავზე ადგნენ და ამბობდნენ: ანგრიეთ, სანამ მასში საძირკველი მაინც დარჩენილა. რადგან სურდათ, რომ ქალაქის თვით საყრდენებიც არ დარჩენილიყო, არამედ მისი საფუძვლებიც ამოგლეჯილიყო.
2. ტყვეთა რისხვა და ახალი აღთქმის წესი
ესენი იყვნენ არაბები, რომლებიც მაშინ ბაბილონელებთან ერთად იუდეველებს დაესხნენ თავს. წინასწარმეტყველი მათ ხშირად იხსენებს და მკაცრად ადანაშაულებს, რადგან, მიუხედავად იუდეველებთან სამართლიანი ნათესაობისა, მტრებზე უფრო მწარენი აღმოჩნდნენ. „ასულო ბაბილოვნისაო, უბადრუკო,“ (). სხვა მთარგმნელი: „უკვე გაძარცვულო“ ()1. სხვა მთარგმნელი: „მომავალში გასაძარცვო“ ()2. აქ წინასწარმეტყველი ღვთის ძლიერებას აჩვენებს არა მხოლოდ ბოროტებათაგან გათავისუფლებაში, არამედ იმაშიც, რომ მებრძოლებს მტრული განზრახვა ჰქონდათ. იგი წინასწარ აუწყებს ბაბილონს მოსახდენ ბოროტებებს და იმ ბოროტებათა გამო, რომლებიც მას თავს დაატყდება, უბადრუკს უწოდებს; ამით იუდეველებსაც ასწავლის და აჩვენებს, რომ ღვთის ძლიერება ყველგან, მთელ ქვეყანაზეა განფენილი. „ნეტარ არს, რომელმან მიგაგოს შენ მისაგებელი შენი, რომელ შენ მომაგე ჩუენ!“ (). სხვა მთარგმნელი: „რაც უწინ გვიყავი“ ()3. „ნეტარ არს, რომელმან შეიპყრნეს ჩჩჳლნი შენნი და შეახეთქნეს კლდესა.“ ().
ეს სიტყვები, მართალია, დიდი რისხვით, მრავალი სასჯელითა და შურისგებით არის სავსე, მაგრამ მაინც ტყვეთა ტანჯვის სიტყვებია: ტყვეები დიდ შურისგებას და ერთგვარ უცხო და უჩვეულო სასჯელს მოითხოვდნენ. რადგან წინასწარმეტყველები ბევრ რამეს თავისით კი არ წარმოთქვამენ, არამედ სხვათა განცდებს მოგვითხრობენ და ყველას წინაშე გამოაქვთ. თუ თვით წინასწარმეტყველის აზრს ეძიებ, მოისმენ, როგორ ამბობს: „ანუ თუ მისა დავაგე, რომელთა მომაგეს მე ბოროტი,“ () და როგორ აღემატება შჯულით მისთვის დადგენილ ზომას. ხოლო როცა სხვათა განცდებს მოგვითხრობს, იგი რისხვასა და ტკივილს ხატავს; სწორედ ეს გააკეთა ახლაც, როცა იუდეველთა სურვილი ყველას წინაშე გამოიტანა, იმ იუდეველებისა, რომლებმაც მრისხანება თვით ჩვილ ასაკამდეც კი განავრცეს. მაგრამ ახალი აღთქმის წესები ასეთი არ არის: ჩვენ გვებრძანება მტრების დარწყულებაც, მათი გამოკვებაც და ლოცვა მათთვის, ვინც გვავიწროებს. ამას კი დადგენილი შჯულდების გამო ვაკეთებთ. რომელი შჯულდების გამო? რადგან ამბობს: „უკუეთუ არა აღემატოს სიმართლე თქუენი უფროჲს მწიგნობართა და ფარისეველთა, ვერ შეხჳდეთ სასუფეველსა ცათასა.“ (). ამიტომ დიდი გულმოდგინება გამოვიჩინოთ და ეს შჯულდება მთლიანად, სიუხვით დავიცვათ, რადგან ამიერიდან მიწაზე ისე ვცხოვრობთ, თითქოს ცაში ვიყოთ, და ანგელოზებთან ერთად ცეკვის მონაწილენი ვართ. რადგან ასე მომავალ კეთილთაც მივაღწევთ; ნეტავ ყოველნი მივემთხვიოთ მათ.4
ჩვენი უფლის იესო ქრისტეს მადლითა და კაცთმოყვარეობით, რომლის თანა მამასა, სულიწმიდითურთ, დიდება, ძალა, პატივი, აწ და მარადის და უკუნითი უკუნისამდე. ამინ.
სათარგმნო შენიშვნები
- ძველი ქართული ბიბლიური ტექსტი ამ ციტატის ბერძნული ფორმით კორპუსში არ დადასტურდა; ციტატა ბერძნულიდან არის ნათარგმნი. ↩
- ძველი ქართული ბიბლიური ტექსტი ამ ციტატის ბერძნული ფორმით კორპუსში არ დადასტურდა; ციტატა ბერძნულიდან არის ნათარგმნი. ↩
- ძველი ქართული ბიბლიური ტექსტი ამ ციტატის ბერძნული ფორმით კორპუსში არ დადასტურდა; ციტატა ბერძნულიდან არის ნათარგმნი. ↩
- ბერძნული ბოლო წინადადება დიდებისმეტყველებითა და „ამინ“-ით გრძელდება; ქართული დახურვის ფორმულა ძირითად ჩარჩოშია მოცემული და აქ ცალკე არ ითარგმნება. ↩