📋 სარჩევი
„ფსალმუნი დავითისი, ძეთა კორეთა, მეორისა შაბათისა“ ().
„დიდ არს უფალი და ქებულ ფრიად ქალაქსა ღმრთისა ჩუენისა მთასა წმიდასა მისსა.“ ().
„ძირ-მტკიცედ სიხარულითა ყოვლისა ქუეყანისათა მთანი სიონისანი, გუერდნი ჩრდილოსანი, ქალაქი მეუფისა დიდისა.“ ().
1. სიონის განმტკიცება და საყოველთაო სიხარული
აქაც იგი ომებისაგან გათავისუფლებასა და ბრძოლისაგან თავისუფლებას გამოხატავს. რადგან ბაბილონელთაგან დაბრუნებულებმა, ხანგრძლივი ტყვეობისაგან გათავისუფლებულებმა, მამაპაპეული მიწა დაიბრუნეს და მრავალ ომს გადაურჩნენ; ყოველივე ამისათვის მადლობას სწირავდნენ ამ სიკეთეთა მიზეზს, ამ საგალობლებს გალობდნენ და ამბობდნენ: „დიდ არს უფალი და ქებულ ფრიად“ (). „დიდიაო“, ამბობენ, მაგრამ რამდენად დიდია, ამას აღარ ამბობენ, რადგან ეს არავინ იცის; ამიტომაც დაურთო: „და ქებულ ფრიად“ (). რადგან მის დიდებულებას საზღვარი არ აქვს. ხოლო რას ამბობს იგი? იმას, რომ საჭიროა მისი დიდება და მხოლოდ მისი ქება, თანაც ყოველგვარ საზომს აღმატებულად; მისი ქება საჭიროა როგორც მისი არსების უსასრულო და მიუწვდომელი სიდიადის გამო, ასევე ჩვენდამი მის კეთილმოქმედებათა გარდამეტებულობის გამო. რადგან ინება კიდეც და შეძლო კიდეც ის, რაც ინება. „ქალაქსა ღმრთისა ჩუენისა მთასა წმიდასა მისსა“ (). რას ამბობ? ნუთუ იქ, ქალაქსა და მთაზე, შემოსაზღვრავ მის ქებას — მისას, ვინც დიდია და საქებია? ამას არ ვამბობ, ამბობს იგი, არამედ იმას, რომ ჩვენ სხვებზე ადრე შევიცანით ეს.
ამრიგად ან ამის გამო თქვა: „ქალაქსა ღმრთისა ჩუენისა“ (), ან იმის ჩვენება სურდა, რომ მასში მომხდარი სასწაულებით გამოჩნდა მისი დიდებულება და დიდება: ტყვეები, გარიყულები, ადვილად დასამცირებელნი, მტრის მიწაზე თითქოს საფლავში შეკავებულნი, მან ერთბაშად ისე გამოაბრწყინა, რომ თავიანთ მპყრობელებს სძლიეს, დაბრუნდნენ, უწინდელი კეთილდღეობა აღადგინეს და სამშობლოს ძველი სახე დაუბრუნეს. ხილულ ქმნილებათა სიდიადეც აჩვენებს მას, ამბობს იგი; მაგრამ რადგან ძველად უმრავლესნი უფრო უგუნურად იყვნენ განწყობილნი, ამას მტრებისა და გამარჯვებისაგან მიღებულ ცოდნასაც უმატებს: გამუდმებით აღმართავს ამ საკვირველ ძლევის ნიშნებს, უკეთესობისკენ ცვლილებას ახდენს და ყოველგვარი იმედისა და მოლოდინის მიღმა ასეთ სასწაულებს აღასრულებს. ამას კი მის ქალაქად უწოდებს არა იმიტომ, თითქოს სხვა ქალაქებს მის განგებას აკლებდეს, არამედ იმის საჩვენებლად, რომ ეს ხალხი ცოდნის მხრივ სხვებზე მეტს ფლობდა. რადგან სხვა ქალაქები მისად მხოლოდ შექმნის საფუძველზე შეიძლება იწოდებოდნენ; ეს კი — მისადმი განსაკუთრებული მიკუთვნებულობის საფუძველზეც და იმიტომაც, რომ ყველა სასწაული იქ ხდებოდა. მაშინ ქალაქი იწოდებოდა ღმრთისა; ახლა კი ყველანი ჩვენ ღმრთისა ვიწოდებით. რადგან ამბობს: „ხოლო ქრისტესთა მათ ჴორცნი თჳსნი ჯუარს-აცუნეს ვნებითურთ და გულის თქუმით“ (). ხედავ სათნოების გაძლიერებას? ამიტომაც იწოდებოდა მთაც ღმრთისა, რადგან იქ ღმერთს თაყვანს სცემდნენ. „ძირ-მტკიცედ სიხარულითა ყოვლისა ქუეყანისათა“ (). ამ გამონათქვამის ბუნდოვანება დიდია, ამიტომ ყურადღება გვმართებს.
ვინც უბრალოდ კითხულობს, მას დიდ გაურკვევლობას უჩენს; ხოლო ვინც ზედმიწევნით მიჰყვება, აზრთა თანმიმდევრობასა და ზუსტ წყობას დაინახავს. რადგან რასაც ამბობს, ასეთია: „დიდ არს უფალი“ (), „ქალაქსა ღმრთისა ჩუენისა მთასა წმიდასა მისსა“ (), „ძირ-მტკიცედ სიხარულითა ყოვლისა ქუეყანისათა“ (), ანუ ღმერთი მას კეთილად აფესვიანებს, მტკიცედ ამყარებს და კეთილად განამტკიცებს მთელი სამყაროს სიხარულსა და მხიარულებაში. ამასვე მიანიშნებდა სხვაც, როცა თქვა: „გამორჩეულ ბრწყინვალებად მთელი ქვეყნისა“. რადგან მან იგი მთელი სამყაროს ბრწყინვალებად და მხიარულებად აქცია. რადგან იქიდან არის ღვთისმოსაობის წყარო და ღვთისშემეცნების ფესვებიც და საწყისებიც. ასეთი ქალაქი მან დააფესვიანა და კეთილად დაამყარა სამყაროს სამკაულად, მთელი ქვეყნის ზეიმად და სიხარულად. რადგან მაშინ ქვეყნის სასწავლებელი იერუსალიმი იყო, და ვისაც სიხარულით ტკბობა, გამშვენება და შემკობა სურდა, აქედან სწავლობდა საჭირო საგნებს. ამიტომაც ამის გამოსახატავად არ თქვა უბრალოდ „ფესვგადგმული“, არამედ „ძირ-მტკიცედ“ (). თუ გსურს, ეს ანაგოგიურადაც მიიღო, თვით მოვლენათა ჭეშმარიტებას დაინახავ. რადგან აქედან გავრცელდა ზეიმი ყველგან, მთელ სამყაროში; აქედან — მხიარულება და სიხარული; აქედან — სიბრძნისმოყვარეობის წყაროები; აქ ჯვარს ეცვა ქრისტე და აქედან გამოვიდნენ მოციქულები: „რამეთუ სიონით გამოვიდეს შჯული და სიტყვა უფლისაჲ იერუსალჱმით“ (); და ამ სიხარულსაც უკვდავი ფესვები აქვს.
„მთანი სიონისანი, გუერდნი ჩრდილოსანი“ (). სხვა ამბობს: „სიონის მთები, ჩრდილოეთის თეძოები“. ებრაული კი ასეა: „არ სიონ იერხთი საფუნ“. რის გამო, მითხარი, ახლა ჩრდილოეთს იხსენიებს და ადგილის მდებარეობას გვიჩვენებს? იმიტომ, რომ, როცა ბარბაროსები ესხმოდნენ თავს, მათ წინააღმდეგ ომი გამუდმებით იქიდან ღვივდებოდა; წინასწარმეტყველებიც გამუდმებით ამას ამბობენ: მტერს ჩრდილოეთიდან მომავალად მოიხსენიებენ და იქიდან ანთებულ ქვაბს აღწერენ; რადგან სპარსელთა ქვეყანა პალესტინის მიმართ ასე მდებარეობს. ამიტომ, მომხდარით გაკვირვებულმა, ეს დაურთო და აჩვენა: ეს ქალაქი, რომელსაც იქიდან გამუდმებით აწუხებდნენ, შენ აუღებელი გახადე. რადგან როგორც ვინმე სხეულის შესახებ იტყოდა: „ის სუსტი ნაწილი უფრო ძლიერი გახადე“, სწორედ ამას მიანიშნებს ისიც აქ, როცა ამბობს: საიდანაც იყო კვნესა და ცრემლები, საიდანაც უბედურებათა მიზეზი, ეს ნაწილები სიამით არის აღვსილი, ეს ნაწილები — მხიარულებით. საიდანაც იყო მუქარები, შიშები და საფრთხეები, იქიდან ახლა სიხარული და მხიარულებაა; და აღარავის ეშინია ქმნილების იმ უფრო ჩრდილოეთის ნაწილისა, აღარავინ წუხს, აღარავინ უფრთხის, არამედ ყველანი მხიარულებაში არიან, რადგან შენ ქალაქი სიამეში დააფესვე. „ქალაქი მეუფისა დიდისა“ (). „ღმერთი ტაძართა შინა მისთა განცხადებულ არს, რაჟამს შეეწეოდის მას“ (). სხვა ამბობს: „განცხადდა“. სხვა: „ღმერთი მის სასახლეებში სიმაგრედ შეიცნობა“. სხვა: „ღმერთი მის სიმაგრეებში ცნობილი გახდა მის გამოსახსნელად“.
2. ქალაქის დაცვა ღმრთის განგებით
იგი ქალაქის ღირსებას, სახელოვანებასა და გვირგვინს აცხადებს, როცა ამბობს: „ქალაქი მეუფისა დიდისა.“ (). შემდეგ, იმის საჩვენებლად, თუ როგორ არის იგი დიდი მეფის ქალაქი, უმატებს: „ღმერთი ტაძართა შინა მისთა განცხადებულ არს“ (), რითაც დიდ განგებას წარმოაჩენს: ღმერთი მას მთლიანად, ყოვლითურთ იცავს და არა მხოლოდ მთელ ქალაქზე ზრუნავს, არამედ თითოეულ სახლშიც ავლენს თავის განგებას. ჩვენთვის იგი ამის გარეშეც ცნობილია; მტრებს კი აქედანაც აჩვენა თავისი ძალა. მართლაც, ეზეკიას დროს ბარბაროსები ღრუბელივით მოაწყდნენ ქალაქს, იგი თითქოს ბადეში მოაქციეს, მაგრამ წავიდნენ და თავიანთი უმეტესი ნაწილი მკვდრად დატოვეს. სხვა მრავალნიც, რომლებიც ხშირად შესულან მასში, შერცხვენილნი უკუქცეულან. ეს ყოველივე ღვთის განგებით აღსრულდა, ამბობს, და მან იგი ბრწყინვალე გახადა. იგი დიდი გახდა არა მხოლოდ იმით, რომ ბრწყინვალეა, არამედ იმითაც, რომ ასე ბრწყინვალედ იქცა. ამიტომაც ამბობს: „რამეთუ, ესერა, მეფენი ქუეყანისანი შეკრბეს და მოვიდეს ერთბამად.“ (). სხვა ამბობს: „აჰა, მეფეები დარაზმდნენ“. „მათ იხილეს ესრეთ და დაუკჳრდა, შეშფოთნეს, შეირყინეს; და ძრწოლამა შეიპყრნა იგინი;“ (). „მუნ სალმობაჲ, ვითარცა შობადისა. ქარითა სასტიკითა“ (). სხვა ამბობს: „მძაფრი ქარით“. სხვა: „ხორშაკით“. „შენ შემუსრავ თარშიშის ხომალდებს“. სხვა: „დალეწავ“. ებრაელი კი ამბობს: „თარშიში“.
აქ იგი მძიმე, ყოველი მხრიდან შეკრულ ომსა და კიდევ უფრო ბრწყინვალე გამარჯვებას მოგვითხრობს. რადგან თქვა, რომ ღმერთი ქალაქს შეეწევა და დიდ განგებას აჩვენებს, შემდგომ იმასაც აჩვენებს, როგორ შეეწეოდა. რადგან ურიცხვი ერი მოადგა (ამას იგი მეფეთა სიმრავლით აჩვენებს), და მოადგნენ არა უბრალოდ, არამედ შეკრულნი და დარაზმულნი; მაგრამ ისეთი საქმეები მოხდა, რომ ისინი ამ საკვირველებებზე განცვიფრებულნი უკან გაბრუნდნენ. რადგან ომი ასე შემოტრიალდა: ისინი დაბუჟებითა და ჟრუანტელით აღივსნენ და უკან იხევდნენ; დიდი შფოთით გარბოდნენ მრავალნი მცირეთა შიშით, დარაზმულნი — დაქსაქსულთა შიშით, და მშობიარე ქალზე უკეთეს მდგომარეობაში არაფრით იყვნენ. აქედან აშკარაა, რომ ომი ადამიანური წესისამებრ კი არ წარმატდებოდა, არამედ ღმერთი იყო ბრძოლის მხედართმთავარი: ის არა მხოლოდ მათ ამპარტავან ზრახვებს ამხობდა, არამედ მათ გონებასაც არყევდა, მშობიარის ტკივილებს უჩენდა და გამოუთქმელ შიშს უქმნიდა. იგივე მოხდა, თითქოს დიდი საზღვაო ფლოტი შეკრებილიყო, ძლიერი ქარი დატყდომოდა, ყველა ხომალდი შეემუსრა, ტრიერები ჩაეძირა და ერთბაშად დიდი არეულობა ჩაეგდო. რადგან აქ, ამ მაგალითით, მგონია, გამარჯვების სიადვილესაც აჩვენებს და არეულობის გარდამეტებულობასაც. რადგან მათაც საზღვაო ფლოტი გამოიყენეს, შორი და უცხო ქვეყნიდან მოვიდნენ, და ღმრთის რისხვამ, თითქოს მძაფრმა ქარმა, ყველანი დაღუპა. ამიტომ, იმ ადგილს რომ აჩვენებდა, საიდანაც მოვიდნენ, დაურთო: „თარშიში“. რადგან ებრაელმაც ასე ცხადყო იმ სიტყვით, რომელიც ამ მუხლის წაკითხვისას თქვენს სასარგებლოდ მოვიყვანეთ. მაშ, ან ეს უნდა ითქვას, ან ის, რაც ადრე ვთქვი: როგორც ძლიერი ქარი ხშირად ეცემოდა თარშიშის ხომალდებს და ამსხვრევდა მათ, ასევე ღმერთმა ის მრავალრიცხოვანი ლაშქრები შეაძრწუნა.
„ვითარცა გუესმა, ეგრეცა და ვიხილეთ ქალაქსა უფლისა ძალთასა, ქალაქსა ღმრთისა ჩუენისასა;“ (). ხედავ, როგორ განმარტავს ზემოთქმულს — სიტყვას „ძირ-მტკიცედ“? რადგან არ უთქვამს „ერთხელ დააფესვიანა“, არამედ მიმდინარე მოქმედებას გულისხმობს: განუწყვეტლივ განჭვრეტს, განუწყვეტლივ ზრუნავს, განუწყვეტლივ ზღუდით ამაგრებს. რადგან, როცა მაშინ მომხდარ ამბებს ახსენებს, სიტყვა ძველ მოთხრობებზე გადააქვს, რათა აჩვენოს, რომ ესენი მათ მსგავსია. რადგან რასაც, ამბობს იგი, სიტყვებით ვისმენდით, ის საქმეებში ვიხილეთ: ღვთის გამარჯვებები, გამარჯვების ნიშნები, მზრუნველობა და საკვირველი სასწაულები. რადგან ღმერთს არასოდეს შეუწყვეტია ამ ყოველივეს ქმნა. ამიტომ მისია საფრთხეებისგან განთავისუფლებაც და ღვთისშემეცნებისკენ ხელჩაკიდებით მიყვანაც. კარგადაც მოიხსენა წინასწარმეტყველმა დიდი ხნის წინ მომხდარი ამბები. რადგან როგორც ძველი თხრობებით, ასევე ახალი საქმეებითაც უნდა დამოძღვრილიყვნენ, რათა მათ შორის უფრო მძიმე გონების მქონეებს მიმდინარე მოვლენების საფუძველზე უკვე მომხდარი ამბებიც ერწმუნათ, ორმაგი სარგებელი მოემკათ და სმენა მათთვის ხედვის ნაცვლად ქცეულიყო. შემდეგ ამბობს: „ღმერთმან დააფუძნა იგი უკუნისამდე.“ (). „შევიწყნარეთ წყალობაჲ შენი, ღმერთო, შორის ერსა შენსა.“ (). სხვა ამბობს: „მივამსგავსეთ, ღმერთო, შენი წყალობა შენი ერის შუაში“. ებრაელი კი: „ეჰალახ დემმინო“. შემდეგ: „ვითარცა არს სახელი შენი, ღმერთო, ეგრეცა ქებაჲ შენი ყოველთა კიდეთა ქუეყანისათა;“ ().
3. აღდგენილი სიონი და შთამომავლობის სწავლება
რაკი თქვა: „ვითარცა გუესმა, ეგრეცა და ვიხილეთ“ (), იმასაც ამბობს, რა მოისმინა და რა იხილა. მაშ, რა მოისმინა და რა იხილა? ის, რომ ღვთის მადლი ქალაქს უფრო ძლიერსა და ურღვეველს ხდის. რადგან მისთვის ეს არის საძირკველი, ეს არის ძალა, ეს ხდის მას აუღებელს — არა ადამიანური მოკავშირეობა და შემწეობა, არც იარაღის ძალა, არც კოშკები და ზღუდეები; აბა რა? ღმერთს მტკიცედ უჭირავს იგი. რადგან მათ ყველაზე მეტად სწორედ ეს უნდა ესწავლათ, და წინასწარმეტყველი მათ განუწყვეტლივ სწორედ აქეთ მიჰყავს. „შევიწყნარეთ წყალობაჲ შენი, ღმერთო, შორის ერსა შენსა“ (). რას ნიშნავს: „შევიწყნარეთ“? იმედი გვქონდა, მოველოდით, შევიცანით შენი კაცთმოყვარეობა. რადგან მან თქვა: „დააფუძნა, დააფესვიანა, ზღუდე შემოავლო“, რითაც აჩვენა, რომ ასეთი დიდი განგება მიმღებთა ღირსების მიხედვით კი არ ხდება, არამედ მოქმედის სიკეთის მიხედვით, და ამავე დროს მათი ამპარტავნების დამდაბლება სურდა; ამიტომ ასე თქვა, თითქოს ამას ამბობდა: ეს წარმატებები შენი წყალობისაა, შენი დიდებისა, შენი სახიერებისა.
ამიტომაც დაურთო: „ვითარცა არს სახელი შენი, ღმერთო, ეგრეცა ქებაჲ შენი ყოველთა კიდეთა ქუეყანისათა“ (). შენი ქება, ამბობს იგი, ასეთ დიდსა და საკვირველ, ასეთ ამაღლებულსა და დიდებულ წარმატებებს აღასრულებს. რადგან მზრუნველობას კეთილმოქმედების მიმღებთა ზომის მიხედვით კი არ აჩვენებდი, არც მათი ღირსების მიხედვით, არამედ შენი სიდიადის მიხედვით. ამრიგად, ქებამ, ესე იგი საქმეებიდან მომდინარე სახელოვანმა ხმამ, ეს წარმატებები საქვეყნოდ გახადა. რადგან ეს პალესტინაში ხდებოდა, მაგრამ სიდიდისა და მასშტაბის გამო ქვეყნიერების კიდეებსაც სწვდებოდა, და შორს მყოფნიც ყოველივეს იგებდნენ. ამრიგად, ეგვიპტეში მომხდარი ამბები იერიქონელმა მეძავმა იქ მყოფებზე უფრო ზუსტად იცოდა. კვლავ, პალესტინაში მომხდარს სპარსელთა ქვეყანაში მცხოვრებნიც აცხადებდნენ; ხოლო თვით სპარსეთში მომხდარს ქვეყნის კიდეებთან მყოფნიც იგებდნენ. სწორედ ამიტომ მეფეც წერილებს გზავნიდა ქვეყნიერების ყოველ მხარეში და ღუმელში მომხდარს აცხადებდა. ამიტომაც მანაც, როცა თქვა: „ქებაჲ შენი ყოველთა კიდეთა ქუეყანისათა“ (), დაურთო: „სიმართლითა სავსე არს მარჯუენე შენი“ ().
რასაც წინასწარმეტყველი მუდმივად აკეთებს — ადამიანებთან მომხდარიდან ღმრთის ბუნებისთვის თვისობრივად კუთვნილზე ადის — ამას აქაც აკეთებს; არა იმისთვის, რომ ვიფიქროთ, თითქოს ეს თვისებები ღმერთს შემდეგ შეემატება და შემდეგ განეშორება, ნუ იყოფინ; არამედ რადგან ადამიანური სიტყვა და ენა უძლურია, სიტყვას ღმრთისშესაფერისი აზრი უნდა დავურთოთ. ამრიგად, ამას იგი ღმერთის ბუნებისთვის კუთვნილ, მის არსებასთან განუყოფელ თვისებებზე ამბობს. და რომელია ესენი? ამბობს: „სიმართლითა სავსე არს მარჯუენე შენი“ (). რადგან აჩვენებს, რომ მომხდარი კეთილმოქმედების მიმღებთა ღირსებისა კი არ იყო, არამედ მისი არსებისა, ვინაიდან თვით მისი არსება სიმართლით ხარობს და კაცთმოყვარეობით მხიარულობს. ეს არის მისი საქმე, ეს არის მისი ჩვეულება, და ამიტომაც ისინი ასეთი დიდი კეთილმოქმედებით ტკბებოდნენ. რადგან როგორც ცეცხლის საქმეა გათბობა და მზისა — განათება, ასევეა მისიც კეთილისმყოფელობა, ოღონდ ამაზე ბევრად აღმატებულად. ამიტომაც ასე თქვა: „სიმართლითა სავსე არს მარჯუენე შენი“ (), რითაც მის სიუხვესა და მის არსებასთან განუყოფელ თვისებას ცხადყოფდა. „იხარებდინ მთაჲ სიონი და იშუებდედ ასულნი ჰურიასტანისანი სამართალთა შვნთათჳს, უფალო“ (). სხვა ამბობს: „შენი განკითხვების გამო“.
„მოადეგით სიონსა და მოიცევით იგი“ (). სხვა: „და შემოუარეთ“. „და მიუთხრობდით გოდლებსა შორის მისსა“ (). სხვა: „დათვალეთ მისი გოდლები“. სხვა: „აქეთ“. „დასხენით გულნი თქუენნი ძალსა შინა მისსა“ (). სხვა: „მის ზღუდეს“.
სხვა: „მის სიუხვეს“. „და განიყავთ ტაძრები მისი“ (). სხვა: „გაზომეთ მისი სამეფო სასახლეები“. „რათა მიუთხრათ ნათესავსა სხუასა“ (). სხვა: „შემდგომ თაობას“. „რამეთუ ესე არს ღმერთი ჩუენი უკუნისამდე და უკუნითი უკუნისამდე“ (). „და ამან დამმწყსნეს ჩუენ უკუნისამდე“ ().
რატომ უბრძანებს ამას: ქალაქის შემოვლას, კოშკების დათვლას, შენობებზე ყურადღების მიქცევას, მისი მშვენიერების გააზრებას, მისი ზღუდეებისა და კედლების აღრიცხვას, სახლებისა და სასახლეების გაზომვას? ჩვენი განმარტება საჭირო არ არის; თვით სიტყვა საკუთარ თავს განმარტავს. რადგან ეს თქვა და მაშინვე მიზეზიც დაურთო. რომელ მიზეზს? ამბობს: „რათა მიუთხრათ ნათესავსა სხუასა“ (). რასაც ამბობს, ეს არის: აღივსენით სიამით, გაიხარეთ, სიხარულით იზეიმეთ. მაგრამ არა უბრალოდ და შემთხვევით, არამედ ზედმიწევნით შეისწავლეთ მისი ძალა. რადგან იგი ნანგრევად იქცა, რადგან ძირფესვიანად ამოიგლიჯა და მისი მიწაც თითქმის დაიკარგა; მის უკეთესობისკენ შეცვლაზე იმედი დაკარგეს, ისე რომ ამბობდნენ: „ჴმელ იქმნეს ძუალნი ჩუენნი. წარწყმდა სასოებაჲ ჩუენი, მოვისრენით“ (), და აღარ მოელოდნენ მის დაბრუნებას. მაგრამ დაიბრუნეს იგი — და არა ისეთი, როგორიც დაკარგეს, არამედ ბევრად უკეთესი, უფრო ბრწყინვალე, უფრო გამოჩენილი, უფრო დიდი, უფრო უხვი, უფრო ძლიერი და უფრო ვრცელი — თავისი შენობებით, სავაჭრო საქონლით, ძალითა და ქონებრივი სიმდიდრით.
რადგან ამბობს: „დიდ იყოს დიდებაჲ სახლისა ამის უკუანაჲსკნელი, უფროს პირველისა“ (). იგი ხალხს შეაგონებს და თითქმის ამას ეუბნება: აჰა, ეს ქალაქი, უიმედოდ მიჩნეული, იმედგადაწყვეტილი, ნანგრევად ქცეული, როგორ დაუბრუნდა უფრო ბრწყინვალე სახეს? მაშ, სწორედ ეს ყველაფერი შეისწავლეთ: მისი ნაგებობები, ბრწყინვალება, დიდებულება, რათა აქედანაც შეიცნოთ ღვთის ძალა — როგორ გახადა მან უიმედოდ მიჩნეული ქალაქი უფრო დიდი — და თქვენს შთამომავლებს მოუთხროთ ღვთის ძალა და მისი განგების უწყვეტობა: რომ იგი მარადის ჩვენზე ზრუნავდა, წინამძღვრობდა და გვმწყემსავდა. რადგან ეს მოთხრობები შემდეგ მოსულთათვისაც დიდი სიბრძნისმოყვარეობის საფუძველი იქნება, უაღრესად ზუსტი ღვთისშემეცნების საწყისი და სათნოებაზე ზრუნვის აღმძვრელი. ამიტომ უბრძანებს ხალხს ქალაქის შემოვლას, რათა თავიანთი შთამომავლების ზუსტი მასწავლებლები გახდნენ.
4. ზეციური იერუსალიმი და სიყვარულის ღვაწლი
ამიტომ ჩვენც მუდამ და განუწყვეტლივ ვუმზერდეთ ჩვენს ქალაქ იერუსალიმს, გონებაში ვატარებდეთ მას და მარად წარმოვისახავდეთ მის მშვენიერებებს: ეს ქალაქი საუკუნეთა მეუფის დედაქალაქია, სადაც არიან მართალთა სულები, პატრიარქთა, მოციქულთა და ყველა წმინდანის დასები; სადაც ყოველივე უშფოთველია და წარუვალი; სადაც არის უხრწნელი და უხილავი მშვენიერებანი, რომელთა დამკვიდრებაც მხოლოდ მათ ძალუძთ, რომლებმაც სრულიად დაივიწყეს ეს ხრწნადი და დროებითი ცხოვრებისეული საზრუნავები — სიმდიდრეს ვგულისხმობ, ფუფუნებასა და ეშმაკის მავნე სიამოვნებებს. ხოლო ყოველდღე ვზრდიდეთ ძმათმოყვარეობასა და სტუმართმოყვარეობას საჭიროებაში მყოფთა მიმართ, მოყვასისადმი სიყვარულს და გულის სიღრმიდან იმის მიტევებას, ვინც დაგვამწუხრა, რათა, ასე კეთილად და ღვთისთვის სათნოდ მცხოვრებნი, ცათა სასუფევლის მემკვიდრენი გავხდეთ მასში, ქრისტეში, ჩვენს უფალში, რომელსაცა მამასთან და სულიწმიდასთან ერთად შვენის დიდება და ძალი, აწ და მარადის და უკუნითი უკუნისამდე. ამინ.
ჩვენი უფლის იესო ქრისტეს მადლითა და კაცთმოყვარეობით, რომლის თანა მამასა, სულიწმიდითურთ, დიდება, ძალა, პატივი, აწ და მარადის და უკუნითი უკუნისამდე. ამინ.