📋 სარჩევი
„აქებდით უფალსა, რამეთუ კეთილ არს გალობაჲ“ ().
1. ქების სარგებელი და განბნეულთა შეკრება
ზემოთ, ას ორმოცდამეოთხე ფსალმუნში, ამბობდა: „დიდ არს უფალი და ქებულ ფრიად“ (), და მის დიდებაზე ბევრს მსჯელობდა; აქ კი აჩვენებს, რომ თვით ქებაც კეთილია და ფსალმუნი უთვალავი სიკეთის მიზეზია. რადგან იგი გონებას მიწას აშორებს, სულს ფრთებს ასხამს, ამსუბუქებს და ამაღლებულს ხდის. ამიტომ პავლეც ამბობს: „უგალობდით და აქებდით გულითა თქუენითა უფალსა“ (). „ღმერთსა ჩუენსა ტკბილ ეყავნ მას ქებაჲ“ (). სხვა განმმარტებელი კი ამბობს: „ალილუია, რამეთუ კეთილია გალობა ღვთისადმი“ ()1. რას ნიშნავს: „ღმერთსა ჩუენსა ტკბილ ეყავნ მას ქებაჲ“ ()? ეს იმას ნიშნავს, ამბობს, რომ ქება სათნოდ მისაღები გახდეს. რადგან ქება რომ ღმერთისთვის ტკბილი იყოს, მხოლოდ უბრალო ფსალმუნება საკმარისი არ არის; საჭიროა მგალობლის ცხოვრებაც, ლოცვაც და სიზუსტეც.
მე კი მეჩვენება, რომ ეს ფსალმუნი დაბრუნებას ეხება. ამას შემდგომი დამატებითაც აჩვენებს. რადგან დასძენს და ამბობს: „აღაშენოს იერუსალჱმი უფალმან და განბნეულნი ისრაჱლისანი შეკრიბნეს“ (). თუმცა კიროსმა ისინი გაუშვა, მთელი საქმე მისი განზრახვით კი არ ხდებოდა, არამედ ღვთის წარმართვით. სხვა განმმარტებელმა კი „რომელი აშენებს“-ის ნაცვლად თქვა: „ააშენებს“ ()2. ხოლო „განბნეულნი“-ის ნაცვლად თქვა: „განდევნილნი“ ()3. ეს რატომ? იმიტომ, რომ ყველანი ერთბაშად არ დაბრუნებულან, არამედ დაბრუნების შემდეგ თანდათან იკრიბებოდნენ.
„რომელმან განკურნოს შემუსრვილი გული და შეუხჳნნის წყლულებანი მათნი“ (). სხვა ამბობს: „მათი მოტეხილობები“ ()4. რადგან ცხოვრებიდან მომდინარე კადნიერების მოხმობა არ შეეძლო, წინასწარმეტყველი კვლავ უბედურებასა და ღვთისთვის ჩვეულ საქმეს აყენებს წინ. რადგან დამდაბლებულთა ნუგეშისცემა მისი საქმეა და ეს მისთვის საკუთრივია; როგორც პავლეც, როცა ამბობს: „რომელმან-იგი განაცხოველნის მკუდარნი“ (), და კვლავ: „უწესნ არა-არსსა მას, ვითარცა არსსა“ (), ღვთის საკუთრივ საქმეს ასახელებს. ასევე აქაც ეს წინასწარმეტყველი ამბობს: „რომელმან განკურნოს შემუსრვილი გული“ (), და აჩვენებს, რომ თუნდაც უღირსნი ვიყოთ, რადგან მისი ქმნილება ვართ, ღმერთი თავის მოქმედებას არ მიატოვებს და მისთვის ჩვეულს არ დატოვებს. ასევე პავლეც ამბობს: „არამედ რომელმან-იგი ნუგეშინის-სცის მდაბალთა, ნუგეშინის-მცა ჩუენ“ (). და კვლავ: „სულმოკლეთა მიმცემელი სულგრძელებისა“ (). და იგივე წინასწარმეტყველი სხვაგან ამბობს: „გული შემუსრვილი და დამდაბლებული ღმერთმან არა შეურაცხ-ყოს“ (). ამიტომ, როცა ნუგეშის მიღება გსურს, თავი დაიმდაბლე და შენი გონება შემუსრე.
ეს მისი ნებისა, სახიერებისა და კაცთმოყვარეობის შესახებ ითქვა: მისი საქმეა გასაჭირში მყოფთა ნუგეშისცემა. შემდეგი კი მის ძალაზეა. „რომელმან აღრაცხის სიმრავლე ვარსკულავთა“ (), ანუ: ვინც მათი რიცხვი იცის. რადგან საუბარი განბნეულ სიმრავლეზე იყო, რომელიც ჯერ არსად ჩანდა, წინასწარმეტყველმა ეს მაგალითი სათანადოდ მოიყვანა, რათა ამით ეჩვენებინა, რომ ღმერთს განბნეულთა შეკრებაც ძალუძს. რადგან შემუსვრილთა გამოსწორება და ნუგეშისცემა მისთვის ჩვეულია, ხოლო ვარსკვლავთა უსასრულო სიმრავლეს სიზუსტით იცის. მაშასადამე, ჩვენც, რომელთაც აღგვითქვა, რომ იმ ვარსკვლავთა სიმრავლესავით ვიქნებოდით, სიზუსტით შეგვკრებს. „და ყოველთავე მათ სახელით უწესნ“ (). სხვა ამბობს: „ყველა მათგანს სახელებს უწოდებს“ ()5. კიდევ სხვა ამბობს: „ყველა მათგანს სახელდებით მოუწოდებს“ ()6.
ვფიქრობ, ეს ისრაელიანებზეა ნათქვამი და წინასწარმეტყველიც იმასვე ამბობს, რასაც შემდეგ ესაია: „ნუ გეშინია, ისრაელ; ქვეყნის საგუშაგოებიდან მოგიწოდე და გითხარი: ჩემი ყრმა ხარ“ ()7. რას ნიშნავს: „ყველა მათგანს სახელდებით მოუწოდებს“ ()8? არც ერთი მათგანი, ამბობს, არ დაიღუპება; არამედ როგორც სახელით მომხმობნი აკეთებენ, ასევე თვით ღმერთიც ყველას სიზუსტით შეკრებს. „დიდ არს უფალი ჩუენი, დიდ არს ძალი მისი“ (). რადგან უდიდესი საქმე თქვა, რომ მთელ ქვეყნიერებაზე განბნეულ ამდენ ურიცხვ ადამიანს შეკრებს, ამიტომ შემდეგ მის ძალაზე მსჯელობს და ძლიერ შეძრწუნებულ იუდეველებს რწმენისკენ მიჰყავს. „და გულისჴმისა მისისა არა არს რიცხჳ“ (). ამიტომ ნუ გამოიკვლევ, როგორ და რა გზით მოხდება ეს; რადგან მისი დიდებულებაც უსასრულოა.
ამიტომ ამბობდა: „და სიდიდისა მისისა არა არს დასასრულ“ (). მაგრამ როგორც დიდებულებაა უსასრულო, ასევეა მისი გონიერებაც. ამიტომაც, როცა თქვა: „დიდ არს უფალი ჩუენი“ (), დაურთო: „და გულისჴმისა მისისა არა არს რიცხჳ“ (). მისი ცოდნაც საკვირველია; ამიტომაც ამბობდა: „საკჳრველ იქმნა ცნობაჲ შენი ჩემგან; განძლიერდა და ვერ შეუძლო მას“ (). მისი განკითხვანიც კვლავ გამოუძიებელია; ამიტომაც ამბობდა: „და განკითხვანი შენნი უფსკრულ მრავალ“ ().
2. მშვიდთა შეწყნარება და ღმრთის წყალობის მოლოდინი
ამრიგად, როცა იგი დიდიც არის, ძლიერიც და გონიერიც, ზედმეტად ნუ გამოიძიებ, როგორ აღსრულდება ეს. „შეიწყნარნის მშჳდნი უფალმან, ხოლო დაამდაბლნის ცოდვილნი მიწადმდე“ (). რათა უგუნურთაგან ზოგიერთმა არ თქვას: „ჩვენ რა გვერგება იმით, რომ იგი ვარსკვლავებს ზედმიწევნით იცნობს?“ ამიტომ ადამიანებზე მის მზრუნველობასაც ასეთს წარმოაჩენს: არ უთქვამს, „უფალი მშვიდებს ეხმარება“, არამედ ბევრად უფრო დიდი რამ თქვა: „შეიწყნარებს“, თითქოს მოსიყვარულე მამაზე საუბრობდეს. რას ნიშნავს „შეიწყნარებს“? აღადგენს, ატარებს, იტვირთავს. ხედავ, როგორ არის კვლავ ორივე მხარეს სრულად გამოვლენილი მისი ძალა: მდაბალთა აღყვანაშიც და თავგასულთა დამდაბლებაშიც? უბრალოდ კი არ დაამდაბლებს, არამედ დიდი გარდამეტებითაც; სწორედ ამას ნიშნავს: „მიწადმდე“ (). „აკურთხევდით უფალსა აღსარებითა“ (). სხვა თარგმანშია: „აღნუსხეთ“. მისი მოქმედებანი რომ თქვა, კვლავ ჰიმნისკენ მოუწოდებს მათ და ამბობს: „აკურთხევდით უფალსა აღსარებითა“ (), ანუ მადლიერებით, დიდი გულმოდგინებით.
„და უგალობდით ღმერთსა ჩუენსა ებნითა“ (). სხვა თარგმანშია: „ლირით“. „რომელმან შემოსნის ცანი ღრუბლითა და განუმზადის წჳმაჲ ქუეყანასა“ (). რათა უგრძნობელთაგან ვინმემ არ თქვას: „მე რა მესაქმება ზეციერთან?“ მაშინვე დაურთო ადამიანური საჭიროება და ამ დამატებით აჩვენა, რის გამოც შემოსავს ცას ღრუბლებით. შენთვის, ამბობს, რათა წვიმა მოგიმზადოს. წვიმაც შენთვისაა, რათა ბალახი აღმოაცენოს. და იხილე სიბრძნე: იმ საყოველთაო სიკეთეებს ამბობს, რომლებიც ყველას მისცა, და ამით სიჭარბით უხშობს მათ პირს. რადგან თუ ურწმუნოთა მიმართაც ასეთი უხვება გამოიჩინა, რომ ღრუბლებს შეკრებს, მიწას წვიმას ასმევს და აღვიძებს, მით უმეტეს თქვენთვის იმოქმედებს ასე, თქვენთვის, ვინც მის რჩეულ ერად იწოდეთ.
„რომელმან აღმოაცენის თივა მთათა“ (). იხილე განგების სიუხვე: იგი არა მხოლოდ სახნავ მიწაზე, არამედ მთებშიც უხვად უშლის თავის სუფრას, ანუ აძლევს საზრდოს იმ პირუტყვს, რომელიც ადამიანთა მსახურებისთვის არის შექმნილი. ამიტომაც დასძენს: „რომელმან მოსცის საზრდელი პირუტყუთა და მართუეთა ყორნისათა, რომელნი ხადიან მას“ (). კვლავ სხვა გულუხვებასაც ამბობს: იგი საზრდოს აძლევს არა მხოლოდ იმ პირუტყვს, რომელიც ადამიანებს ემსახურება, არამედ სხვა უსიტყვო ქმნილებებსაც, რადგან ამბობს: „და მართუეთა ყორნისათა, რომელნი ხადიან მას“ (). თუ უსიტყვო ქმნილებებზე, თანაც ველურ უსიტყვოებზე, რომლებიც ადამიანებს არავითარ მსახურებას არ უწევენ, ასეთი განგება ვლინდება, მით უმეტეს ადამიანებზეა იგი, და ადამიანებზე, რომლებიც უგალობენ მას, რომელთაც მან თავისი რჩეული ერი და თავისი ხვედრი უწოდა. შემდეგ, რადგან ისინი სუსტნი იყვნენ, იარაღისგან მოკლებულნი და ყოველივესგან განძარცვულნი, რათა არც ამის გამო შეშფოთებულიყვნენ, იხილე, ამ სისუსტესაც როგორ უსწორებს, როცა ამბობს: „არა თუ ძლიერებაჲ ცხენისა უნდა, არცა სხჳლბარკალნი მამაკაცისანი სთნდეს“ (). „არამედ სთნდეს უფალსა მოშიშნი მისნი და რომელნი ესვენ წყალობათა მისთა“ (). სხვა თარგმანშია: „მისი წყალობის მომლოდინეთ“.
თუ ეს გექნებათ, ამბობს, ანუ შიში და მისდამი ზედმიწევნითი სასოება, მის კეთილგანწყობას მიიზიდავთ; ხოლო როცა მიიზიდავთ, ყველა იმაზე ძლიერნი იქნებით, ვისაც ცხენები და იარაღი აქვს. ამრიგად, ერთი რამ არის საძიებელი: არ შევწუხდეთ, არც ავღელდეთ, არამედ მის წყალობას დაველოდოთ; რადგან სწორედ ეს არის ყველაზე მეტად სასოება, რომ თუნდაც მაშინვე არ მივიღოთ, არ წარვიკვეთოთ სასო და არ დავუძლურდეთ. და კარგად თქვა: „წყალობათა მისთა“ (). რადგან მათ საქმეებიდან მომდინარე კადნიერება არ ჰქონდათ. მაგრამ მაინც, ამბობს, თუნდაც საქმეების მხრივ გამტყუნებულნი იყოთ, თუ მის წყალობაზე დაამყარებთ სასოებას, მის განგებასა და შეწევნას მიიღებთ.
ჩვენი უფლის იესო ქრისტეს მადლითა და კაცთმოყვარეობით, რომლის თანა მამასა, სულიწმიდითურთ, დიდება, ძალა, პატივი, აწ და მარადის და უკუნითი უკუნისამდე. ამინ.
სათარგმნო შენიშვნები
- ძველი ქართული ბიბლიური ტექსტი ამ ციტატის ბერძნული ფორმით კორპუსში არ დადასტურდა; ციტატა ბერძნულიდან არის ნათარგმნი. ↩
- ძველი ქართული ბიბლიური ტექსტი ამ ციტატის ბერძნული ფორმით კორპუსში არ დადასტურდა; ციტატა ბერძნულიდან არის ნათარგმნი. ↩
- ძველი ქართული ბიბლიური ტექსტი ამ ციტატის ბერძნული ფორმით კორპუსში არ დადასტურდა; ციტატა ბერძნულიდან არის ნათარგმნი. ↩
- ძველი ქართული ბიბლიური ტექსტი ამ ციტატის ბერძნული ფორმით კორპუსში არ დადასტურდა; ციტატა ბერძნულიდან არის ნათარგმნი. ↩
- ძველი ქართული ბიბლიური ტექსტი ამ ციტატის ბერძნული ფორმით კორპუსში არ დადასტურდა; ციტატა ბერძნულიდან არის ნათარგმნი. ↩
- ძველი ქართული ბიბლიური ტექსტი ამ ციტატის ბერძნული ფორმით კორპუსში არ დადასტურდა; ციტატა ბერძნულიდან არის ნათარგმნი. ↩
- ძველი ქართული ბიბლიური ტექსტი ამ ციტატის ბერძნული ფორმით კორპუსში არ დადასტურდა; ციტატა ბერძნულიდან არის ნათარგმნი. ↩
- ძველი ქართული ბიბლიური ტექსტი ამ ციტატის ბერძნული ფორმით კორპუსში არ დადასტურდა; ციტატა ბერძნულიდან არის ნათარგმნი. ↩