📋 სარჩევი
„მდინარეთა ზედა ბაბილოვნისათა მუნ დავსხედით და ვტიროდით, რაჟამს მოვიჴსენეთ ჩუენ სიონი.“ ().
1. ტყვეობის გლოვა და იერუსალიმის ხსოვნა
დიდია ამ კაცებში ქალაქის მონატრება, დიდია დაბრუნების წადილი. რადგან, ვიდრე სიკეთეები ხელში ჰქონდათ, კეკლუცობასა და შეურაცხყოფაში ატარებდნენ დროს; ხოლო როცა მათგან განიდევნენ, მაშინღა ჩავარდნენ ნატვრაში. ამიტომაც განდევნა ისინი, რათა უფრო დიდ მონატრებამდე აეყვანა. ღმერთს ეს მრავალ ადგილას სჩვევია. რადგან, როცა მის სიკეთეებში ნებიერად ვცხოვრობთ და მათ ვერ ვგრძნობთ, იგი ამ სიკეთეთა უდაბურობაში გვაყენებს, რათა მოკლებამ გონს მოგვიყვანოს და კვლავ მათი ტკბობა მოვიძიოთ. და რის გამო ისხდნენ მდინარეთა პირას? რადგან ტყვეები იყვნენ და მტრული ქვეყნიდან იყვნენ წამოყვანილნი, კედლებსა და ქალაქებს გარეთ ბანაკობდნენ.
ამიტომ ამბობს: „ძეწნთა ზედა შორის მისსა მუნ დავჰკიდენით საგალობელნი ჩუენნი,“ (). სხვა თარგმანი ამბობს: „ჩვენი ქნარები“. კიდევ სხვა: „ლირები“. და რა მიზეზით მიჰქონდათ საკრავები, როცა ტყვეობაში მიდიოდნენ და მათ გამოყენებას არ აპირებდნენ? ესეც ღმერთის განგებულებით იყო მოწყობილი, რათა უცხო ქვეყანაშიც ჰქონოდათ უწინდელი ცხოვრების სახსენებლები და, როცა იმ ღვთისმსახურების ნიშნებს ხედავდნენ, უფრო მეტად სტკენოდათ გული. ამიტომ ამბობს: „რამეთუ მუნ მკითხვიდეს ჩუენ წარმტყუენველნი ჩუენნი სიტყუათა მათ ქებათასა, და წარმყუანებელნი ჩუენნი გალობასა: გჳგალობდით ჩუენ გალობათა მათგან სიონისათა.“ (). აქედანაც არა მცირეს იგებდნენ, რადგან ბარბაროსები დაჟინებით სთხოვდნენ და მათგან სიმღერების მოსმენას ესწრაფოდნენ.
იხილე აქედანაც, რამდენი გამოსწორება მიიღეს ტყვეობიდან. რადგან ისინი, ვინც როკვით შეშლილებივით იქცეოდნენ, საკუთარ მსახურებას განუდგნენ და ყოველგვარად გათელეს შჯულის წესები, უცხო ქვეყანაზე იმდენი ზედმიწევნილობა გამოიჩინეს, რომ, მიუხედავად იმისა, რომ ბარბაროსები დაჟინებით ადგნენ თავზე, ემუქრებოდნენ, ყოველი მხრიდან ერტყნენ გარშემო და მოსმენას ესწრაფოდნენ, მაინც არ დაუთმეს მათ სურვილს, არამედ შჯული ამჯობინეს და იგი ზედმიწევნით დაიცვეს. ხოლო სიტყვებს „რომლებმაც წაგვიყვანეს“ სხვა ასე გადმოსცემს: „ჩვენზე მედიდურად მომზირალნი“, რითაც თითქმის ამას აცხადებს: ისინი, ვინც ადრე გვთრგუნავდნენ და ჩვენ წინააღმდეგ დგებოდნენ, დროთა განმავლობაში ისე მშვიდნი, დამთმობნი და მოთვინიერდნენ, რომ ჩვენს გალობათა მოსმენაც მოინდომეს. მაგრამ მათ მაინც არ დაუთმეს. ხედავ, როგორ ქმნის ჭირი ძლიერებს? როგორ შემუსვრილებს ხდის? როგორ ლეწავს გონებას? რადგან ტიროდნენ და შჯულსაც იცავდნენ; და ისინი, ვინც წინასწარმეტყველთა ცრემლებზე იცინოდნენ, მასხრად იგდებდნენ და დასცინოდნენ, ახლა, როცა არავინ ახსენებდა მათ ცრემლებისკენ მოქცევას, თავად მიიქცეოდნენ ცრემლებისკენ და გლოვობდნენ.
ამისგან მტრებიც დიდ სარგებელს იღებდნენ. რადგან ხედავდნენ, რომ ისინი ტყვეობით კი არ იყვნენ დათრგუნულნი, არც მონობას გლოვობდნენ და არც უცხო ქვეყანაში ყოფნას, არამედ იმას, რომ საკუთარ მსახურებას მოსწყდნენ. ამიტომ დასძენს: „რაჟამს მოვიჴსენეთ ჩუენ სიონი“ (). რადგან ისინი უბრალოდ კი არ გლოვობენ, არამედ ამას საგანგებო საქმედ აქცევენ. ამიტომაც დასაწყისში ამბობდა: „მუნ დავსხედით და ვტიროდით“ (), ანუ ამისთვის შევიკრიბეთ, რათა გლოვა და მოთქმა აღგვეძრა. და რის გამო არ იყო დაშვებული უცხო მიწაზე გალობა? იმიტომ, რომ არ შეეფერებოდა არაწმინდა ყურებს იმ გამოუთქმელი საიდუმლოებების მოსმენა. „ვითარმე ვგალობდეთ გალობასა უფლისასა ქუეყანასა უცხოსა?“ (), ესე იგი: ჩვენთვის გალობა ნებადართული არ არის.
რადგან, თუმცა სამშობლოდან განვვარდით, შჯულის დაცვასა და მისი ზედმიწევნილობის შენარჩუნებაში ვრჩებით. ამიტომ, სხეულებს რომც ფლობდეთ, ნებას ვერ დაეუფლებით. ხედავ, როგორ ხდება სული ჭირისგან ბრძენი და განსაცდელებზე მაღლა მდგომი? „თუ დაგივიწყო შენ, იერუსალიმო, დამივიწყოს მარჯვენამ ჩემმა.“ (). „აექუნ ენაჲ ჩემი სასასა ჩემსა“ (). აქედანაც იხილე, როგორი დიდი ცვლილება მოხდა. რადგან ისინი, ვინც ყოველდღე ისმენდნენ, რომ ქალაქიდან განვარდებოდნენ, მაგრამ არაფრად აგდებდნენ, ახლა საკუთარ თავს იწყევლიან, თუ მას დაივიწყებენ. რას ნიშნავს: „დამივიწყოს მარჯვენამ ჩემმა“? ჩემი სიმტკიცე და ჩემი ძალა დამივიწყოს, ამბობს იგი, და უბედურებათა სიმრავლისგან უხმო გავხდე, „არა თუ მოგიჴსენო შენ და არა თუ პირველ განგებელ-ვყო იერუსალჱმი, ვითარცა-იგი დასაბამსა მას სიხარულისა ჩემისასა.“ ().
რას ნიშნავს: „თუ იერუსალიმს უწინარესად არ დავაყენებ“? უბრალოდ სხვათა შორის კი არ მოგიხსენებ, ამბობს იგი, არამედ საგალობლებშიც და გალობებშიც. ხოლო „წინ დავაყენებ“ ნიშნავს: წინასწარ ავაჟღერებ; ეს სიტყვა იმათია, ვისაც იერუსალიმი ძლიერ ენატრება, უფრო კი, ვისაც იგი უყვარს და ვინც მისდამი იწვის. ყველამ მოვისმინოთ ეს და განვისწავლოთ. რადგან, როგორც ისინი, როცა განვარდნენ, მაშინ ეძებდნენ მას, ასევე ჩვენგან ბევრსაც იგივე დაემართება იმ დღეს, ზენა იერუსალიმიდან განვარდნისას. მაგრამ მათ, როცა განვარდნენ, დაბრუნების სასოება ჰქონდათ; ჩვენთვის კი, თუ განვვარდებით, კვლავ დაბრუნება აღარ იქნება შესაძლებელი. რადგან ამბობს: „მატლი მათი არა დაესრულოს, და ცეცხლი მათი არა დაშრტეს“ (). ამიტომ უფრო ზედმიწევნით გვმართებს ჩვენი საქმეებისადმი ყურადღება და ამჟამინდელი ცხოვრების ისე განგება, რომ არ გავხდეთ ტყვეები, არც უცხონი და არც იმ დედაქალაქისგან გაუცხოებულნი.
„მოიჴსენენ, უფალო, ძენი ედომისნი და დღე იგი იერუსალჱმისა, რომელნი იტყოდეს: დაარღჳეთ, დაარღჳეთ მისაფუძვლადმდე მისა!“ (). სხვა თარგმანი ამბობს: „ედომის ძეთათვის“. ეს სიტყვაც იმ ადამიანებს ეკუთვნის, რომლებიც ქალაქისადმი იწვიან. ხოლო რასაც ამბობენ, ეს არის: სამართალი მოსთხოვე მათ, ვინც ქალაქის აღებამდე გაჩერება არ ინება, არც ნგრევით დაკმაყოფილდა, არამედ თავზე ადგა და ამბობდა: თხარეთ და ანგრიეთ, ვიდრე მასში მხოლოდ საძირკველიღა დარჩება. რადგან სურდათ, რომ ქალაქის თვით საყრდენებიც არ დარჩენილიყო, არამედ მისი საფუძვლებიც ამოგლეჯილიყო.
2. ტყვეთა რისხვა და ახალი აღთქმის წესი
ესენი იყვნენ არაბები, რომლებიც მაშინ ბაბილონელებთან ერთად იუდეველებს დაესხნენ თავს; მათ წინასწარმეტყველი ხშირად იხსენებს და ძლიერ ადანაშაულებს, რადგან, მიუხედავად იმისა, რომ იუდეველებთან ნათესაობის სამართლიანი საფუძველი ჰქონდათ, მტრებზე უფრო მწარენი აღმოჩნდნენ. „ასულო ბაბილოვნისაო, უბადრუკო,“ (). სხვა მთარგმნელი: „წინასწარ გაძარცვულო“ ()1. სხვა მთარგმნელი: „მომავალში გასაძარცვო“ ()2. აქ წინასწარმეტყველი, როცა ღვთის ძლიერებას აჩვენებს არა მხოლოდ ბოროტებათაგან გათავისუფლებაში, არამედ იმათ წინააღმდეგ მტრულ განზრახვაშიც, რომლებმაც იომეს, წინასწარ აუწყებს ბაბილონს მოსახდენ ბოროტებებს და იმ ბოროტებათა გამო, რომლებიც მას თავს დაატყდება, უბადრუკს უწოდებს; ამით იუდეველებსაც ასწავლის და აჩვენებს, რომ ღვთის ძლიერება ყველგან, მთელ ქვეყანაზეა განფენილი. „ნეტარ არს, რომელმან მიგაგოს შენ მისაგებელი შენი, რომელ შენ მომაგე ჩუენ!“ (). სხვა მთარგმნელი: „რაც უწინ გვიყავი“ ()3. „ნეტარ არს, რომელმან შეიპყრნეს ჩჩჳლნი შენნი და შეახეთქნეს კლდესა.“ ().
ამ სიტყვებს, მართალია, დიდი რისხვა, ბევრი სასჯელი და შურისგება ავსებს, მაგრამ მაინც ტყვეთა ტანჯვის სიტყვებია: ტყვეები დიდ შურისგებას და რაღაც უცხო, უჩვეულო სასჯელს მოითხოვდნენ. რადგან წინასწარმეტყველები მრავალ რამეს საკუთარი თავისგან კი არ წარმოთქვამენ, არამედ სხვათა განცდებს მოგვითხრობენ და ყველას წინაშე გამოაქვთ. თუ მისივე აზრს ეძიებ, მოისმენ, როგორ ამბობს: „ანუ თუ მისა დავაგე, რომელთა მომაგეს მე ბოროტი,“ () და როგორ აღემატება შჯულთა მიერ მისთვის მიცემულ ზომას. ხოლო როცა სხვათა განცდებს მოგვითხრობს, იგი რისხვასა და ტკივილს ხატავს; სწორედ ეს გააკეთა ახლაც, როცა იუდეველთა სურვილი ყველას წინაშე გამოიტანა, იმ იუდეველებისა, რომლებმაც მრისხანება უმწიფარ ასაკამდეც კი განავრცეს. მაგრამ ახალი აღთქმის წესები ასეთი არ არის: ჩვენ გვებრძანება მტრების დარწყულებაც, მათი გამოკვებაც და ლოცვა მათთვის, ვინც გვავიწროებს. ამას კი დადგენილი შჯულდების გამო ვაკეთებთ. რომელი შჯულდების გამო? რადგან ამბობს: „უკუეთუ არა აღემატოს სიმართლე თქუენი უფროჲს მწიგნობართა და ფარისეველთა, ვერ შეხჳდეთ სასუფეველსა ცათასა.“ (). ამიტომ დიდი გულმოდგინება გამოვიჩინოთ და მთელი ეს შჯულდება სიუხვით დავიცვათ, რადგან ამიერიდან მიწაზე ისე ვცხოვრობთ, თითქოს ცაში ვიყოთ, და ანგელოზებთან ერთად ქოროში ვდგავართ. რადგან ასე მომავალ კეთილთაც მივაღწევთ; ნეტავ ყოველნი მივემთხვიოთ მათ.4
ჩვენი უფლის იესო ქრისტეს მადლითა და კაცთმოყვარეობით, რომლის თანა მამასა, სულიწმიდითურთ, დიდება, ძალა, პატივი, აწ და მარადის და უკუნითი უკუნისამდე. ამინ.
სათარგმნო შენიშვნები
- ძველი ქართული ბიბლიური ტექსტი ამ ციტატის ბერძნული ფორმით კორპუსში არ დადასტურდა; ციტატა ბერძნულიდან არის ნათარგმნი. ↩
- ძველი ქართული ბიბლიური ტექსტი ამ ციტატის ბერძნული ფორმით კორპუსში არ დადასტურდა; ციტატა ბერძნულიდან არის ნათარგმნი. ↩
- ძველი ქართული ბიბლიური ტექსტი ამ ციტატის ბერძნული ფორმით კორპუსში არ დადასტურდა; ციტატა ბერძნულიდან არის ნათარგმნი. ↩
- ბერძნული ბოლო წინადადება დიდებისმეტყველებითა და „ამინ“-ით გრძელდება; ქართული დახურვის ფორმულა ძირითად ჩარჩოშია მოცემული და აქ ცალკე არ ითარგმნება. ↩