SASOEBA.GE

📋 სარჩევი

„აქებდ, იერუსალჱმ, უფალსა, უგალობდ ღმერთსა შენსა, სიონ,“ ().

1. სიონის დაცვა მშვიდობა და საზრდო

სიტყვით ქალაქს კი არ მიმართავს, არამედ მის მკვიდრთ; ამას მთელ წიგნში აკეთებს და აქაც იმავეს იქმს. განუწყვეტლივ შეაგონებს და ურჩევს, რომ კეთილმოქმედებათა გამო მადლობა ღმერთს აღუვლინონ და ნდობა არც ნაგებობებზე დაამყარონ, არც ზღუდეთა სიმტკიცეზე, არამედ მის განგებას მიენდონ. როცა ეს წინასწარ მოამზადა, შემდეგ დასძენს და ამბობს: „რამეთუ განაძლიერნა მოქლონნი ბჭეთა შენთანი და აკურთხნა შვილნი შენნი შენ თანა,“ (). რას ნიშნავს: „განაძლიერნა მოქლონნი“ ()? უსაფრთხოებაში დაგაყენა, ამბობს იგი, და დაუმარცხებლად გაქცია. „აკურთხნა შვილნი შენნი“ (), ანუ ისე ქმნა, რომ სიმრავლეში გაზრდილიყვნენ. ეს კეთილმოქმედების ერთი სახეა; მეორე კი ის არის, რაც ნათქვამია: „შენ თანა,“ (). მაშ, რასაც ამბობს, ეს არის: გაფანტულნი და აქეთ-იქით მიმობნეულნი კი არ გაამრავლა, არამედ შეკრებილნი და შენში მყოფნი გაამრავლა. შემდეგ, როცა განგების სხვა სახეს აჩვენებს, ამბობს: „რომელმან დასხნა საზღვარნი შენნი მშჳდობით“ (). შესაძლებელია, ისინი უსაფრთხოდაც იყვნენ, რიცხვით მრავალნიც იყვნენ და მაინც მათ ეომებოდნენ; მაგრამ აქ წინასწარმეტყველი აჩვენებს, რომ ამ მტრული განზრახვისგანაც გათავისუფლებულნი არიან, რადგან ასე ამბობს და ცხადყოფს, რომ მტერთაგან მხოლოდ ქალაქი კი არ გათავისუფლდა, არამედ თვით მისი განაპირა საზღვრებიც.

ხედავ, რამდენ კეთილმოქმედებას ჩამოთვლის? ყველაზე პირველსა და უდიდესს იმით ასახელებს, რომ ამბობს: „ღმერთსა შენსა“ (). რადგან ამ სიტყვით ყოველივე ამას ამბობს: რომ ღმერთმა შენ დაგიახლოვა, თავის მემკვიდრედ გაქცია და, თუმცა ყოველთა საერთო მეუფეა, განსაკუთრებულად შენია; ეს კი სიკეთეთა პირველი თავი და საფუძველია. მეორეა ის, რომ ქალაქი უსაფრთხოებაში დააყენა. მესამეა ის, რომ ისინი მრავალრიცხოვანნი გახადა. მეოთხეა ის, რომ ომებისა და შფოთისგან მხოლოდ ქალაქი კი არა, მთელი ერიც გაათავისუფლა; და ეს ერთჯერ, ორჯერ ან სამჯერ კი არ გააკეთა, არამედ განუწყვეტლივ იქმოდა, რადგან არ უთქვამს: „ვინც ერთხელ დადო“, არამედ: „ვინც განუწყვეტლივ ადგენს“. თუ ზოგჯერ ომებიც ხდებოდა, ეს იმის გამო კი არ იყო, რომ ღმერთი მათ ტოვებდა, არამედ იმის გამო, რომ ისინი თვითონ შორდებოდნენ მას; რადგან ღვთის საქმე განუწყვეტელი იყო: გალავნის შემოვლება, დაცვა და ყოველგვარი შფოთისა და ომისგან გათავისუფლება.

შემდეგ იმასთან ერთად სხვა კეთილმოქმედებასაც ამბობს: ნაყოფიერი წელიწადისა და მიწის ნაყოფთა სიუხვის მინიჭებას; აქაც კვლავ ასწავლის მათ, რომ ყოველივე მიწას ან ჰაერთა ბუნებას კი არ მიაწერონ, არამედ მის განგებას. რომელ კეთილმოქმედებას გულისხმობს? იმას, რომელიც შემდეგ სიტყვებით მოიტანა: „და სიპოხითა იფქლისათა განგაძღო შენ,“ (). იხილე: უბრალოდ „იფქალი“ კი არ თქვა, არამედ „სიპოხითა იფქლისათა“ (), რითაც დიდ კეთილდღეობას აჩვენებს. რადგან „იფქლის სიპოხე“ ნაყოფის სიპოხესა და სავსეობას აღნიშნავს. რადგან ღვთის ნიჭები ასეთია: გამოცდით დადასტურებული და უხვნაყოფიერი. ამრიგად, აქ ამბობს, რომ იგი საუკეთესო იფქლით უხვად განაძღობს. ამას რომ აჩვენებდა, არ უთქვამს „მომცემი“, არამედ „განგაძღო შენ,“ ().

„რომელმან მოავლინის სიტყუაჲ მისი ქუეყანად“ (). რაც მისთვის ჩვეულებრივია - სიტყვა კერძოდან საერთოზე გადაიტანოს და კვლავ საერთოდან განსაკუთრებულზე გადმოიყვანოს - ამას აქაც აკეთებს. რადგან თქვა: „უგალობდ ღმერთსა შენსა“ (), რათა უგუნურთაგან ვინმემ არ იფიქროს, თითქოს ღმერთი მხოლოდ იუდეველთა ღმერთია, აჩვენებს, რომ იგი მთელი სამყაროს საერთო ღმერთია და მისი განგება ყველგან, მთელ ქვეყანაზეა გადაჭიმული; ამგვარად განსაკუთრებულიდან სიტყვა საერთოზე და საყოველთაო განგებაზე გამოჰყავს. ამიტომაც, როცა თქვა: „რომელმან მოავლინის სიტყუაჲ მისი ქუეყანად“ (), დაურთო: „და სწრაფით რბინ ბრძანებაჲ მისი“ (). ეს კი იმიტომ თქვა, რომ აჩვენოს: ღმერთი მხოლოდ ჩვენზე კი არ ზრუნავს, არამედ მთელ სამყაროზეც. „სიტყვაში“ კი აქ ბრძანებას გულისხმობს, განგებით მოქმედებას. შემდეგ, როცა სიადვილეს წარმოაჩენს, ამას მხოლოდ „სიტყვის“ სახელით კი არ აჩვენებს, არამედ „რბენის“ სახელწოდებითაც. და ესეც არ იკმარა, არამედ სისწრაფეც დაუმატა. ხოლო რასაც ამბობს, ესაა: რაც არ უნდა ბრძანოს, დიდი სისწრაფით აღესრულება.

რადგან მთელ სამყაროში, ყველგან ბრძანებს. რას ბრძანებს? იმას, რაც ჩვენს სიცოცხლეს ამყარებს და ინარჩუნებს; ვგულისხმობ ჰაერთა განგებულებას, მათ ბრუნვასა და ცვალებადობას. ამიტომაც შემდეგ ამბობს: „დადვის თოვლი, ვითარცა მატყლი, და ნისლი, ვითარცა ნაცარი მიჰფინის“ (). ამას სხვა მთარგმნელი ასე თარგმნის: „შეყინულ ცვარს“ ()¹. ებრაული ტექსტი კი ამბობს: „ხეფორ ხაეფირ“. „ისვრის თავის ყინულს ნატეხებივით“ ()². „წინაშე ყინელსა მისსა ვინმე დაუდგეს?“ (). სხვა მთარგმნელი კი ამბობს: „მისი მხურვალების წინაშე ვინ დადგება?“ ()³. „მიავლინის სიტყუაჲ მისი და დაადვნის იგი; ქროდის სული მისი და დიოდიან წყალნი“ (). აქ, ჩემი აზრით, მისი ძალის დაუძლეველობასა და უსაზღვროებას წარმოაჩენს: არსებობაში მოჰყავს ის არსებები, რომლებიც არ არსებობდნენ, შექმნილთაც ცვლის და რადაც ნებავს, იმად გარდაქმნის.

2. სტიქიონთა გარდაქმნა და რჯულის ნიჭი

ამასვე სხვა წინასწარმეტყველიც ცხადყოფდა, როცა ამბობდა: „რომელი იქმს ყოველთა და გარდაჰმზადებს“ (). თუმცა ისინი ბუნების უძრავი საზღვრებით არიან შეკრულნი, მაგრამ, როცა მას ენება, ეს საზღვრები იხსნება. რადგან ყველაფერი მას უთმობს და მის წინაშე იხრება. ზოგჯერ თვით არსებებს გარდაქმნის, ზოგჯერ კი, როცა არსებები უცვლელად რჩებიან, მათ სხვა მოქმედებაზე გადაიყვანს: საკუთარ, მათთვის წილადხვდომილ მოქმედებას მოსვენებას ანებებს, ხოლო სხვა, საწინააღმდეგო მოქმედებას ავლენს. სწორედ ეს მოიმოქმედა მან ღუმელშიც. ცეცხლი იყო, მაგრამ არ წვავდა; მასში ჩაყრილნი კი თითქოს უტკბილესი ცვრის სიტკბოებას ეზიარებოდნენ. იუდეველთა წინაშე ზღვა იყო, მაგრამ წყლები მათ არ ნთქავდა; პირიქით, ისინი თითქოს კლდეზე უფრო მყარ გზაზე გადადიოდნენ. დათანისა და აბირონის ქვეშ მიწა იყო, მაგრამ მაინც ვერ იჭერდა მათ სხეულებს; ისინი ზღვაზე უფრო ადვილად ინთქმებოდნენ. აარონის კვერთხი ხმელი ხე იყო, მაგრამ მიწაში დარგულებზე უფრო მშვენიერი ნაყოფი გამოიღო. ბალაამის შემთხვევაში ვირი იყო, ყველაზე ზანტი ცხოველი, მაგრამ თავის მცემელს ისეთი პასუხი გასცა, გონიერი ადამიანის პასუხს რომ არ ჩამოუვარდებოდა. დანიელის შემთხვევაში ლომები იყვნენ, მაგრამ ცხვრების სიმშვიდე გამოაჩინეს: მათი ბუნება კი არ გამქრალა, არამედ მათი მოქმედება შეიცვალა.

ქმნილებაშიც მრავალი სხვა ასეთი სასწაულის ხილვა შეიძლება. ამიტომ ნუ იფიქრებ, რომ სასწაული მცირეა მხოლოდ იმიტომ, რომ ყოველ წელს ხდება და ჩვენს თვალწინ აღესრულება. დაუკვირდი, რამდენად დიდია იგი: ახლა თოვლი ჩანს, ახლა კი წყალი, და დროის მცირე მოქცევაში ამდენი ცვლილება ხდება. რათა უგუნურთაგან ვინმემ ეს სტიქიონთა ბუნებრივ მოქმედებას არ მიაწეროს და თვით სტიქიონები ამ მოვლენათა უბრალო მიზეზებად არ ჩათვალოს, არამედ იცოდეს, ვინ არის ბრძანების გამცემი, წინასწარმეტყველი ყოველივე ამის შესახებ მსჯელობას მის ბრძანებას უკავშირებს და ამბობს: „მიავლინის სიტყუაჲ მისი და დაადვნის იგი“ (), ესე იგი, ბრძანებას; რადგან ამას პირველად ქართა ბუნება კი არ იქმს, არამედ ღმერთი, რომელმაც ქარები შექმნა. მან სიტყვა სტიქიონებსა და სტიქიონებში მომხდარ ცვლილებებზე გადაიტანა, რათა უხეში და უგრძნობი იუდეველი ყოველწლიურად მომხდარიდან ღვთის ძალის შეცნობაში დაერწმუნებინა: მისთვის ადვილია მათთან დაკავშირებული ყოველივე ისე მოაწყოს, როგორც ინებებს, და საწინააღმდეგოდან საწინააღმდეგოში შეცვალოს. როგორც მაშინ, როცა სიცივე და აუტანელი ყინული დადგება, მისთვის ადვილია სიმშვიდე შექმნას და ყველაფერი გახსნას, ასევე, როცა ისინიც ტყვეობასა და ომებში აღმოჩნდნენ, მისთვის კიდევ უფრო ადვილი იყო, ისინი მშვიდობასა და თავიანთ ქვეყანაში დაებრუნებინა და წინანდელი კეთილდღეობისკენ მიეყვანა. მაგრამ ეს მხოლოდ ამას კი არ ცხადყოფს, არამედ სხვა რამესაც ფარულად მიანიშნებს. რომელიღა არის ეს? ის, რომ როგორც ეს მოვლენები, მიუხედავად იმისა, რომ ხშირად გვამწუხრებს, სასარგებლოდ და სარგებლიანად ხდება, ასევე იუდეველთა თავს მომხდარიც მათთვის სასიკეთოდ მოხდა და დიდი სარგებლობა მოიტანა. და როცა ამ მდგომარეობამ სარგებლობა მოიტანა, რათა მეტად აღარ დაემწუხრებინა ისინი, იგი კვლავ უფრო ნათელ ვითარებად შეიცვალა.

და რას ისახავს ის ამ მაგალითებითაც? რადგან არ თქვა მხოლოდ „დადვის თოვლი“ (), არამედ დაუმატა: „ვითარცა მატყლი“ (); არც მხოლოდ „ნისლი მიჰფინის“ ()⁴, არამედ დაუმატა: „ვითარცა ნაცარი“ (); არც მხოლოდ „რომელმან დასხნა მყინვარნი მისნი“ (), არამედ დაუმატა: „ნებეულად“ (). მე კი მეჩვენება, რომ აქედანაც მოქმედის სიადვილე და სიუხვე ცხადდება. „რომელი უთხრობს სიტყუათა მისთა იაკობსა“ (). სხვა მთარგმნელი ამბობს: „ზუსტ განსაზღვრებებს“. სხვა კი: „ბრძანებებს“. „სიმართლეთა და განკითხვათა მისთა - ისრაჱლსა“ (). „არა უყო ესრეთ ყოველსა ნათესავსა“ (). სხვა მთარგმნელი ამბობს: „მსგავსად“. „და სამართალნი მისნი არა გამოუცხადნა მათ“ ().

იხილე, როგორ გადაჰყავს კვლავ სიტყვა ზოგადიდან კერძოზე და იუდეველთა გამორჩეულ სიკეთეებზე, რადგან სურს, ისინი უფრო დიდი გულმოდგინებისკენ აღძრას. ფსალმუნის დასაწყისში მან ხილულსა და სხეულისათვის სასარგებლოზე ილაპარაკა, როგორიც არის უსაფრთხოება, კეთილნაყოფიერება და მშვიდობა; აქ კი სიტყვა უმაღლესისკენ აჰყავს, რჯულდადების შესახებ მსჯელობას შლის, რაც კეთილმოქმედების უმთავრესი სახეა: ბოროტებისგან განრიდება, სათნოებისკენ მიძღოლა და გონების განათლება. ამიტომ მოსეც ამას კვლავ და კვლავ იმეორებდა და ამბობდა: „რომელია ამ ხალხის მსგავსი?“ ()⁵ „დიდი ერი, რომელსაც ღმერთი ახლოს ჰყავს, როგორც უფალი ღმერთი ჩვენი, ყოველივეში, რაშიც მოვუხმობთ მას?“ ()⁵ და დავითიც კვლავ ამბობს: „ყუნის წყალობანი უფალმან და სამართალი ყოველთათჳს დაწუნებულთა“ (). „აუწყნა გზანი მისნი მოსეს და ძეთა ისრაჱლისათა - ნებანი მისნი“ (). და იერემიაც: „ეს არის ჩვენი ღმერთი; სხვა არ შეირაცხება მის გვერდით“ ()⁶. „მოიპოვა ყოველი გზაჲ ზედმიწევნულებისაჲ. და მისცა იგი იაკობსა, ყრმასა თჳსსა, და ისრაილსა, შეყუარებულსა მის მიერ“ ().

მაგრამ, შესაძლოა, ვინმემ თქვას: თუ დანარჩენ ადამიანებს არ გამოუცხადა, როგორ სჯის მათ? რომ ის სჯის როგორც რჯულამდე მცხოვრებთ, ისე ყველგან, მთელ მსოფლიოში, შემცოდეებს, ცხადია იმ სიტყვებიდან, რომლებსაც ქრისტე ამბობს: „დედოფალი იგი სამხრისაჲ აღდგეს სასჯელსა მას ნათესავსა ამას თანა“ და „დასაჯოს იგი“ (). და კვლავ: „კაცნი იგი ნინეველნი აღდგენ სასჯელსა მას ნათესავისა ამის თანა“ და „დასჯიდენ მათ“ (). უთუოდ სწორედ ამისთვის ითქვა ასე: რადგან ისინიც პასუხს აგებენ, ზოგნი ქებას იღებენ, ზოგნი კი ისჯებიან. ხოლო თუ მათთვის გასაკეთებელი საქმეები ცხადი არ იყო, როგორ განიკითხავდნენ ისინი ამათ? ან კვლავ როგორ ამბობდა, რომ „სისხლი შურისგებულ იქნება აბელ მართლის სისხლიდან ზაქარიას სისხლამდე“ (; )⁷? ან კიდევ როგორ თქვა: „უმოლხინეს იყოს ქუეყანაჲ იგი სოდომისაჲ და გომორისაჲ“ ()? რადგან სიტყვით „უმოლხინეს“ () სრულ გათავისუფლებას კი არ აღნიშნავს, არამედ უფრო მსუბუქ სასჯელს. ეს ცხადყოფს, რომ ისინი პასუხს აგებენ იმაზე, რაშიც შესცოდეს. ხოლო თუ ისინი, ვინც ასე მძიმედ დაისაჯნენ, კვლავაც აგებენ პასუხს, სხვათაგან ვინ გაექცევა?

3. ბუნებითი რჯული და ზენა იერუსალიმი

ვხედავთ მათაც, ვინც წარღვნის დროს სასჯელი მოიხადა, და სხვა მრავალსაც, თვით კაენსაც. ამასვე აცხადებს პავლეც, როცა ამბობს: „რამეთუ გამოჩინებად არს რისხვაჲ ღმრთისაჲ ზეცით ყოველსა ზედა უღმრთოებასა და სიცრუვესა კაცთასა, რომელთა ჭეშმარიტებაჲ სიცრუვით აქუნდა. რამეთუ მეცნიერებაჲ იგი ღმრთისაჲ ცხად არს მათ შორის,“ () „რამეთუ ღმერთმანვე გამოუცხადა მათ.“ () „რამეთუ უხილავი იგი მისი დაბადებითგან სოფლისაჲთ ქმნულთა მათ შინა საცნაურად იხილვების, და სამარადისოჲ იგი ძალი მისი და ღმრთეებაჲ, რაჲთა იყვნენ იგინი ვერ სიტყჳს მიმგებელ,“ () შემდეგ, როცა ცხოვრების წესზე მსჯელობას აღძრავს, არც აქ ტოვებს მათ პასუხისმგებლობის გარეშე და ასე ამბობს: „რომელთა სამართალი ღმრთისაჲ იცოდეს, რამეთუ ესევითარისა მოქმედნი ღირს არიან სიკუდილისა; არცა ხოლო ამას იქმან, არამედ თანაცა სათნო-ეყოფვიან მოქმედთა მათ.“ () „ამას სამე ჰგონება, ჵ კაცო, რომელი შჯი ესევითარისა მოქმედთა მათ და იქმ მასვე ვითარ-მე შენ განერე საშჯელსა ღმრთისასა?“ () „ანუ სიმდიდრესა მას სიტკბოებისა მისისასა და თავს-დებასა და სულგრძელებასა შეურაცხ-ჰყოფ, ვერ გიცნობიეს, რამეთუ სიტკბოებაჲ ღმრთისაჲ სინანულად მოგიყვანებს შენ?“ () „ხოლო სიფიცხლითა მაგით შენითა და შეუნანებელითა გულითა იუნჯებ თავისა შენისა რისხვასა დღესა მას რისხვისა და გამოჩინებისა და მართლმსაჯულებისა ღმრთისასა, რომელმან მიაგოს კაცად-კაცადსა საქმეთა მისთაებრ: მოთმინეთა მათ საქმისა კეთილისათა - დიდებაჲ და პატივი და უხრწნელებაჲ, რომელნი ეძიებენ ცხორებასა საუკუნესა; ხოლო ჴდომისაგანთა მათ და ურჩთა ჭეშმარიტებისათა და მორჩილთა სიცრუისათა – რისხვაჲ და გულის წყრომაჲ. ჭირი და იწროებაჲ ყოველსა ზედა სულსა კაცისასა, მოქმედსა ბოროტისასა, ჰურიასა პირველად და მერმე წარმართსა!“ ()

ხედავ, ყოველივე თქმულის მიხედვით, როგორ იხდიან სასჯელს ყოველი დროის ადამიანები, რჯულამდე მცხოვრებნიც კი, და როგორ ტკბებიან სიკეთეებით ისინი, ვინც სათნოებაზე იზრუნეს და უღმრთოებას განეშორნენ? მაშ, როგორ მოხდებოდა ან ერთი, ან მეორე, თუ მათ არ იცოდნენ, რა უნდა გაეკეთებინათ? მაგრამ თუ იცოდნენ, რა უნდა გაეკეთებინათ, ამბობს ვინმე, მაშ როგორ ამბობს: „არა უყო ესრეთ ყოველსა ნათესავსა და სამართალნი მისნი არა გამოუცხადნა მათ“ ()? მაშ, რა არის ეს ნათქვამი და რისი ჩვენება სურს? მოისმინე. დაწერილი რჯული სხვა ხალხთაგან არავისთვის მიუცია; ბუნებითი რჯული კი ყველას შინაგანად ჰქონდა, რომელიც ჩასძახოდა, რა იყო კეთილი და რა - არა კეთილი.

რადგან ღმერთმა, როგორც კი ადამიანი შექმნა, მასში ეს მიუკერძოებელი სამსჯავრო ჩადო - თითოეულში არსებული სინდისის განაჩენი. იუდეველებისთვის კი განსაკუთრებული რამ მოიმოქმედა: რჯულის დებულებები წერილობითაც განუცხადა. ამიტომ თვითონაც არ უთქვამს, რომ „ყოველ ერში არ აღასრულა“, არამედ თქვა: „არა უყო ესრეთ“ (). ესე იგი, მათთვის არ გაუგზავნია არც ფიცრები, არც წერილობითი მცნებები, არც რჯულმდებელი მოსე და არც სხვა რამ, რაც სინაის მთაზე მოხდა; არამედ ამ ყველაფრით უხვად მხოლოდ იუდეველებმა ისარგებლეს, ხოლო მთელ ადამიანურ ბუნებას საკმარისად ჰქონდა სინდისიდან მომდინარე რჯული. ამასვე პავლეც აცხადებდა, როცა ამბობდა: „რამეთუ წარმართთა, რომელთა შჯული არა აქუნ, და ბუნებითსა მას შჯულსა ჰყოფდეს; ამათ რამეთუ შჯულ არა აქუს, თავისა თჳსისათჳს შჯულ არიან:“ () ამიტომ იუდეველნი უფრო დიდი მსჯავრის ღირსნი არიან, რადგან ბუნებითთან ერთად დაწერილი რჯულიც მიიღეს და მაინც ამდენი ურჯულოება ჩაიდინეს. ამგვარად, ღვთის დიდი კეთილისმყოფელობა მათთვის, როგორც დაუდევრობაში ჩავარდნილთათვის, უფრო დიდი მსჯავრის საფუძვლად იქცევა.

ამრიგად, პირდაპირი აზრისთვის თქმულიც საკმარისია; მაგრამ თუ ვინმეს სურს ფსალმუნი ამაღლებული მნიშვნელობითაც გაიგოს, არც ამ გზაზე სვლას ავირიდებთ: ისტორიულ აზრს არ ვაზიანებთ - ნუ იყოფინ! - არამედ მასთან ერთად ამასაც ვუმატებთ უფრო გულმოდგინეებისთვის, რამდენადაც შესაძლებელია. „აქებდ, იერუსალჱმ, უფალსა, უგალობდ ღმერთსა შენსა, სიონ,“ () პავლე იცნობს ზენა იერუსალიმს, რომლის შესახებ ამბობს: „ხოლო ზენა იერუსალიმი თავისუფალია: ის არის ჩვენი დედა.“ (); ასევე სიონსაც ეკლესიად იცნობს, როცა ამბობს: „რამეთუ არ მოსულხართ ხელით შესახებელ და ცეცხლით ანთებულ მთასთან, ნისლთან, ბნელთან და ქარიშხალთან, არამედ მოსულხართ ქალაქ სიონთან და ცაში აღწერილ პირმშოთა ეკლესიასთან.“⁸ (ებრ 12:18, 22–23) მაშ, ამაღლებული მნიშვნელობით შესაძლებელია ამ ეკლესიაზეც ითქვას: „აქებდ, იერუსალჱმ, უფალსა, უგალობდ ღმერთსა შენსა, სიონ, რამეთუ განაძლიერნა მოქლონნი ბჭეთა შენთანი და აკურთხნა შვილნი შენნი შენ თანა,“ () რადგან იგი იერუსალიმზე უფრო საიმედოდ შემოზღუდა: არა მოქლონებითა და კარებით, არამედ ჯვრით შემოავლო ზღუდე და საკუთარი ძალის განჩინებით, რომლითაც ყოველგან აღმართა მისი გალავანი, როცა თქვა: „ბჭენი ჯოჯოხეთისანი ვერ ერეოდიან მას.“ ()

4. ეკლესიის დაცვა და სიტყვის სისწრაფე

მაშ, დასაწყისშივე ყველა მეფე, ხალხები და ქალაქები, დემონთა ფალანგები, თვით ეშმაკის ტირანია და უამრავი საქმე თავს დაესხა ეკლესიას; და მაინც ყოველივე ის დაიშალა და დაიღუპა, ეკლესია კი იზრდებოდა, სიმაღლისკენ აღიმართა იმდენად, რომ თვით ზეცათაც გადააჭარბა. „აკურთხა ძენი შენნი შენთან“ (). როგორც დასაბამიდან თქვა: „აღორძნდით და განმრავლდით. და აღავსეთ ქუეყანაჲ“ (), და სიტყვამ მთელი ქვეყანა მოირბინა, ასევე ამის შემდეგაც თქვა: „წარვედით და მოიმოწაფენით ყოველნი წარმართნი“ (), და კიდევ: „იქადაგება ეს სახარება მთელ სოფელში“ ()⁹; და ამ ბრძანებამ მცირე დროის ერთ წამში თვით ქვეყნიერების კიდეებსაც მიაღწია. ამიტომაც ამბობდა: „უკეთუ არა მარცუალი იფქლისაჲ დავარდეს ქუეყანასა და მოკუდეს, იგი მარტოჲ ხოლო ეგოს; ხოლო უკუეთუ მოკუდეს, მრავალნ ნაყოფნი გამოიღოს“ (). და კვლავ: „როცა ავმაღლდები, ყველას მოვიზიდავ ჩემკენ“ ()¹⁰. მაშ, დასაწყისში ერთისაგან მრავალნი გაჩნდნენ, რადგან სიმრავლე ბუნების კანონით იზრდებოდა; ამიტომ საქმეც უფრო ნელა მიდიოდა. მოციქულთა დროს კი სიმრავლე არა ბუნების კანონით, არამედ მადლით მატულობდა; ამიტომ მაშინვე, ერთ დღეში, სამი ათასი, შემდეგ ხუთი ათასი, შემდეგ ათი ათასი, შემდეგ მთელი ქვეყნიერება ამ კეთილი ხელახალი შობით იშვა, გაიზარდა და გამრავლდა, და მიღებული კურთხევა საქმეებით აჩვენა; რადგან „არა სისხლთაგან, არცა ნებითა ჴორცთაჲთა“ (), არამედ ღვთის მადლით იშვნენ.

„დაამკვიდრებს შენს საზღვრებზე მშვიდობას“ (). ეს განსაკუთრებით და საკუთრივი მნიშვნელობით ეკლესიაზე შეიძლება ითქვას; და, რაც უფრო საკვირველია, ის არის, რომ ომში მყოფი მშვიდობით სარგებლობდა და, როცა ყველა მის წინააღმდეგ მზაკვრობდა, უშიშროებაში ნეტარებდა. ამიტომაც ამბობდა: „ჩემს მშვიდობას გიტოვებთ თქვენ, ჩემს მშვიდობას გაძლევთ თქვენ“ ()¹¹. და „ხორბლის ყუათით დაგამაძღრისებს“ (). ეს ეკლესიაზეც შეიძლება სხვაგვარად, სულიერი საზრდოს მნიშვნელობით გავიგოთ, რადგან ღმერთმა მოგვცა პური ცხოვრებისა. „ვინც წარმოავლენს თავის სიტყვას დედამიწაზე, ანაზდეულად გაიქცევა ნათქვამი მისი“ (). რომელი სიტყვაა, მითხარი? ის სიტყვა, მოციქულთა მეშვეობით წარმოგზავნილი, რომელმაც ფრთაზე უფრო მსუბუქად ყოველივე მოიარა. ამიტომ დავითიც, როცა ამას სხვაგან საიდუმლოდ მიანიშნებს, ამბობს: „უფალმან სცეს სიტყუაჲ, რომელნი ახარებენ ძალითა მრავლითა“ ().

თუ ვინმე უგუნურთაგან დაეჭვდეს, ბუნებრივ მოვლენებში მომხდართაგან აიღოს მტკიცებულება და ისწავლოს, როგორ მოდის თოვლი ერთბაშად და დროის ერთ წამში მთელ დედამიწას ფარავს: არა ისე, რომ მის ზედაპირს თანდათანობით შემოუვლიდეს, არამედ ერთბაშად მოსავს მას. ამრიგად, რადგან იგი წინასწარმეტყველი იყო და ბუნებრივია, რომ მომავალს წინასწარ აცხადებდა და ამას აღმყვანებელი აზრით საიდუმლოდ მიანიშნებდა, იგი შესაბამისად ჩერდება იმ მსჯელობაზე, რომელიც სტიქიონებს ეხება. ხოლო რასაც ამბობს, ასეთია: მთელი დედამიწა ღვთის სიტყვით განისწავლება, თანაც დიდი სისწრაფით და მცირე დროში. შემდეგ, რათა ვინმემ არ იეჭვოს: თუ იუდეველები, ერთი ერი, ამდენ ხანს ასეთი მზრუნველობით სარგებლობდნენ და მაინც გამოცდილი არ გამხდარან, როგორ იქნება შესაძლებელი მცირე დროში გარდაიქმნან ისინი, ვინც მთელ ქვეყნიერებაზე სახლობენო, სიტყვის დასამტკიცებლად იგი სტიქიონებიდან მოიხმობს მაგალითებს: თოვლი, ნისლი და ყინული, რომლებიც განსაკუთრებით დროის ერთ წამში წარმოიქმნება. ამიტომ ნუ ურწმუნო იქნები, თუკი მათი განწყობაც ადვილად შეიცვლება.

მაგრამ ბევრნი არიან მოწინააღმდეგენი? მაგრამ ისინიც განზე გადგებიან და ადგილს დაუთმობენ. რადგან თუ ოდნავ უფრო გამკაცრებულ სიცივეს ვერავინ იტანს, არამედ ყველანი ემორჩილებიან მას და უთმობენ, რამდენად უფრო მეტად განზე გადგება ყველაფერი, რაც მის სიტყვასა და ბრძანებას ეწინააღმდეგება. რადგან მას ძალუძს თვით არსებები შეცვალოს, არარსებულნიც არსებობაში მოიყვანოს და ისინი ისეთ ძალამდე გაზარდოს, რომ ყველასთვის აუტანელნი გახდნენ. „ამცნო თავისი სიტყვა იაკობს, წესები და სამართალნი თვისნი - ისრაელს“ (). აქ არც ის შეცდებოდა, ვინც იაკობსაც სულიერს უწოდებდა და ისრაელსაც, რომელსაც პავლეც იცნობს, როცა ამბობს: „მშვიდობა თქვენ და ღვთის ისრაელზე“ ()¹².

ჩვენი უფლის იესო ქრისტეს მადლითა და კაცთმოყვარეობით, რომლის თანა მამასა, სულიწმიდითურთ, დიდება, ძალა, პატივი, აწ და მარადის და უკუნითი უკუნისამდე. ამინ.

სათარგმნო შენიშვნები