Matthew 5:6

თ ა რ გ მ ა ნ ი: ვითარცა ჴორციელსა მას ნებასა შინა არა ყოველთა კაც-თა ერთისა ჭამადისა მიმართ აქუს გულისთქუმაჲ, არამედ კაცად-კაცადსა ნებისაებრ თჳსისა სწადის, რომელსამე ტკბილი და რომელსამე პოხილი, რომელიმე ხილისმოყუარე არს და რომელიმე ღჳნისა, და ესრეთ თითოეულსა სხჳსა და სხჳსა აქუს წადიერებაჲ, ეგრეთვე სულიერთა საქმეთა შინა არს: არა ყოველთა გულისთქუმაჲ ერთსა ზედა არს, არამედ რომელთამე სურის დიდებისათჳს სოფლიოჲსა, ანუ სიმდიდრისა, ანუ სანოაგეთა სიმრავლისა, ანუ ვნებათა მიერ ჴორციელთა ძლეულ არნ; და სხუანი არიან, რომელთა სურვილი და გულისთქუმაჲ და წადიერებაჲ კეთილისა მიმართ არს, რომელ არს სათნოებაჲ, რომელსაცა ესერა სიმართლედ სახელ-სდვა უფალმან, რამეთუ სიმართლედ თქუა შემოკრებული იგი ყოველთა კეთილ-თაგან სათნოებაჲ და აღსრულებაჲ ყოველთავე მცნებათა ღმრთისათა, რომლისათჳსცა იტყჳს: „ნეტარ არიან, რომელთა შიოდის და სწყუროდის“, და არა სხჳსა რაჲსათჳსმე, არამედ სიმართლისათჳს, რაჲთა მისა მიმართ სურვიელ იყვნენ, მისა წადიერ და წყურიელ იყვნენ, რამეთუ იგინი გან-ძღენ.

სიმტკიცესა მას და განუქარვებლობასა სათნოებისა მის ღმრთისმსახურთაჲსა განძღომად სახელ-სდვა,...

3. ნეტარ იყვნენ გლახაკნი სულითა, რამეთუ მათი არს სასუფეველი ცათაჲ. - წინ სწევს სიმდაბლეს, ვითარცა საფუძველს ცხოვრებისა, რამდენადაც ადამი ქედმაღლობის გამო დაეცა, ქრისტე ჩვენ სიმდაბლის გამო აღგვადგენს. ადამს ხომ იმედი ჰქონდა, რომ ღმერთი გახდებოდა. გლახაკნი სულითა - ესენი სულით შემუსრვილნი არიან.

4. ნეტარ იყვნენ მგლოვარენი გულითა, რამეთუ იგინი ნუგეშინის-ცემულ იქმნნენ. - ე. ი. ისინი, რომელნიც არა რაღაც ცხოვრებისეულს, არამედ ცოდვებს გლოვობენ. "მგლოვარენი"-ო ამბობს, ანუ არა ისინი, რომელთაც ერთხელ იგლოვეს, არამედ რომელნიც მარადის გლოვობენ და თანაც არა მხოლოდ საკუთარი, არამედ მახლობელთა ცოდვების გამოც. ისინი ხომ ნუგეშინისცემულნი აქვე არიან, რადგან, ვინც ცოდვათა გამო გლოვობს, სულით აქვე ხარობს და მით უმეტეს იხარებს იქ.

5. ნეტარ იყვნენ მშჳდნი, რამეთუ მათ დაიმკჳდრონ ქუეყანაჲ. -ზოგიერთი "ქვეყანაში" სულიერ ქვეყანას ანუ ზეცას გულისხმობს, მაგრამ შენ ეს ქვეყანაც იგულისხმე. რაკი საერთოდ მშვიდნი უგულვებელსაყოფად და არად ჩასაგდებად ითვლებიან, ამიტომაც ამბობს, რომ უპირატესნი არიან და ყველაფერი აქვთ. მაგრამ მშვიდს იმათ კი არ უწოდებს,...

ნეტარ არიან გლახაკნი სულითა, რამეთუ მათი არს სასუფეველი ცათა.

წმიდასა ეკკლესიასა შინა ხშირად გვესმის ჩვენ, ძმანო, სიტყვანი უფლისა ჩვენისა იესო ქრისტესნი, რომელთა შინა იგი უწოდებს ნეტარად გლახაკთა, მგლოვარეთა, მშივდთა, მოწყალეთა და აღუთქვამს მათ სასუფეველსა ღვთისასა, ანუ ნუგეშინის-ცემასა. ამ სიტყვებში მაცხოვარი გვასწავლის ჩვენ ცხრა ნეტარებასა, ანუ ცხრა სათნოებათა. მე მსურს აღგიხსნა თქვენ, ძმანო ქრისტიანენო, ეს სწავლა მისთვის, რომელ დიდად საჭირო არის, ყოველმან ქრისტიანემან იცოდეს და ახსოვდეს იგი.

პირველი ნეტარება არის შემდგომი: ნეტარ იყვნენ გლახაკნი სულითა, რამეთუ მათი არს სასუფეველი ცათა. ვინ არის, ძმანო, გლახაკნი სულით? თუ გინდა შეიტყო, ვის უწოდებს ესრედ მაცხოვარი, მოიგონე, ვის ვეძახით იმისთანა კაცს, რომელსაც თავის საკუთარი არაფერი არა აქვს: არც სახლი, არც კარი, არც ტანის-სამოსი, არც საჭმელი. არამედ ყველგან დადის და მოწყალებას ითხოვს და იმითი ცხოვრობს. აქედგან, სულიერი გლახაკი, ანუ გლახაკი სულითა ის არის, რომელიც გრძნობს თავისს გულში, რომ თავის საკუთარი არაფერი არა აქვს: არც ღირსება, არც სათნოება, არც სიწმიდე, არც სამსახური...

...ავისუფლდეთ ამ სენისაგან.

მადლობა ღმერთს, ხალხმა თანდათან იგრძნო წყურვილი სიმართლისა. მაგრამ ეს სწრაფვა არ ენდა იყოს ამა თუ იმ გარემოებით გამოწვეული. იგი უნდა იქცეს ჩვენს არსებით, განუყრელ, ყოველდღიურ და გამუდმებულ მოთხოვნილებად.

„ნეტარ იყვნენ, რომელთა ჰშიოდის და სწყუროდის სიმართლისათჳს, რამეთუ იგი განძღნენ“ (მათე 5,6).

სამწუხაროდ, ადამიანები ხშირად ვერ გრძნობენ, რა არის სიმართლე.

მრავალნი არიან გულდახურულნი, რომელთაც არ შეუძლიათ მიიღონ იესო ქრისტე - ჭეშმარიტება. იგი მიუწვდომელი და დაფარულია მათთვის.

ზოგნი „ჭეშმარიტებას“ სიცრუეში ხედავენ და ვერ ახერხებენ მისგან განთავისუფლებას.

„ვჭამოთ და ვსუათ, რამეთუ ხვალე მოვკუდებით“ (I კორინ. 15,32), - ბევრნიც ასე ფიქრობენ.

ასეთი ადამიანები უაზრო ყოფაში ატარებენ ცხოვრებას. სათნოება კი მათი სულის უმაღლესი მოთხოვნილება რომ იყოს, სულ სხვანაირად აღიქვამდნენ სამყაროს.

მაგრამ, მადლობა ღმერთს, უფალი მოწყალეა და სასოებას არ გვიკარგავს. ადამიანი ხომ ცოდვილია, მაგრამ საოცარი ის არის, რომ ცოდვის მორევში დანთქმულიც კი არ კარგავს იმედს გამოსწორებისას. ეს იმიტომ, რომ ჩვენში არასოდეს ქრება ღვთის ხატება.

ეკლესიის ვალია, დაეხმაროს დაცემულ პიროვნებას, რათა განეშოროს იგი სიბილწეს, სიცრუეს, პოვოს ჭეშმარიტება და ა...

...ინათებს გონებას, თავის განათებას გვანიჭებს და თავისი დიდი სიბრძნით ჭეშმარიტ მოძღვრებას აწვდის ჩვენს სულს. აი, რატომ, გვინდა რა ამისკენ წაგვახალისოს და უფრო მოშურნეები გაგვხადოს, ნეტარად აცხადებს ასეთი მოშურნეობის მქონეთ და ამბობს: „ნეტარ იყვნენ, რომელთა ჰშიოდის და სწყუროდის სიმართლისათჳს, რამეთუ იგინი განძღენ" (მათ 5:6). შენიშნე მოძღვრის სიბრძნე: მან არა მხოლოდ ნეტარების მინიჭებით აღძრა (მოშურნეობისადმი), არამედ სიტყვებით „რომელთა ჰშიოდის და სწყუროდის სიმართლისათჳს" მსმენელებს ასწავლა, თუ რა მოშურნეობით უნდა ვისწრაფოდეთ სულიერ სიტყვათა კვლევისადმი. მსგავსად იმისა, ამბობს ის, როგორც მშიერნი გამოუთქმელი სისწრაფით ეძგერებიან საკვებს, და ძლიერი წყურვილით დამწვარნი სწრაფად მირბიან სასმელისკენ, ზუსტად ისე, ამ მშიერთა და მწყურვალთა მსგავსად, უნდა მივისწრაფოდეთ სულიერი სწავლებისკენ. ასეთი ადამიანები არა მხოლოდ ნეტარების ღირსნი არიან, არამედ საძიებელსაც მიიღებენ: ისინი, ნათქვამია, „განძღენ", ესე იგი დაკმაყოფილდებიან, სულის სურვილს აღისრულებენ. მაშასადამე, ასეთი მეუფის მქონენი, ასეთი სახიერისა და უხვისა, მივმართოთ ჩვენც მას და ვეცადოთ მისი კეთილგანწყობა ვეღირსოთ, რათა მანაც, თავისი კაცთმოყვარეობით, ჩვენი გონება გაანათლოს საღვთო წერილის ძალის გა...

...რმატების გამო. როგორც შიმშილი ხორციელი ჯანმრთელობის ნიშანია, ისე ღვთის სიტყვის მოსმენისადმი მოშურნეობა სულიერი ჯანმრთელობის საუკეთესო ნიშნად შეიძლება ჩაითვალოს. ამიტომაც ჩვენმა უფალმა იესო ქრისტემ მთაზე ნეტარებათა ქადაგებაში თქვა: „ნეტარ იყვნენ, რომელთა ჰშიოდის და სწყუროდის სიმართლისათჳს, რამეთუ იგინი განძღენ" (მათ 5:6). ვინ იქნება ღირსი, თქვენ ღირსეულად აქოთ, როდესაც სამყაროს მეუფისგან ნეტარის სახელი უკვე მოგეცათ და მისგან კიდევ უთვალავ სიკეთეებს ელოდებით? ჩვენი მეუფე ასეთია: როდესაც ხედავს, რომ სული სულიერი საგნებისკენ მიისწრაფვის ძლიერი სურვილითა და დაძაბული მოშურნეობით, მადლსა და თავის უხვ ნიჭებს მოგვცემს. ამიტომაც ვიმედოვნებ, რომ ჩვენც, თქვენი სასარგებლოდ, მოგვცემს უხვ სასწავლო სიტყვას თქვენს, საყვარელნო, აღსაშენებლად. თქვენთვის და თქვენი წარმატებისთვის ვიღებთ ამ მთელ შრომას, რათა თქვენც სწრაფად მიაღწიოთ სათნოების მწვერვალს და ღვთისთვის სათნო ცხოვრების მასწავლებლები იყოთ ყველასთვის, ვინც თქვენ გიყურებთ, ხოლო ჩვენ მეტი კადნიერება მოვიპოვოთ, რადგან ვხედავთ, რომ არა ამაოდ და არა უნაყოფოდ ვშრომობთ, რომ ეს სულიერი თესლი ყოველდღიურად იზრდება, და ჩვენ არ დაგვმართნია ის, რაც სახარებაში ნახსენებ მთესველს (მათ 13:4–7). იქ ერთი ნაწილი კი შენარჩუნდა...

...ყურილისა სიმჴურვალჱ დააცხრონ. ეგრეთვე რომელნი ისმენდენ საღმრთოთა სიტყუათა, უკუეთუ წყურილითა ფრიადითა მიიღებდენ მათ, არა დაშურენ სასუმელისა მის ესევითარისა სუმად. რამეთუ ჯერარს ამის ესევითარისა მის საქმისა მიმართ შიმშილი და წყურილი, ვი-თარცა უფალი იტყჳს: „ნეტარ იყვნენ, რომელთა ჰშიოდის და სწყუროდის სიმართლისათჳს“; (მათ. 5,6) და კუალად აჰა ესერა ამას ადგილსა ღაღადებს და იტყჳს:

ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „რომელსა სწყუროდის, მოვედინ ჩემდა და სუემდინ“ (7,37).

თ ა რ გ მ ა ნ ი: ხოლო სიტყუაჲ ესე ესევითარი არს, ვითარმედ: არავის მოვიყვანებ იძულებით და უნებლიაჲთ, არამედ რომელსა აქუს გულსმოდგინებაჲ და შეიწუვის სურვილითა, იგი მოვედინ, და მას მოუწოდ მე. ხოლო რაჲსათჳს თქუა მახარებელმან, თუ: „უკუანაჲსკნელსა მას დიდსა დღესა“? ამისთჳს, რამეთუ იგი იყო დიდი დღესასწაული, და შორის პასექისა და მისა და სხუათა მათ დღეთა შუებასა შინა წარჰვლიდეს, და მაშინ ყოველნივე შეკრბებოდეს. ხოლო რაჲსათჳს იტყჳს, თუ: „უკუანაჲსკნელსა“? რაჲთა სცნა, ვითარ ყოველსა მას სიმრავლესა ასწავებდა კადნიერებით; რამეთუ პირველსა მას დღესასწაულსა არა მივიდა და მიზეზი ჰრქუა ძმათა თჳსთა, თუ რაჲსათჳს არა მივიდა, და მეორესა არავე მივიდა, და მესამესა არღარაჲ ჰრქუა ესევითარი, რაჲ-თა არა დაიჴსნას სიტყუაჲ მისი შუები...