ჰომილია 5

„ამიერითგან, ძმანო ჩემნო, გიკითხავთ და გლოცავთ უფლისა მიერ იესუ ქრისტესა, რაჲთა ვითარცა-იგი ისწავეთ ჩუენგან, ვითარ ჯერ-არს თქუენდა სლვაჲ და სათნო-ყოფაჲ ღმრთისაჲ, რაჲთა უფროჲს ჰმატებდეთ; რამეთუ იცით, ვითარნი მცნებანი მიგცენით თქუენ უფლისა მიერ იესუ ქრისტესა. რამეთუ ესე არს ნებაჲ ღმრთისაჲ, სიწმიდე ეგე თქუენი.“ (1 თეს 4:1–3).

1. სიწმიდის მცნება და სათნოებაში აღმატება

როდესაც გადაუდებელ და ხელთმყოფ საკითხებზე დგება და შემდეგ უკვე მუდმივზე შედგომას აპირებს, იმაზე, რისი მოსმენაც განუწყვეტლივ საჭიროა, წინ უსვამს ამ სიტყვას: „ამიერითგან"¹ (1 თეს 4:1), ანუ: მარადის და განუწყვეტლივ „გიკითხავთ და გლოცავთ უფლისა მიერ"¹ (1 თეს 4:1). საოცარია! თავის თავს შეგონებისთვისაც კი სარწმუნოდ არ მიიჩნევს, ამბობს; თუმცა ვინ იყო ასე სარწმუნო? არამედ ქრისტეს იხმობს თანამოწმედ. ღმრთის მიერ შეგაგონებთო, ამბობს. რადგან სწორედ ეს ნიშნავს: უფალში. რასაც კორინთელთა მიმართაც ამბობდა: „ვითარცა ღმერთი გლოცავს ჩუენ მიერ" (2 კორ 5:20). შემდეგ ამბობს: „რაჲთა ვითარცა-იგი ისწავეთ ჩუენგან" (1 თეს 4:1). ეს „მიიღეთ" მხოლოდ სიტყვებს კი არ ეხება, არამედ საქმეებსაც. ხოლო სიტყვები „ვითარ ჯერ-არს თქუენდა სლვაჲ" (1 თეს 4:1) ამით ცხოვრების მთელ წესს აღნიშნავს. და: „და სათნო-ყოფაჲ ღმრთისაჲ, რაჲთა უფროჲს ჰმატებდეთ" (1 თეს 4:1), ანუ: რათა უფრო დიდი სიუხვისაგან მცნებებთან არ შეჩერდეთ, არამედ მათაც აღემატებოდეთ; რადგან სწორედ ესაა: „რაჲთა უფროჲს ჰმატებდეთ" (1 თეს 4:1).

რადგან წინამავალ ადგილებში მათი მტკიცე რწმენის საკვირველებას ქებით აღნიშნავს, აქ კი ცხოვრებას უწესრიგებს. რადგან სწორედ ეს არის წინსვლა: მცნებებსა და განწესებებსაც აღემატებოდე; რადგან მაშინ ყოველივე უკვე მასწავლებლის იძულებიდან კი არ ხდება, არამედ საკუთარი არჩევანისგან. რადგან როგორც მიწას მხოლოდ ჩაყრილი თესლის გამოტანა არ მართებს, ასევე სულსაც არ მართებს მხოლოდ იმ დათესილთან შეჩერება, არამედ აღმატებაც. ხედავ, რომ სამართლიანად თქვა: აღმატებაო? რადგან სათნოება ამ ორ ნაწილად იყოფა: ბოროტისგან განშორებად და კეთილის ქმნად. რადგან ბოროტთაგან განრიდება სათნოებასთან მისასვლელად საკმარისი არ არის; იგი ერთგვარი გზა და იქ მიმყვანი დასაწყისია, მაგრამ ჩვენ დიდი გულმოდგინება გვჭირდება. ამიტომ იმას, რასაც უნდა გაექცნენ, სამართლიანად ეუბნება მათ მცნების წესით; რადგან ამის ჩადენა სასჯელს მოაქვს, ხოლო არჩადენა ქებასაც კი არა. ხოლო სათნოების საქმეებს, მაგალითად ქონების დაცარიელებას და ყოველივე ამის მსგავსს, უკვე მცნების წესით აღარ ამბობს; აბა რა? „რომელი შემძლებელ არს დატევნად, დაიტიენ."² (მათ 19:12).

ამიტომ მოსალოდნელია, რომ რაც მათ დიდი შიშითა და ძრწოლით ჰქონდა ნამცნები, ამ წერილებითაც იმავე კრძალვას ახსენებდა. ამიტომ ამ მცნებებს თავიდან კი არ ადგენს, არამედ თვით მათ ახსენებს. ამბობს: „რამეთუ იცით, ვითარნი მცნებანი მიგცენით თქუენ უფლისა მიერ იესუ ქრისტესა." (1 თეს 4:2). „რამეთუ ესე არს ნებაჲ ღმრთისაჲ, სიწმიდე ეგე თქუენი" (1 თეს 4:3). და იხილე, როგორ არსად სხვაზე ასე ძლიერად არ მიანიშნებს, როგორც ამაზე; როგორც სხვაგანაც წერისას ამბობს: „მშჳდობასა შეუდეგით ყოველთა თანა და სიწმიდესა, რომლისა თჳნიერ ვერვინ იხილოს უფალი." (ებრ 12:14). და რა გიკვირს, თუ მოწაფეებს ყველგან ამის შესახებ სწერს, როცა ტიმოთესაც წერისას ეუბნებოდა: „თავი შენი წმიდად დაიმარხე."³ (1 ტიმ 5:22)? და მეორე ეპისტოლეში კორინთელთა მიმართ წერისას ამბობდა: „მოთმინებითა მრავლითა"⁴ (2 კორ 6:4), „მარხვითა"⁴ (2 კორ 6:5), „სიწმიდითა"⁴ (2 კორ 6:6). და ამას ბევრგან იპოვიდა ვინმე, როგორც რომაელთა მიმართ ეპისტოლეში, ასევე ყველა ეპისტოლეში.

რადგან ნამდვილად ყველას ვნებს ეს ბოროტება; და როგორც ტალახით სავსე ღორი, სადაც არ უნდა შევიდეს, ყოველივეს სიმყრალით ავსებს და გრძნობებს ნაკელით აღავსებს, ასევეა სიძვაც; რადგან ძნელად ჩამოსაბანი ბოროტებაა. ხოლო როდესაც ზოგიერთნი, ცოლებიც რომ ჰყავთ, ამას სჩადიან, რაოდენ დიდია ამ უჯეროების სიჭარბე? რადგან ესაა, ამბობს, ღმრთის ნება: „რამეთუ ესე არს ნებაჲ ღმრთისაჲ, სიწმიდე ეგე თქუენი, განშორებად თქუენდა სიძვისაგან" (1 თეს 4:3). რადგან უწესობის მრავალი სახეა, თავაშვებულობის სიამოვნებანი მრავალგვარი და ნაირნაირია, რომელთა თქმაც კი აუტანელია. ხოლო როდესაც თქვა: ყოველგვარი სიძვისაგანო, დანარჩენს მცოდნეთ უტოვებს. „ცნობად კაცად-კაცადისა თქუენისა თავისა თჳსისა ჭურჭელი მოგებად სიწმიდით და პატივით," (1 თეს 4:4). „ნუ ვნებითა გულის თქუმისაჲთა, ვითარცა-იგი წარმართნი, რომელთა არა იციან ღმერთი," (1 თეს 4:5). ამბობს: იცოდეს თითოეულმა თქვენგანმა თავისი ჭურჭლის ფლობა. მაშასადამე, ეს საქმე სწავლას, თანაც დიდ სწავლას მოითხოვს, რათა კაცი თავაშვებულობაში არ ჩავარდეს.

ამრიგად, ჩვენ მას ვფლობთ, როდესაც ხალასად რჩება და სიწმიდეშია; ხოლო როდესაც ბილწია, მას ცოდვა ფლობს, და ეს სამართლიანია. რადგან იგი უკვე იმას კი აღარ აკეთებს, რაც ჩვენ გვსურს, არამედ იმას, რასაც ის ცოდვა უბრძანებს; ამბობს: „ნუ ვნებითა გულის თქუმისაჲთა" (1 თეს 4:5). აქ იგი იმ ხერხსაც აჩვენებს, რომლის მიხედვითაც უნდა დაიცვას კაცმა უმანკოება, რათა გულისთქმის ვნებები ამოკვეთოს. რადგან ნებივრობაც, სიმდიდრეც, მოდუნებაც, უქმად ყოფნაც, მოცალეობაც და ყოველივე ეს უჯერო გულისთქმამდე გაგვიყვანს. როგორც ამბობს: „ვითარცა-იგი წარმართნი, რომელთა არა იციან ღმერთი" (1 თეს 4:5). რადგან ასეთნი არიან ისინი, ვინც არ მოელის პასუხისგებას. „არა გარდასლვად და მოანგაჰრებად საქმესა ძმისა თჳსისასა" (1 თეს 4:6).

2. მრუშობა ძმის ძარცვად და ღმრთის შეურაცხყოფად

კარგად თქვა: ნუ გადახვალ ზღვარს; რადგან ღმერთმა თითოეულს ცოლი უწილადა და ბუნებასაც საზღვრები დაუდგინა - ის კავშირი, რომელიც ერთთან უნდა იყოს. ამგვარად, სხვისკენ გადასვლა დარღვევაც არის, ძარცვაც და ანგარებაც; უფრო კი ყოველგვარ ძარცვაზე მძიმეა. რადგან ისე არ გვტკივა, როცა ქონებას გვტაცებენ, როგორც მაშინ, როცა ქორწინებას გვირღვევენ და თითქოს გვიძარცვავენ. ძმას უწოდებ და მაინც ანგარებით ართმევ, თანაც იმაში, რაშიც არ უნდა შეეხო? აქ იგი მრუშობაზე ამბობს; ზემოთ კი საერთოდ ყოველგვარ სიძვაზეც ლაპარაკობდა. რადგან, როცა უნდა ეთქვა, რომ ძმას არც საზღვარი უნდა გადაულახო და არც ანგარებით რამე წაართვა, წინასწარ ასე ამბობს: ნუ იფიქრებ, თითქოს ამას მხოლოდ ძმების მიმართ ვამბობდე; არც სხვისი ცოლების ყოლაა ნებადართული და არც უბრალოდ უქმრო და საერთო ქალების. ყოველგვარი სიძვისაგან თავშეკავებაა საჭირო; ამიტომ ამბობს: „რამეთუ შურის-მეძიებელ არს ღმერთი ამათ ყოველთათჳს" (1 თეს 4:6).

ჯერ შეაგონა, შემდეგ შეარცხვინა სიტყვით: როგორც წარმართებიც; მერე კი მსჯელობით აჩვენა საქმის უჯეროება. ეს კი იყო: „მოანგაჰრებად საქმესა ძმისა თჳსისასა" (1 თეს 4:6). შემდეგ დასკვნას ურთავს; ამიტომ ამბობს: „რამეთუ შურის-მეძიებელ არს ღმერთი ამათ ყოველთათჳს, ვითარცა-იგი წინაწარ გარქუთ თქუენ და გიწამებდით." (1 თეს 4:6). რადგან ამას დაუსჯელად ვერ ჩავიდენთ და არც იმდენ სიამოვნებას მივიღებთ, რამდენ სასჯელსაც დავითმენთ. „რამეთუ არა გჳჩინნა ჩუენ ღმერთმან არაწმიდებად, არამედ სიწმიდედ." (1 თეს 4:7). რადგან თქვა: „ძმისა თჳსისასა" (1 თეს 4:6), და დაურთო, რომ ღმერთი შურს იძიებს, იმის საჩვენებლად, რომ თუნდაც ურწმუნომ განიცადოს ეს, ჩამდენი მაინც სასჯელს მიიღებს, ასე თქვა. რასაც ამბობს, ეს არის: იგი შენ იმიტომ კი არ გსჯის, რომ იმ კაცისათვის შურს იძიებდეს, არამედ იმიტომ, რომ შენ თვით ღმერთს შეურაცხყავი; მან გიხმო და შენ მომხმობელი შეურაცხყავი. ამიტომაც დაურთო: „აწ უკუე რომელმან შეურაცხ-ყოს, არა კაცსა შეურაცხ-ჰყოფს, არამედ ღმერთსა, რომელმანცა მოგცა სული წმიდაჲ მისი თქუენ ზედა." (1 თეს 4:8).

ამგვარად, თუნდაც დედოფალს გახრწნი, ამბობს იგი, და თუნდაც შენს მხევალს, რომელიც ქმრიანია, ბრალი ერთნაირია. რატომ? იმიტომ, რომ იგი შურს იძიებს არა იმ პირებისათვის, ვისაც უსამართლობა მიაყენეს, არამედ საკუთარი თავისათვის; რადგან შენ ერთნაირად შეიბილწე და ერთნაირად შეურაცხყავი ღმერთი. რადგან ესეც და ისიც მრუშობაა, ვინაიდან ესეც და ისიც ქორწინებაა; და თუნდაც მრუშობა არ ჩაიდინო, არამედ სიძვას მიეცე, თუმცა მეძავს ქმარი არა ჰყავს, ღმერთი მაინც შურს იძიებს, რადგან საკუთარი თავისათვის შურს იძიებს. რადგან ამით არა იმდენად იმ კაცს შეურაცხყოფ, რამდენადაც ღმერთს; და ეს იქიდანაც ცხადია. იმ კაცს ხომ შეიძლება მალულადაც გაუკეთო ეს, მაგრამ ღმერთს, რომელიც ხედავს, ვერ მოაჩვენებ, თითქოს ვერ ხედავდეს. მითხარი: თუ ვინმე მეფისაგან პორფირის ტარების ღირსი გახდებოდა, სხვა უამრავ პატივსაც მიიღებდა და დაევალებოდა, ღირსეულად ეცხოვრა ამ პატივის შესაფერისად, მაგრამ წავიდოდა და რომელიმე ქალთან გახრწნილ კავშირს დაამყარებდა, ვის შეურაცხყოფდა? იმ ქალს, თუ მეფეს, რომელმაც ეს პატივი მისცა? შეურაცხყოფილი ის ქალიც არის, მაგრამ არა იმავე ზომით.

ამიტომ გევედრებით, თავი დავიცვათ ამ ცოდვისაგან. რადგან, როგორც ჩვენ ვსჯით ცოლებს, როცა ჩვენთან ცხოვრობენ და საკუთარ თავს სხვებს მისცემენ, ასევე ჩვენც ვისჯებით, თუნდაც არა რომაელთა კანონებით, არამედ ღმერთისაგან. რადგან ესეც მრუშობაა. მრუშობა ხომ მხოლოდ ის არ არის, როცა სხვა კაცთან შეუღლებული ქალი მრუშობს, არამედ ისიც, როცა თვით კაცი ცოლთან არის შეკრული. ზუსტად დაუკვირდი, რასაც ვამბობ; რადგან, თუნდაც ნათქვამი ბევრისათვის მძიმე მოსასმენი იყოს, ამის თქმა აუცილებელია, რათა შემდგომში გამოსწორდეთ. მრუშობა მხოლოდ ეს კი არ არის, როცა ქმარს შეუღლებულ ქალს გავხრწნით; არამედ თუნდაც ქალი გაშვებული და გახსნილი იყოს, თუ ჩვენ თვითონ ცოლთან ვართ შეკრულნი, საქმე მაინც მრუშობაა. რა მნიშვნელობა აქვს, თუ ის ქალი, ვისთანაც მრუშობენ, შეკრული არ არის? მაგრამ შენ ხომ შეკრული ხარ; კანონი დაარღვიე და უსამართლობა მიაყენე შენს საკუთარ ხორცს. მითხარი, რატომ სჯი ცოლს, თუნდაც მან სიძვა ჩაიდინოს გახსნილ კაცთან, რომელსაც ცოლი არა ჰყავს?

იმიტომ, რომ ეს მრუშობაა. თუმცა ის, ვინც მასთან სიძვა ჩაიდინა, ცოლი არა ჰყავს, მაგრამ თვითონ ქალი ქმართან არის შეკრული. მაშასადამე, შენც ცოლთან ხარ შეკრული. ამიტომ შენიც იმავე სახით მრუშობაა. რადგან ამბობს: „ხოლო მე გეტყჳ თქუენ, რამეთუ ყოველმან რომელმან განუტეოს ცოლი თჳსი თჳნიერ სიტყჳსა სიძვისა, მან ამრუშა იგი; და რომელმან განტევებული შეირთოს, მანცა იმრუშა." (მათ 5:32). თუ განტევებულის შემრთველი მრუშობს, განა ის, ვინც საკუთარ ცოლთან ერთად ცხოვრობს და ამ ქალთანაც გახრწნილ კავშირს ამყარებს, ბევრად უფრო მეტად არ აკეთებს ამას? ეს, ალბათ, ყველასათვის ცხადია. მაგრამ თქვენ, მამაკაცებს, ეს საკმარისად გეთქვათ; რადგან ასეთებზე ქრისტეც ამბობს: „სადა-იგი მატლი მათი არა დაესრულების, და ცეცხლი არა დაშრტების." (მარკ 9:48). ახალგაზრდების გამო აუცილებელია თქვენთან კიდევ ითქვას, უფრო კი არა იმდენად მათ გამო, რამდენადაც თქვენ გამო; რადგან ეს მხოლოდ მათ კი არა, თქვენც შეგეფერებათ, და როგორ - ამას ახლავე ვიტყვი: ვინც სიძვას არ ისწავლის, არც მრუშობას ეცოდინება; ხოლო ვინც მეძავებთან გორაობს, მალე ამაზეც მივა, და თუ ქმრიანებთან არა, გახსნილ ქალებთან მაინც გაიხრწნება.

3. ვაჟთა დროული ქორწინება და უმანკოება

მაშ, რას შეგაგონებთ? ამიტომ ფესვები ამოჰკვეთეთ: ვისაც ახალგაზრდა ვაჟები გყავთ და აპირებთ მათ საერო ცხოვრებაში შეყვანას, სწრაფად შეაბით ისინი ქორწინების უღელს. რადგან, როცა ისინი ჯერ კიდევ ახალგაზრდები არიან, სურვილთა საქმეები აწუხებთ; ქორწინებამდე დროის განმავლობაში დაიკავეთ ისინი შეგონებებით, მუქარებით, შიშით, დაპირებებით და ათასი სხვა საშუალებით; ხოლო ქორწინების ჟამისას ნურავინ გადადებს თქვენთვის ვაჟების შეუღლებას (აჰა, მაჭანკლის სიტყვებით ვლაპარაკობ). მაგრამ ამ სიტყვების თქმა არ მრცხვენია; რადგან არც პავლეს შერცხვა, როცა ამბობდა: „ნუ განეშორებით ურთიერთას, გარნა თუ შეთქუმით რაჲმე, ჟამ რაოდენმე, რაჲთა მოიცალოთ ლოცვად და მარხვად; და კუალად ურთიერთასვე იყვენით, რაჲთა არა განგცადნეს თქუენ ეშმაკმან უთმინოებითა თქუენითა." (1 კორ 7:5), რაც ამაზე უფრო სამარცხვინოდ ჩანს; მაგრამ მას არ შერცხვა. რადგან იგი სიტყვებს კი არ უყურებდა, არამედ იმ საქმეებს, რომლებიც ამ სიტყვებით აღესრულებოდა. ამიტომ, როცა ვაჟი გაიზრდება, ჯარში წასვლამდე, სხვა ცხოვრების დაწყებამდე, ქორწინების საქმეებზე იზრუნე. და თუ იგი დაინახავს, რომ მალე მოუყვან საცოლეს და შუალედური დრო მცირეა, შეძლებს ალს გაუძლოს; მაგრამ თუ გაიაზრებს, რომ შენ უდებ ხარ, აყოვნებ და იცდი, მაშინ მრავალ გზას იპოვის და, როცა ბოლოს ქორწინებას გაუმართავ, დროის სიგრძის გამო სასოწარკვეთილი სწრაფად გადაიჩეხება სიძვისკენ.

მაგრამ ვაი! ბოროტებათა ფესვი აქაც ვერცხლისმოყვარეობაა. რადგან არავის ადარდებს, როგორ გახდეს ვაჟი უმანკო, როგორ გახდეს ლმობიერი, არამედ ყველანი ოქროსკენ არიან გამძვინვარებულნი; ამიტომ არავინ იჩენს ამ გულმოდგინებას. ამიტომ გევედრებით, უწინარეს მათი სულები მოაწესრიგოთ. რადგან თუ უბიწო საცოლესთან მივა, თუ მხოლოდ მის სხეულს იხილავს, სურვილიც ძლიერი იქნება, ღმრთის შიშიც მეტი, ქორწინებაც ჭეშმარიტად პატიოსანი, რადგან ხალასსა და შეუბღალავ სხეულებს მიიღებს; დაბადებულნიც მრავალი კურთხევით იქნებიან სავსენი, და ერთმანეთს დაუთმობენ სიძეც და საცოლეც; რადგან ორივენი, უცხო ზნეთა გამოუცდელნი, ერთმანეთს დაემორჩილებიან. ხოლო ახალგაზრდა, რომელიც თავაშვებულად ცხოვრებას იწყებს და სიძვისმიერი ზნეების გამოცდილებას მიიღებს, პირველ და მეორე საღამომდე შეაქებს თავის ცოლს; ამის შემდეგ კი სწრაფად გასრიალდება იმ თავაშვებულობისკენ, ეძებს დაუკავებელ და უწესრიგო სიცილს, დიდი მდაბიურობით სავსე სიტყვებს, დამტვრეულ მიხრა-მოხრას და ყოველ სხვა უხამს რამეს, რისი თქმაც ჩვენთვის აუტანელია. ხოლო თავისუფალი ქალი ამას ვერ იკადრებს, ვერც საკუთარი თავის დაბინძურებას. რადგან იგი მამაკაცს ცხოვრების თანაზიარობისა და შვილთა შობისთვის მიეცა, არა უხამსობისა და სიცილისთვის; რათა სახლს მიხედოს, რათა ისიც ასწავლოს კდემით ყოფნას, და არა იმისთვის, რომ მას სიძვის საწვავი მიაწოდოს.

მაგრამ მეძავის მიხრა-მოხრა შენთვის სასიამოვნოდ ჩანს? მეც ვიცი; რადგან წერილიც ამას ამბობს: „რამეთუ თაფლი გარდამოსწუეთინ ბაგეთა დედაკაცისა მეძვისათა, რომელმან წუთ ერთ დაატკბოს სასაჲ შენი," (იგავ 5:3). სწორედ ამიტომ ვაკეთებ ყოველივე ამას, რათა იმ თაფლის გამოცდილება არ მიიღო; რადგან იგი მაშინვე ნაღვლად იქცევა. ამასვე ამბობს წერილიც: „რამეთუ თაფლი გარდამოსწუეთინ ბაგეთა დედაკაცისა მეძვისათა, რომელმან წუთ ერთ დაატკბოს სასაჲ შენი, ხოლო უკუანაჲსკნელ უმწარეს ნავღლისა ჰპოო და უმახჳლეს მახჳლის ორპირისა," (იგავ 5:3–4). რას ამბობ? მოითმინეთ, როცა ჩემგან რაღაც ბილწსაც, ასე ვთქვათ, მოისმენთ, როცა ურცხვად და გაუწითლებლად ვლაპარაკობ; რადგან ამას ნებით კი არ ვითმენ, არამედ იმათ გამო, ვისაც საქმეებისა არ რცხვენია, მე თვითონ იძულებული ვარ სიტყვები ვთქვა. ბევრ ასეთ რამეს თვით წერილებშიც ვხედავთ. რადგან ეზეკიელიც, როცა იერუსალიმს ამხილებდა, ბევრ ასეთ რამეს წარმოთქვამდა და არ რცხვენოდა; და სამართლიანადაც; რადგან ამას საკუთარი ვნებისგან კი არ ამბობდა, არამედ მზრუნველობისგან. და თუ სიტყვები შეუფერებლადაც ჩანს, მიზანი შეუფერებელი არ არის, არამედ ძლიერაც შეეფერება იმას, ვისაც სურს ბილწება სულიდან განდევნოს; რადგან თუ ურცხვი სული თვით ამ სიტყვებს არ მოისმენს, არ შერცხვება.

ექიმიც ხომ, როცა ლპობის ამოღება სურს, ჯერ თითებს ჭრილობაში ჩაჰყოფს; და თუ ჯერ სამკურნალო ხელებს არ დაისვრის, განკურნებას ვერ შეძლებს. ასევე მეც, თუ ჯერ არ დავისვარე პირი, რომელიც თქვენს ვნებებს კურნავს, ვერ შევძლებ თქვენს განკურნებას. უფრო სწორად, არც ეს პირი იბილწება და არც ის ხელები. რატომ კი? იმიტომ, რომ ბილწება ბუნებრივი არ არის და არც ჩვენი სხეულიდან მოდის, როგორც იქაც არ მოდიოდა იმ კაცის ხელებიდან, არამედ უცხო რამეებისგან. და თუ იქ, სადაც სხეული უცხოა, ის არ ერიდება საკუთარი ხელების ჩაყოფას, მაშ იქ, სადაც სხეული ჩვენია, ჩვენ განვერიდებით, მითხარი? რადგან თქვენ ჩვენი სხეული ხართ: მართალია, უძლური და ბილწი, მაგრამ ჩვენი.

4. სანახაობათაგან განრიდება და ნების ძალა

მაშ, რა არის ის, რასაც ვამბობ და რის გამოც ესოდენი შეგონება წარმოვთქვი? ის, რომ სამოსს, რომელიც მონას აცვია, არასოდეს ისურვებდი ჩაგეცვა, რადგან სიბინძურის გამო გძაგს, არამედ უფრო შიშველად ყოფნას აირჩევდი, ვიდრე მისით სარგებლობას; ხოლო უწმინდურსა და ბინძურ სხეულს, რომელიც არა მხოლოდ შენს მსახურს, არამედ ათასობით სხვასაც ემსახურება, ბოროტად გამოიყენებ და არ შეგძაგდება? შეგრცხვათ ამის მოსმენისას? მაგრამ საქმეებში შეგრცხვეთ, არა სიტყვებში. და ყველა სხვა რამეს გვერდს ვუვლი: ზნეთა უკუღმართობასა და ბილწებას, დანარჩენი ცხოვრების მონურ და არათავისუფალ სახეს. მითხარი, ერთსა და იმავე ქალთან მიდიხარ შენც და შენი შინამოსამსახურეც? და ნეტავ მხოლოდ შინამოსამსახურე იყოს, მაგრამ ჯალათიც კი. და ჯალათის ხელების დაჭერას ვერ აიტანდი; ხოლო მასთან ერთ სხეულად ქცეულს ეხვევი და გადაჰკოცნი, და არც გეშინია, არც ძრწი?

არ გრცხვენია, არ ირცხვენ, არ შფოთავ? მე თქვენს მამებს კი ვუთხარი, რომ საჭიროა თქვენ სწრაფად მიგიყვანონ ქორწინებამდე; მაგრამ, მიუხედავად ამისა, არც თქვენ ხართ სასჯელისგან თავისუფალნი. რადგან თუ მრავალი სხვა ახალგაზრდა, ძველადაც და ახლაც, უმანკოებაში მცხოვრები არ ყოფილიყო, იქნებ რაიმე თავისმართლება გქონოდათ; მაგრამ თუ არიან, საიდან შეძლებთ თქმას: ვერ შევძელით გულისთქმის ალის შეკავებაო? რადგან ისინი, რომლებმაც შეძლეს, თქვენ გადანაშაულებენ იმით, რომ იმავე ბუნებას ეზიარებიან. მოუსმინეთ პავლეს, რომელიც ამბობს: „მშჳდობასა შეუდეგით ყოველთა თანა და სიწმიდესა, რომლისა თჳნიერ ვერვინ იხილოს უფალი.“ (ებრ 12:14) ეს მუქარა არ არის საკმარისი შესაშინებლად? ხედავ სხვებს, რომლებიც მთელი სიცოცხლე უმანკოებას ინახავენ და კრძალულობით ცხოვრობენ, შენ კი ახალგაზრდობის წლების ბოლომდეც ვერ ითმენ? ხედავ სხვებს, რომლებმაც ათასგზის მიწასთან დასცეს სიამოვნება, შენ კი ერთხელაც ვერ ითმენ?

თუ გნებავთ, მიზეზს მე გეტყვით. რადგან მიზეზი ახალგაზრდობა არ არის; თორემ ყველა ახალგაზრდა თავაშვებული იქნებოდა; არამედ ჩვენ თვითონ ვუბიძგებთ საკუთარ თავს კოცონში. როდესაც თეატრში ადიხარ, ჯდები და ქალთა გაშიშვლებულ ასოებზე თვალებს აძღობ, იმ წუთს კი სიამოვნებას იღებ, მაგრამ შემდეგ იქიდან ცხელებას დიდად კვებავ. როდესაც ხედავ ქალებს, რომლებიც თითქოს სხეულის გამოსახულებით ჩნდებიან; როდესაც სანახაობებიც და სიმღერებიც სხვა არაფერს შეიცავს, თუ არა უჯერო ვნებებს: „ვიღაც ქალმა, ამბობს, ვიღაც კაცი შეიყვარა, ვერ მიაღწია და თავი ჩამოიხრჩო“, და დედების მიმართაც გადაგორებულ უჯერო ვნებებს; როდესაც ამას სმენითაც იღებ, ქალების საშუალებითაც, სახეთა საშუალებითაც და უკვე მოხუცი კაცების საშუალებითაც, რადგან ბევრი ნიღაბს იკეთებს და იქ ქალივით იქცევა, მაშ, მითხარი, როგორღა შეძლებ შემდგომ უმანკოებას, როცა ის მოთხრობები, ის სანახაობები, ის მოსასმენები შენს სულს იპყრობს და შემდეგ ასეთივე სიზმრები ენაცვლება? რადგან სულს ჩვეულებრივ ისეთი რამ წარმოესახება, როგორიც დღისით სურს და გულისთქმით ეძებს. მაშ, როდესაც იქ სამარცხვინო საქმეებსაც ხედავ, კიდევ უფრო სამარცხვინო სიტყვებსაც ისმენ, ჭრილობებს კი იღებ, მაგრამ წამლებს არ იდებ, როგორ არ გაიზრდება ხრწნილება სამართლიანად? როგორ არ გამძაფრდება სნეულება, თანაც ბევრად უფრო მეტად, ვიდრე ჩვენს სხეულებში?

რადგან, თუ მოვისურვებდით, არჩევანი სხეულებზე უფრო ადვილად გამოსწორდებოდა. იქ ხომ წამლებიც, მკურნალებიც და დროც საჭიროა; აქ კი კაცის ნდომა საკმარისია როგორც კეთილად, ისე ბოროტად ქცევისთვის. ამიტომ სნეულება მით უფრო შენ თვითონ მიიღე. ამიტომ, როდესაც საზიანოებს თავს ვუყრით, სასარგებლოებს კი არაფრად ვაგდებთ, როდის იქნება რაიმე სიჯანსაღე? ამიტომაც ამბობდა პავლე: „ნუ ვნებითა გულის თქუმისაჲთა, ვითარცა-იგი წარმართნი, რომელთა არა იციან ღმერთი,“ (1 თეს 4:5) შეგვრცხვეს. შეგვეშინდეს, თუ ღმერთის არმცნობი წარმართები ხშირად უმანკოებას ინახავენ; შეგვრცხვეს, როდესაც მათზე უარესნი ვართ. უმანკოების აღსრულება ადვილია, თუ მოვისურვებთ, თუ საზიანოთაგან საკუთარ თავს განვარიდებთ; რადგან სიძვისგან გაქცევაც კი ადვილი არ არის, თუ არ მოვისურვებთ.

რადგან რა არის ბაზარში სიარულზე უფრო ადვილი? მაგრამ დიდი უგუნურების გამო ის ძნელი გახდა, არა მხოლოდ ქალების შემთხვევაში, არამედ უკვე კაცების შემთხვევაშიც. რა არის დაძინებაზე უფრო ადვილი? მაგრამ ესეც ძნელად ვაქციეთ. აი, მდიდართაგან ბევრი მთელ ღამეს წრიალებს, რადგან ძილის საჭიროებას არ ელოდება, რომ მხოლოდ მაშინ დაიძინოს. საერთოდ, როცა გვსურს, არაფერი არის ძნელი, ისევე როგორც, როცა არ გვსურს, არაფერი არის ადვილი; რადგან ყოველივე ჩვენს ხელთაა. ამის გამო წერილიც ამბობს: „და უკეთუ გინდესთ, და ისმინოთ ჩემი, კეთილნი ქვეყანისანი შჭამნეთ.“ (ესაია 1:19) და კვლავ: „ხოლო უკეთუ არ გინდესთ, არცა ისმინოთ ჩემი, მახჳლმან შეგჭამნეს თქვენ, რამეთუ პირი უფლისაჲ იტყოდა ამათ:“ (ესაია 1:20) ასე რომ, ყოველივე ნდომასა და არნდომაში ძევს. ამის გამო ვისჯებით კიდეც და ქებასაც ვიღებთ. ნეტავ, ქებულთა შორის შევირაცხოთ და აღთქმულ სიკეთეებს მივაღწიოთ.⁵

ჩვენი უფლის იესო ქრისტეს მადლითა და კაცთმოყვარეობით, რომლის თანა მამასა, სულიწმიდითურთ, დიდება, ძალა, პატივი, აწ და მარადის და უკუნითი უკუნისამდე. ამინ.

სათარგმნო შენიშვნები

1. 1 თეს 4:1-ის ორი მოკლე ციტატა წინასწარ მოწოდებული მთაწმინდელის ტექსტიდან არის; ეს მცირე მონაკვეთები იშვიათ არქაულ ასოებს არ შეიცავს. ↩
2. მათ 19:12-ის მოყვანილი ბოლო მუხლი წინასწარ მოწოდებული მთაწმინდელის ტექსტიდანაა; ციტატა მოკლეა და იშვიათ არქაულ ასოებს არ შეიცავს. ↩
3. 1 ტიმ 5:22-ის მოყვანილი ბოლო მუხლი წინასწარ მოწოდებული მთაწმინდელის ტექსტიდანაა; ციტატა მოკლეა და იშვიათ არქაულ ასოებს არ შეიცავს. ↩
4. 2 კორ 6:4–6-ის ციტატა წყაროში შერჩევით არის მოყვანილი; ქართულად გამოყენებულია წინასწარ მოწოდებული მთაწმინდელის ცალკეული მონაკვეთები. ↩
5. ბერძნულ წყაროში ბოლო წინადადება დოქსოლოგიის შემოკლებაში გადადის; ქართული თარგმანი აქ მხოლოდ დოქსოლოგიამდე არსებულ შინაარსს გადმოსცემს, ხოლო დოქსოლოგიას მთავარი ჩარჩო ამატებს. ↩