📋 სარჩევი
„არა თუმცა უფალმან აღაშენა სახლი, ცუდად შურებიან მაშენებელნი მისნი; არა თუმცა უფალმან დაიცვა ქალაქი, ცუდად იღჳძებენ მჴუმილნი მისნი. ცუდად არს თქუენი ეგე აღმსთობაჲ, აღდეგით შემდგომად დასხდომისა“ ().
1. ღვთის შეწევნა და ადამიანური შრომა
ეს ფსალმუნი დაბრუნების შემდგომ საქმეთა მდგომარეობაზეა ნათქვამი. რადგან ტყვეობიდან გათავისუფლებულები და ბარბაროსთა ქვეყნიდან დაბრუნებულები, როცა ქალაქი ნანგრევად ნახეს, გალავნები კი კოშკებთან ერთად მიწაზე დაყრილად, მათ აღმართვას შეუდგნენ; მაგრამ მრავალი სხვადასხვა მხრიდან ესხმოდა თავს და საქმეს უშლიდა, რადგან იუდეველთა კეთილდღეობის შურდათ და მათი წარმატებისა ეშინოდათ; შემდეგ, როცა ეს ხდებოდა, დრო ილეოდა და იმდენი დრო დაიხარჯა, რომ ტაძრის მშენებლობაში ორმოცზე მეტი წელი გავიდა; ამის საჩვენებლად თვით იუდეველებიც ამბობდნენ: „ორმეოცდაექუსსა წელსა აღეშენა ტაძარი ესე“ (), არა სოლომონის პირველ მშენებლობაზე ამბობდნენ ამას, არამედ ამ შემდგომზე, სპარსელთაგან გათავისუფლების შემდეგ მომხდარზე. ამიტომ, ვინაიდან დიდი დრო იხარჯებოდა ტაძრისა, ქალაქისა და გალავნების შენებაში, წინასწარმეტყველი, რომელიც მათ კვლავ ღმერთთან შეხიზვნას ასწავლიდა, ამას გადმოსცემს და აჩვენებს, რომ ყველაფერი ფუჭად და ამაოდ ხდება, თუ ღვთისაგან მომავალი შეწევნა არ მოიზიდეს. რადგან არა მხოლოდ ტყვეობიდან გათავისუფლება, არამედ გათავისუფლების შემდეგ გალავნის აღდგენაც შეუძლებელია ღვთის შეწევნის გარეშე. და რას ვამბობ გალავნების აღდგენასა და ქალაქის აშენებაზე?
მაგრამ გაკეთებულსა და დასრულებულსაც კი ვერავინ დაიცავდა, თუ იმ თანადგომას მოკლებული იქნებოდა. ამას კი იმიტომ ამბობდა, რომ ყოველივე გზით დაერწმუნებინა ისინი, კვლავ მის შეწევნას შეფარებოდნენ, რათა მოსვენების გამო უფრო დაუდევრები არ გამხდარიყვნენ. ამიტომაც არ მისცა მათ სიკეთენი ერთბაშად, არამედ ნელა და მცირედ-მცირედ, რათა ბოროტებათაგან უეცარი გათავისუფლებით უწინდელ უკეთურებას არ დაბრუნებოდნენ. მაგრამ თვით სიკეთეთა მიცემის დროსაც განუწყვეტლივ ახსენებდა მათ, მტერთა თავდასხმებით მუდამ აფხიზლებდა მათ დაუდევრობისაგან. ამრიგად, სიტყვა ზოგადად არის ნათქვამი, თუმცა დასაწყისი ამ გარემოებიდან აქვს აღებული. რადგან საჭიროა, იგი ყოველივეს მიესადაგებოდეს: არა იმისთვის, რომ ჩვენ თვითონ დაუდევრობაში ჩავვარდეთ ან გულაღმა ვიწვეთ, არამედ იმისთვის, რომ ჩვენი მხრიდან შესატანი შევიტანოთ და ყოველივე ღმერთს მივანდოთ, ყველაფერში მუდამ მის სასოებაზე ვიყოთ დამოკიდებულნი. რადგან როგორც შეუძლებელია, ღმერთი თუ არ შეეწევა, საქმეების ბოლომდე მიყვანა, ასევე, ღმერთი რომც შეეწეოდეს, შეუძლებელია დასასრულს მიაღწიონ ისინი, ვინც უქმად არიან და დაცემულნი წვანან.
„ცუდად არს თქუენი ეგე აღმსთობაჲ, აღდეგით შემდგომად დასხდომისა“ (). სხვა მთარგმნელი კი ამბობს: „დასხდომას აყოვნებენ“. სხვა კი: „დასხდომას აჭიანურებენ“. რასაც ამბობს, ასეთი რამ არის: თუნდაც ფხიზლობდეთ, თუნდაც განთიადამდე იღვიძებდეთ, თუნდაც მოსვენებას აგვიანებდეთ და მთელ დროს შრომასა და ტანჯვაში ხარჯავდეთ, თუ იქიდან მომავალი შეწევნით არ ისარგებლებთ, ყოველივე ადამიანური გაქრება და ამ მონდომებისგან არავითარი სარგებელი არ იქნება. „რომელნი შჭამთ პურსა სალმობისასა“ (). ამას ამბობს და აჩვენებს, რომ მძიმე ცხოვრებით ცხოვრობდნენ, რადგან ერთდროულად მეომრებიცა და მშენებლებიც ხდებოდნენ. რადგან, ამბობს, ერთი ხელით კალათას ან ქვას ატარებდნენ, მეორე ხელით კი მახვილს; თავიანთ ძალას მშენებლობასა და ბრძოლას უნაწილებდნენ და ფარებთან ერთად ხრეშს ეზიდებოდნენ. რადგან ქალაქი უგალავნო და გაშიშვლებული იყო; მტერთა უეცარ და მოულოდნელ თავდასხმებს ყოველ საათს ელოდებოდნენ, ამიტომ შეიარაღებულნი გალავნებს აგებდნენ; მახვილები, ფარები და ხმლები ახლოს ეწყოთ, შორიდან კი მეთვალყურეები იდგნენ, რომლებიც მტერთა გაურკვეველ თავდასხმას აუწყებდნენ და საყვირს სცემდნენ, თუ შორიდან მათ მოახლოებას შეამჩნევდნენ. მაგრამ თუნდაც ამას აკეთებდეთ, ამბობს იგი, და სალმობის პურს ჭამდეთ, ყველაფერი ფუჭად და ამაოდ იქნება, თუ ზემოდან მომავალ თანადგომას არ მოიზიდავთ. და თუ მათ, ქალაქისა და გალავნების აღსადგენად, ასეთი ზემოდან მომავალი თანადგომა სჭირდებოდათ, მით უფრო გვჭირდება ჩვენ, რომლებიც ცისკენ მიმავალ გზას მივყვებით.
„რაჟამს სცეს ძილი მოყუარეთა მისთა“ (). „აჰა, სამკჳდრებელნი უფლისანი არიან შვილნი“ (). რა კავშირია აქ? დიდი და წინასთან მჭიდროდ დაკავშირებული. რადგან რასაც ამბობს, ეს არის: თუ ღმერთი თავისას არ მოგვცემს, ყველაფერი ფუჭია; ხოლო როცა თავისას მოგვცემს, მაშინ ძილიც ტკბილია, მაშინ მოსვენებაც არის, და ცხოვრებაც საფრთხეთაგან გათავისუფლებული და უსაფრთხოებით სავსე.
2. შვილთა ძღვენი და გამარჯვების ნეტარება
როდესაც, მაშ, ღმერთი მისცემს მათ ძილს, დაასვენებს მათ და უკუაქცევს მომხდურთ, მაშინ ისინი არა მხოლოდ ქალაქს ააშენებენ და დაიცავენ, არამედ ბევრად უფრო დიდსაც მიიღებენ: მრავალი შვილის მამები იქნებიან, და მრავალი შვილის ყოლის სიკეთესაც მიანიჭებს მათ. „სასყიდელი მათი _ ნაყოფი მუცლისა“ (). სხვა მთარგმნელთან: „სასყიდელია ნაყოფი მუცლისა“ ().1 რას ნიშნავს ეს? ამბობს: ჯილდოდ კეთილ შვილებს მიიღებენ. თუმცა ეს, რაც ხდება, ბუნების საქმეცაა, მაგრამ როდესაც ღმერთი თავისას მიანიჭებს, ბუნების ეს საქმეც უფრო წარმატებით წარემართება. რადგან მასაც ზემოდან მოსული შეწევნა სჭირდება, და იერუსალიმიც სიმრავლით აყვავდება. მაგრამ მათი კეთილდღეობა მხოლოდ ამაში არ იქნება, მაგალითად, მშენებლობაში, დაცვაში და მრავალი შვილის ყოლაში; ამას სხვა რამეც შეემატება.
და იმის საჩვენებლად, რა არის ეს, დასძენს: „ვითარცა ისარი ჴელთა შინა ძლიერისათა, ეგრეთ იყვნენ ძენი განყრილთანი“ (). სხვა მთარგმნელთან: „ბორკილდადებულთა“ ().2 რასაც ამბობს, ეს არის: ისინი მხოლოდ კედლების უსაფრთხოებით, გამაგრებული ქალაქითა და შვილთა სიმრავლით კი არ იქნებიან უზრუნველყოფილნი, არამედ მტრებისთვის საშიშნიც იქნებიან, თანაც ისე საშიშნი, როგორც ისრები. უბრალოდ „ისარი“ კი არ თქვა, არამედ „ჴელთა შინა ძლიერისათა“ (). ისრები თავისთავად საშიშნი არ არიან; საშიშნი მაშინ ხდებიან, როცა ძლიერის ხელშია დაჭერილი და მომხდურთ სიკვდილით ემუქრებიან. ასე იქნებიან ესენიც საშიშნი. ესენი ვინ არიან? „ძენი განყრილთანი“ (). ესე იგი, მათი, ვინც ოდესღაც უძლურნი იყვნენ და ბორკილდადებულნი. რადგან კეთილდღეობის ჟამს იგი მათ უწინდელ უბედურებასაც განუწყვეტლივ ახსენებს, რათა მათი გონება ყოველი მხრიდან აღამართოს: იმითაც, რაც დაითმინეს, იმითაც, რისგანაც გათავისუფლდნენ, და იმითაც, რითაც ისარგებლებენ.
„ნეტარ არს, რომელმან აღავსოს ნება თჳსი მათგან, არა ჰრცხუენოდის, რაჟამს ეტყოდიან მტერთა მათთა ბჭეთა შინა“ (). სხვა მთარგმნელი ამბობს: „ნეტარია მამაკაცი, რომელმაც გაივსო კაპარჭი მათით“ (). ეს ნიშნავს, რომ ესეც შეემატებათ მათ: სხეულის ძალა, აუტანელი შიში მტრებისთვის, კეთილი შვილები, უსაფრთხოება, ქალაქის მშვენება, გამარჯვება და ძლევის ნიშნები ომებში. ამიტომაც ნეტარად სახელდებს მათ, რომელთაც ამ კეთილდღეობით სარგებლობა ელით. რადგან, ამბობს, ისინი აღჭურვილნი იქნებიან. მაგრამ ნეტარებას ამაზე არ ვაფუძნებ, არამედ იმაზე, რომ არ შერცხვებათ. რადგან ამბობს: „არა ჰრცხუენოდის, რაჟამს ეტყოდიან მტერთა მათთა ბჭეთა შინა“ (). რას ნიშნავს ეს? ეს არის უდიდესი გამარჯვების ნიშანი, უდიდესი ბრწყინვალება, სიხარული და ნეტარება.
რადგან მათ აღარ შეურაცხყოფენ, თითქოს ღვთის განგებით არ ესარგებლათ, ან თითქოს უძლური ღმერთი ჰყოლოდეთ, ან თითქოს ღმერთი კი ძლიერი ყოფილიყოს, მაგრამ მათ საკუთარი ცოდვების გამო მისი განგება უკუეგდოთ; არამედ, რადგან ყოველივეში იბრწყინებენ: ქალაქით, კედლებით, დაცვით, შვილებით, საჭურვლითა და ძალით, მტრების დანახვისას სახეს აღარ დაიფარავენ, არამედ დიდი მხნეობით შეხვდებიან მათ, მშვენებით, გულდაჯერებითა და შემკულობით, რადგან ღმერთი ყოველივე ამით აჩვენებს თავის შემწეობას მათთვის. რადგან სიკეთეთა თავი და ნეტარების გვირგვინი ის არის, რომ ადამიანს უკვე ღვთის შეწევნით შეუძლია შეიმკოს. ამიტომაც აქ დაასრულა სიტყვა და ყველას ასწავლის, რომ ყოველივე სხვაზე უწინ ის მშვენება ეძიონ და ამით გაიხარონ. მაშ, ჩვენც მას ვესწრაფოთ, რათა საუკუნო სიკეთეებს მივაღწიოთ.
ჩვენი უფლის იესო ქრისტეს მადლითა და კაცთმოყვარეობით, რომლის თანა მამასა, სულიწმიდითურთ, დიდება, ძალა, პატივი, აწ და მარადის და უკუნითი უკუნისამდე. ამინ.