📋 სარჩევი
„და იქმნა წელსა, რომელსა მოკუდა ოზია მეფე. ვიხილე უფალი მჯდომარე საყდარსა ზედა მაღალსა და აღმატებულსა. და სავსე იყო სახლი დიდებითა მისითა“ ().
1.
ძლივსღა, ბოლოს და ბოლოს, გადავცურეთ ოზიას ამბის ზღვა; ძლივს გადავცურეთ არა გზის სიგრძის გამო, არამედ თქვენი, ჩვენთან ერთად მცურავთა, სწავლისმოყვარეობის გამო. ასევე მესაჭეც, როცა გულმოდგინე მგზავრები ჰყავს და ისინი მშვენიერი ქალაქების ნახვას ნატრობენ, გზას ერთ დღეში არ ასრულებს, თუნდაც მანძილი ერთი დღის სავალი იყოს; მეტ ხანს დაყოვნება უხდება: ყოველ ნავსადგურში ხომალდს აყენებს, ყოველ ქალაქში გადასვლის ნებას აძლევს, რათა თანამგზავრთა სურვილს რაღაცით ასიამოვნოს. ეს ჩვენც ასე მოვიმოქმედეთ: არა კუნძულებს შემოვუარეთ, არც ნავსაყუდლები, ნავსადგურები და ქალაქები გიჩვენეთ, არამედ გაჩვენეთ კაცები, რომლებმაც სათნოება აღასრულეს, და კაცები, რომლებიც უდებებაში დაეცნენ; მეფეთა უსირცხვილობა და მღვდელთა კადნიერება; ღმერთის რისხვა და კაცთმოყვარეობა — ორივე გამოსასწორებლად მომხდარი. მაგრამ რადგან უკვე სამეფო ქალაქს მივადექით, ნუღარ დავაყოვნებთ; თავი მოვიკრძალოთ, როგორც ქალაქში შესასვლელად გამზადებულნი, და ასე ავიდეთ ზენა დედაქალაქში, იერუსალიმში, ჩვენს თავისუფალ დედაში, სადაც სერაფიმნი არიან, სადაც ქერუბიმნი, სადაც მთავარანგელოზთა ათასეულები, სადაც ანგელოზთა მირიადები, სადაც სამეფო საყდარია. ამიტომ ნურც ერთი ბიწიერი ნუ დადგება აქ და ნურც შებილწული — რადგან ვბედავთ, საიდუმლოებრივ თხრობებს შევეხოთ — ნურც უწმინდური და ამ მოსმენის უღირსი; უფრო სწორად, ბიწიერიცა და შებილწულიც ყველა დადგეს, ოღონდ მთელი უწმინდურება და ბოროტება გარეთ დატოვოს და ასე შემოვიდეს. რადგან ნეფის მამამ ის, ვისაც ბინძური სამოსი ეცვა, სწორედ ამის გამო განდევნა ქორწილის დარბაზიდან და წმინდა სანეფო ოთახიდან: არა იმიტომ, რომ ბინძური სამოსი ჰქონდა, არამედ იმიტომ, რომ ამ სამოსითვე ასე შედიოდა. რადგან მას ასე არ უთქვამს: „რატომ არა გაქვს საქორწინო სამოსელი?“ არამედ თქვა: „საქორწინო სამოსელი რომ არ გეცვა, რატომ შემოხვედი ასე?“ ()1.
გზაჯვარედინებზე, ამბობს, მათხოვრად იდექი; მე კი შენი სიღარიბისა არ შემრცხვა, შენი სიბინძურე არ შემზიზღებია, არამედ მთელი იმ დამცირებისაგან გაგათავისუფლე, წმინდა ქორწილის დარბაზში შეგიყვანე, სამეფო ტრაპეზთა ღირსი გაგხადე და უკიდურესი სასჯელის ღირსი კაცი უმაღლეს პატივამდე მიგიყვანე; შენ კი ჩემმა სიკეთეებმაც ვერ გაგხადა უკეთესი, არამედ ჩვეულ ბოროტებაში დარჩი: ქორწილიც შეურაცხყავი და ქორწილის დარბაზიც. ამიერიდან წადი და ასეთი უგრძნობელობისათვის კუთვნილი სასჯელი გადაიხადე. ამიტომ თითოეულმა ჩვენგანმა იფხიზლოს, რომ როგორმე ეს ხმა არ მოისმინოს; სულიერი სწავლებისათვის უღირსი ყოველი ზრახვა განიშოროს და მხოლოდ ასე ეზიაროს წმინდა ტრაპეზს. და, ამბობს, „და იქმნა წელსა, რომელსა მოკუდა ოზია მეფე. ვიხილე უფალი მჯდომარე საყდარსა ზედა მაღალსა და აღმატებულსა“ (). როგორ იხილა, არ ვიცი; რომ იხილა, ეს თქვა, ხოლო როგორ იხილა — ამაზე დადუმდა; ნათქვამს ვიღებ და დადუმებულს არ ვეძიებ; გამოცხადებულს ვჭვრეტ და დაფარულს ცნობისმოყვარეობით არ ვჩხრეკ; სწორედ ამიტომ არის დაფარული. წერილთა თხრობა ოქროს ფარდაა: დართი ოქროა, მისაქსელიც ოქრო. მასში ობობათა ქსელებს — ჩემი მსჯელობის უძლურებას — არ ჩავაქსოვ. ამიტომ ამბობს: „ნუ გადასწევ საზღვრებს, რომლებიც შენმა მამებმა დაადგინეს“ ()2.
საზღვრების ძვრა უსაფრთხო არ არის; და როგორ გადავწევთ იმას, რაც ღმერთმა ჩვენთვის დაადგინა? გსურს გაიგო, როგორ იხილა ღმერთი? თავადაც წინასწარმეტყველი გახდი. და როგორ არის ეს შესაძლებელი, ამბობს, როცა ცოლი მყავს და შვილების აღზრდაზე ვზრუნავ? შესაძლებელია, თუ მოისურვებ, საყვარელო. რადგან თვით ესაიასაც ჰყავდა ცოლი და ორი შვილის მამა იყო, მაგრამ ამათგან არაფერს შეუშლია ხელი. ქორწინება ხომ ზეცისკენ მგზავრობის დაბრკოლება არ არის; რადგან დაბრკოლება რომ ყოფილიყო და ცოლი ჩვენ წინააღმდეგ ბოროტს განიზრახავდეს, ღმერთი მას თავიდან შექმნისას შემწედ არ უწოდებდა. მინდოდა კი მეთქვა, რას ნიშნავს ღმერთის ჯდომა; რადგან ღმერთი ნამდვილად არ ზის: ჯდომა სხეულებრივი მდგომარეობაა, ღმრთეება კი უსხეულოა.
2.
მაშ, მსურდა მეთქვა, მაინც რა არის ღვთის ტახტი, რადგან ღმერთი, ცხადია, ტახტით შემოსაზღვრული არ არის; საღმრთო ხომ შემოუწერელია. მაგრამ მეშინია, ამ საგანზე სწავლების გაჭიანურებით სათქმელი ვალი არ გადავდო. რადგან ვხედავ, რომ ყველანი სერაფიმებისკენ პირდაღებულნი იყურებით, არა მხოლოდ დღეს, არამედ პირველივე დღიდან. ამიტომ სიტყვა, ადამიანთა ბრბოს მსგავსად, დიდი სწრაფვით აპობს შემხვედრ აზრთა სიმრავლეს და იმ განმარტებისკენ მიიჩქარის. ამბობს: „და სერაფიმნი დგეს გარემოჲს მისსა“ (). აჰა სერაფიმები, რომელთა ხილვაც ყველანი დიდი ხანია გსურდათ. ამრიგად, იხილეთ და სურვილი დაიკმაყოფილეთ, მაგრამ არა ხმაურით და არც აჩქარებული გონებით, როგორც სამეფო გამოსვლებსა და შესვლებზე ხდება; იქ ასეთი ხმაური და აჩქარება ბუნებრივად ხდება. რადგან იქ მცველები მნახველებს დათვალიერებას არ აცლიან; არამედ ვიდრე ყველაფერი კარგად გამოჩნდებოდეს, მათ სირბილით გავლას აიძულებენ. აქ კი ასე არ არის: სიტყვა ხილვას თქვენ წინ აჩერებს, სანამ ყველაფერს არ დაათვალიერებთ, რისი დათვალიერებაც შესაძლებელია. „და სერაფიმნი დგეს გარემოჲს მისსა“ ().
ბუნების ღირსებაზე უწინ მან გვასწავლა ის ღირსება, რომელიც ადგილისმიერი სიახლოვიდან მომდინარეობს. რადგან პირველად არ უთქვამს, ვინ იყვნენ სერაფიმები, არამედ თქვა, სად იდგნენ. რადგან ეს ღირსება იმ ღირსებაზე მეტია. როგორ? იმით, რომ ის იმ ძალების სიდიადეს იმდენად იმით არ წარმოაჩენს, რომ ისინი სერაფიმები არიან, რამდენადაც იმით, რომ სამეფო ტახტთან ახლოს დგანან. რადგან ჩვენც მცველთაგან უფრო გამორჩეულებად იმათ მივიჩნევთ, ვისაც სამეფო ეტლის მახლობლად მიმავალთ ვხედავთ. ასევე უსხეულო ძალთაგან უფრო ბრწყინვალენი ისინი არიან, რომლებიც ტახტთან ახლოს არიან. ამიტომ წინასწარმეტყველმაც გვერდით დატოვა მათი ბუნების ღირსებაზე საუბარი და პირველად ადგილის უპირატესობაზე გვესაუბრება, რადგან იცის, რომ ეს უფრო დიდი მშვენებაა და სწორედ ეს არის იმ ბუნებათა სილამაზე. ეს არის მათი დიდებაც, პატივიც და სრული დაცულობაც: იმ ტახტის გარშემო ხილვად ყოფნა. ამის დანახვა ანგელოზებზეც შეიძლება: რადგან ქრისტემ, როცა მათი სიდიადის ჩვენება სურდა, არ თქვა მხოლოდ, რომ ისინი ანგელოზები არიან, და გაჩუმდა; არამედ თქვა, რომ „ანგელოზნი მათნი მარადის ხედავენ პირსა მამისა ჩემისასა, რომელი არს ცათა შინა“ ()3. როგორც იქ მამის პირის ხილვა ანგელოზურ ღირსებაზე მეტია, ასევე სერაფიმთა ღირსებაზე მეტია, რომ ტახტის გარშემო დგანან და შუაში იგი ჰყავთ.
მაგრამ ეს დიდი რამ შენც შეგიძლია მიიღო, თუ მოისურვებ. რადგან იგი მხოლოდ სერაფიმთა შორის კი არ არის, არამედ ჩვენ შორისაც არის, თუ მოვისურვებთ. რადგან ამბობს: „რამეთუ სადაცა იყვნენ ორნი გინა სამნი შეკრებულ სახელისა ჩემისათჳს, მუნ ვარ მე შორის მათსა“ (); და კიდევ: „მახლობელ არს უფალი შემუსრვილთა გულითა და მდაბალნი სულითა აცხოვნნეს“ (). ამიტომ პავლეც ღაღადებს: „ზეცისასა ზრახევდით“ (), იქ, „სადაცა-იგი ქრისტე არს მარჯუენით ღმრთისა მჯდომარე“ (). ხედავ, როგორ დაგვაყენა სერაფიმებთან ერთად, როცა სამეფო ტახტთან ახლოს მიგვიყვანა? შემდეგ ამბობს: „ექუსნი ფრთენი ერთსა, და ექუსნი ფრთენი ერთსა“ (). რას გვიჩვენებს ეს ექვსი ფრთა? იმ ბუნებათა სიმაღლეს, ამაღლებულობას, სიმსუბუქესა და სისწრაფეს. ამიტომ გაბრიელიც ფრთოსნად ჩამოდის: არა იმიტომ, თითქოს იმ უსხეულო ძალას ფრთები ჰქონდეს, არამედ იმიტომ, რომ უმაღლესი ადგილებიდან ჩამოვიდა, ზენა სავანეები დატოვა და მოვიდა. მაგრამ რას ნიშნავს ფრთათა რიცხვიც? აქ ჩვენი მხრიდან განმარტება საჭირო არ არის, რადგან წერილის სიტყვამ თვითონვე განმარტა საკუთარი თავი და მათი დანიშნულება აგვიხსნა.
რადგან ამბობს: „ორითა უკუე დაიბურვიდეს პირსა“ (), თითქოს ორმაგი ზღუდით თვალებს იზღუდავდნენ, რადგან იმ დიდებიდან გამომავალ ბრწყინვალებას ვერ იტანდნენ. და „ხოლო ორითა დაიბურვიდეს ფერჴთა“ (), იმავე გაოგნების გამო. რადგან ჩვენც გვჩვევია, როცა რაიმე განცვიფრება შეგვიპყრობს, სხეული ყოველი მხრიდან მოვიკუმშოთ. და რას ვამბობ სხეულზე, როცა თვით სულიც, ამის განცდისას, გარე გამოვლენის უკიდურესი კიდიდან თავის მოქმედებებს იკრებს, სიღრმეში აფარებს თავს და სხეულით, როგორც მოსასხამით, ყოველი მხრიდან იფარავს თავს? მაგრამ ნურავინ იფიქრებს, როცა გაოგნებასა და განცვიფრებას ისმენს, თითქოს მათში რაიმე უსიამოვნო შფოთი ჩნდებოდეს; რადგან ამ გაოგნებასთან ერთად ვერ დასატევი სიამეც არის შეზავებული. „და ორითა ფრინვიდეს“ (). ეს კი ნიშანია იმისა, რომ ისინი მუდამ მაღალს ესწრაფვიან და არასოდეს იყურებიან ქვემოთ. „და ღაღადებდეს მოყვასი მოყვსისა მიმართ და იტყოდეს: წმიდა არს, წმიდა არს, წმიდა არს“ (). და ეს ღაღადიც კვლავ უდიდესი ნიშანია საკვირველებისა: რადგან ისინი უბრალოდ კი არ აღავლენენ საგალობელს, არამედ ძლიერი ღაღადით; და არც უბრალოდ ღაღადით, არამედ ამას განუწყვეტლივ აკეთებენ.
რადგან სხეულთა ბრწყინვალე საგნები, თუნდაც მეტისმეტად ბრწყინვალე იყოს, მხოლოდ მაშინ გვაოცებს, როცა პირველად აღვიქვამთ მათ თვალებით; ხოლო როცა მათი ხილვით უფრო დიდხანს დავყოვნდებით, ჩვეულება საკვირველებას აუქმებს, რადგან ჩვენი თვალები უკვე იმ სხეულებს შეეჩვია. ამიტომ, როცა ახლად აღმართულ და ფერებით ნათლად მბრწყინავ სამეფო გამოსახულებას ვხედავთ, ვოცდებით; მაგრამ ერთი-ორი დღის შემდეგ აღარ. და რას ვამბობ სამეფო გამოსახულებაზე, როცა თვით მზის სხივებთანაც იგივე განგვიცდია, რომელთაგან უფრო ნათელი სხეული ვერაფერი იქნებოდა? ასე, ყველა სხეულებრივ საგანთან ჩვეულება საკვირველებას აუქმებს; ღვთის დიდებასთან კი ასე არ არის, არამედ ყოველივე სრულიად საპირისპიროდ ხდება. რადგან რამდენადაც ეს ძალები იმ დიდების ხილვაში დიდხანს იმყოფებიან, იმდენად უფრო მეტად გაოგნებულნი ხდებიან და საკვირველებას აძლიერებენ. ამიტომაც, იმ დროიდან, რაც არსებობენ, დღემდე ხედავენ იმ დიდებას და არასოდეს შეუწყვეტიათ გაოგნებით ღაღადი; არამედ იმას, რაც ჩვენ მცირე ხნით გვემართება, როცა ჩვენს თვალებთან ელვა გაივლის, ისინი განუწყვეტლივ განიცდიან და დაუცხრომლად, ერთგვარი სიამით, საკვირველებას ინარჩუნებენ. რადგან ისინი არა მხოლოდ ღაღადებენ, არამედ ამას ერთმანეთის მიმართაც აკეთებენ, რაც გამძაფრებული გაოგნების ნიშანია. ასევე ჩვენც, როცა ქუხილი ჩამოიქუხებს ან მიწა იძვრის, არა მხოლოდ გვეშინია და წამოვხტებით, არამედ ერთმანეთის მიმართაც ვღაღადებთ. ამასვე აკეთებდნენ სერაფიმებიც; და ამიტომ „ღაღადებდეს მოყვასი მოყვსისა მიმართ და იტყოდეს: წმიდა არს, წმიდა არს, წმიდა არს“ ().
3.
განა იცანით ეს ხმა? ჩვენია იგი, თუ სერაფიმთა? ჩვენიც არის და სერაფიმთაც — ქრისტეს გამო, რომელმაც ზღუდის შუა კედელი მოაშორა, ცაში მყოფნი და მიწაზე მყოფნი მშვიდობით შეარიგა და ორივე ერთჰყო. რადგან უწინ ეს საგალობელი მხოლოდ ცაში იგალობებოდა; ხოლო როდესაც მეუფემ მიწაზე დაბრძანება ინება, ეს მელოდიაც ჩვენამდე ჩამოიტანა. ამიტომაც ეს დიდი მღვდელმთავარი, როცა ამ წმიდა ტრაპეზთან დგას, გონიერ მსახურებას აღავლენს და უსისხლო მსხვერპლს სწირავს, უბრალოდ კი არ მოგვიწოდებს ამ ქებისკენ, არამედ ჯერ ქერუბიმებს ახსენებს და სერაფიმებს მოგვაგონებს; ასე მოუწოდებს ყველას, ზემოთ აღავლინონ ის ყოვლად საკრძალავი ხმა, რადგან თანამგალობელთა ხსენებით ცდილობს ჩვენი გონება მიწიდან ცისკენ აიტაცოს და თითქოს თითოეულ ჩვენგანს შესძახის: „სერაფიმებთან ერთად გალობ, სერაფიმებთან ერთად იდექი, მათთან ერთად გაშალე გონების ფრთები, მათთან ერთად შემოუფრინე სამეუფო საყდარს.“ და რა არის საკვირველი, თუ სერაფიმებთან ერთად დგახარ, როცა ღმერთმა შენ თავისუფლად მოგცა ის, რასაც სერაფიმები შეხებასაც ვერ ბედავდნენ? რადგან, ამბობს, „მოივლინა ჩემდამო ერთი სერაფიმთაგანი და ჰქონდა ცეცხლის ნაკვერცხალი, რომელიც მარწუხით აიღო საკურთხევლიდან“ ()4. ის საკურთხეველი ამ საკურთხევლის წინასახე და ხატია; ხოლო ის ცეცხლი — ამ სულიერი ცეცხლისა. მაგრამ სერაფიმებმა ხელით შეხება ვერ გაბედეს, არამედ მარწუხით შეეხნენ; შენ კი ხელით იღებ. რადგან, თუ წინადაგებული ძღვენის ღირსებას შეხედავ, ეს ძღვენი სერაფიმთა შეხებაზე გაცილებით დიდია; ხოლო თუ ღვთის კაცთმოყვარეობას გაიაზრებ, ღმერთი ჩვენს უღირსებამდე ჩამოსვლასაც არ თაკილობს, როცა წინადაგებულ ძღვენზე მადლით გარდამოდის.
ამაზე იფიქრე, ადამიანო, და ძღვენის სიდიადე გაიაზრე; ბოლოს და ბოლოს აღდექი, მიწას განეშორე და ზეცად ადი. მაგრამ სხეული ძირს გეწევა და ძალით ქვემოთ გიზიდავს? მაგრამ, აჰა, მარხვები მოახლოვდა: ისინი სულის ფრთებს ამსუბუქებენ, ხორცის ტვირთსაც მსუბუქს ხდიან, თუნდაც მათ ყოველგვარ ტყვიაზე მძიმე სხეული დახვდეთ. მაგრამ მარხვის შესახებ სწავლება ახლა მოიცადოს, ხოლო საიდუმლოებათა შესახებ სწავლება უკვე დაიწყოს, რადგან მარხვებიც სწორედ მათკენ მიემართება. რადგან როგორც ოლიმპიურ შეჯიბრებებში ჭიდილთა მიზანი გვირგვინია, ასევე მარხვის მიზანიც ხალასი ზიარებაა; თუ ამ დღეებში ამას ვერ მივაღწევთ, ამაოდ და ფუჭად გავაწვალებთ თავს და მარხვის ასპარეზიდან უგვირგვინოდ, ჯილდოების გარეშე გამოვალთ. ამიტომაც მამებმა მარხვის ასპარეზი გააგრძელეს და სინანულის ვადა მოგვცეს, რათა თავი განვიწმინდოთ, სიბილწე ჩამოვირეცხოთ და ასე მივეახლოთ. ამიტომ მეც აქედანვე ნათელი ხმით ვღაღადებ, ვმოწმობ, გევედრებით და შეგეხვეწებით: ამ წმიდა ტრაპეზს ლაქითა და ბოროტი სინდისით ნუ მიუახლოვდებით; რადგან ეს არც მისვლა იქნება და არც ზიარება, თუნდაც ათიათასჯერ შევეხოთ იმ წმიდა სხეულს, არამედ მსჯავრი, სასჯელი და სასჯელის შემატება. მაშ, ნურავინ ცოდვილი ნუ მიუახლოვდება; უფრო სწორად, ასე არ ვამბობ — „ნურავინ ცოდვილი“, რადგან მაშინ პირველ რიგში საკუთარ თავს განვაყენებდი საღვთო ტრაპეზისგან; არამედ ნურავინ მიუახლოვდება, ვინც ცოდვილად რჩება.
ამიტომაც აქედანვე წინასწარ ვამბობ, რათა როცა სამეუფო სერობები მოახლოვდება და ის წმიდა საღამო დადგება, არავის შეეძლოს თქვას: „უმზადებელი შევედი და არ შემიშვეს; ეს კი დიდი ხნის წინ უნდა ეთქვათ.“ „რადგან ეს რომ დიდი ხნის წინ მომესმინა, უთუოდ შევიცვლებოდი, უთუოდ განვიწმენდდი თავს და ასე მივიდოდი.“ რათა არავის შეეძლოს ეს საბაბად მოიყვანოს, აქედანვე წინასწარ ვმოწმობ და გთხოვთ, დიდი სინანული გამოიჩინოთ. ვიცი, რომ ყველანი სასჯელქვეშ ვართ და რომ „ვინმე იქადოს გულითა წმიდა-ქონებად?“ (); მაგრამ საშინელი ის კი არ არის, რომ განწმენდილი გული არ გვაქვს, არამედ ის, რომ, როცა განწმენდილი გული არ გვაქვს, არც მასთან მივდივართ, ვისაც შეუძლია იგი განწმინდოს. რადგან შეუძლია, თუ ინებებს; და ჩვენზე მეტადაც ნებავს; მაგრამ ჩვენგან მცირე საბაბის მიღებას ელოდება, რათა სრული კადნიერებით დაგვადგას გვირგვინი. ვინ ყოფილა მეზვერეზე უფრო ცოდვილი? მაგრამ რადგან მხოლოდ ეს თქვა: „მილხინე მე, ცოდვილს“ (), ფარისეველზე მეტად გამართლებული ჩავიდა. თუმცა ნუთუ რამხელა ძალა ჰქონდა იმ სიტყვას? მაგრამ იგი იმ სიტყვამ კი არ განწმინდა, არამედ განწყობამ, რომლითაც ის სიტყვა თქვა; უფრო სწორად, არც მხოლოდ განწყობამ, არამედ მასზე უწინ ღვთის კაცთმოყვარეობამ.
4.
მითხარი, რა ჯაფაა, რა შრომაა, რა ოფლის ღვრაა ცოდვილისთვის, საკუთარი თავი დაარწმუნოს, რომ ცოდვილია, და ეს ღმერთს უთხრას? ხედავ, ფუჭად კი არ ვამბობდი, რომ ღმერთს სურს, ჩვენგან მცირე საბაბი მიიღოს და შემდეგ ჩვენს ცხონებას ყოველივე თვითონ შემატოს? მაშ, შევინანოთ, ვიტიროთ, ვიგლოვოთ. ვინმე, როცა ქალიშვილს დაკარგავს, ხშირად თავისი ცხოვრების მეტ ნაწილს გლოვასა და მოთქმაში ატარებს; ჩვენ კი სული დავკარგეთ და არ ვგლოვობთ? ცხონებისგან განვვარდით და გულს არ ვიგლეჯთ? და რას ვამბობ სულსა და ცხონებაზე? ასეთი მშვიდი და სახიერი მეუფე გავაღიზიანეთ და თავს მიწაში არ ვმარხავთ? რადგან ჩვენდამი ზრუნვით იგი არა მხოლოდ მზრუნველი მეუფის, არამედ შვილთმოყვარე მამისა და მხურვალედ მოყვარული დედის ყოველ კეთილგანწყობასაც აღემატება. რადგან ამბობს: „ნუ დაივიწყოს დედაკაცმან ყრმისა თჳსისა, ანუ არ შეიწყალნეს ნაშობნი მუცლისა მისისანი“ ()? ხოლო „დაღათუ ესენიცა დაივიწყნეს დედაკაცმან, გარნა მე არ დაგივიწყო შენ, - იტყჳს უფალი, -“ (). მაშ, ეს ნათქვამი დამტკიცებამდეც სარწმუნოა, რადგან ღვთისაა; მაგრამ, მოდი, საქმეთაგანაც წარმოვადგინოთ ამის დასაბუთება.
ოდესღაც რებეკამ შვილს უბრძანა, კურთხევათა მოპარვის საქმეში ის როლი შეესრულებინა; ყოველი მხრიდან კარგად შემოსა, ძმის ნიღაბიც მოარგო და, როცა დაინახა, რომ ის ამგვარადაც ვერ ბედავდა, სურდა შვილისგან ყოველგვარი შიში მოეშორებინა და თქვა: „ჩემ ზედა იყავნ, შვილო, წყევაჲ იგი“ (). ეს ჭეშმარიტად დედის სიტყვაა, შვილის სიყვარულით ანთებული დედის სიტყვა. ხოლო ქრისტემ ეს არა მხოლოდ თქვა, არამედ აღასრულა კიდეც. არა მხოლოდ აღგვითქვა, არამედ წყევად იქცა კიდეც. პავლეც ღაღადებს და ამბობს: „ქრისტემან ჩუენ მოგჳყიდნა წყევისა მისგან შჯულისა და იქმნა ჩუენთჳს წყევასა ქუეშე“ (). ამრიგად, სწორედ მას ვაღიზიანებთ; მითხარი, განა ეს თვით გეენაზე, დაუსრულებელ მატლსა და ჩაუქრობელ ცეცხლზე უფრო მძიმე არ არის? როდესაც წმინდა ტრაპეზთან მისვლას აპირებ, იცოდე, რომ იქ ყოველთა მეუფეც იმყოფება; და მართლაც იმყოფება: თითოეულის განწყობას იკვლევს - ვინ უახლოვდება შესაფერისი სიწმინდით, ვინ კი ბოროტი სინდისით, უწმინდური და ბილწი ზრახვებითა და შებილწული საქმეებით. და თუ ასეთ ვინმეს იპოვის, ჯერ მას სინდისის სამსჯავროს გადასცემს; შემდეგ, თუ სინდისის სამსჯავრო მას მიიღებს, ზრახვებით გაშოლტავს და უკეთესად აქცევს, ქრისტე კვლავ შეიწყნარებს მას; ხოლო თუ გამოუსწორებელი დარჩება, ბრძანებს, უმადური და უგრძნობელი კაცი ღვთისავე ხელებს გადაეცეს. ხოლო „საშინელ არს შევრდომაჲ ჴელთა ღმრთისა ცხოველისათა“ (). ვიცი, რომ ეს სიტყვები გკბენთ, მაგრამ რა ვქნა? თუ მწარე წამლებს არ დავადებ, წყლულები არ მოშორდება; თუ მწარეს დავადებ, თქვენ ტკივილს ვერ იტანთ. ყოველი მხრიდან სივიწროვე მაქვს; მაგრამ ახლა უკვე აუცილებელია ხელი შევაჩერო, რადგან ნათქვამი საკმარისია ყურადღებით მსმენელთა გამოსასწორებლად.
მაგრამ რათა ეს სიტყვები მხოლოდ თქვენთვის კი არა, თქვენს მიერ სხვებისთვისაც სასარგებლო იყოს, მოდი, კვლავ შევაჯამოთ ისინი. სერაფიმებზე ვისაუბრეთ; ვაჩვენეთ, რაოდენ დიდი ღირსებაა სამეუფო საყდრის ახლოს დგომა და რომ ადამიანებისთვისაც შესაძლებელია ამ ღირსების ქონა. ვიმსჯელეთ ფრთებზე, ღვთის მიუწვდომელ დიდებაზე და ჩვენდამი გამოვლენილ მის კაცთმოყვარეობაზე; დავურთეთ ღაღადისა და უწყვეტი განცვიფრების მიზეზი და ისიც, როგორ არ წყდება სერაფიმთა დიდებისმეტყველებაც განუწყვეტელ ჭვრეტაში; შეგახსენეთ, რომელ დასში დავდექით და ვისთან ერთად ვუგალობეთ საერთო მეუფეს; დავუმატეთ სიტყვები სინანულის შესახებ; ბოლოს კი ვაჩვენეთ, რა დიდი ბოროტებაა ბოროტი სინდისით საიდუმლოებთან მისვლა და როგორ შეუძლებელია, ასეთ რამეს გამბედავმა თავი დააღწიოს. ეს ყოველივე ცოლმა ქმრისგან ისწავლოს, შვილებმა მამისგან, მსახურმა ბატონისგან, მეზობელმა მეზობლისგან, მეგობარმა მეგობრისგან; უფრო მეტიც, მტრებთანაც ამაზე ვისაუბროთ, რადგან მათი ცხონებისთვისაც ჩვენ ვართ პასუხისმგებელნი. რადგან, თუ მათი დაცემული საპალნე პირუტყვების წამოყენება და გზააბნეულების გადარჩენა და დაბრუნება გვებრძანება, მით უფრო გვმართებს მათი გზააბნეული სული დავაბრუნოთ და დაცემული წამოვაყენოთ. თუ ამგვარად მოვაწესრიგებთ ჩვენს თავსაც და მოყვასის საქმესაც, შევძლებთ კადნიერებით წარვდგეთ ქრისტეს სამსჯავროს წინაშე.5
ჩვენი უფლის იესო ქრისტეს მადლითა და კაცთმოყვარეობით, რომლის თანა მამასა, სულიწმიდითურთ, დიდება, ძალა, პატივი, აწ და მარადის და უკუნითი უკუნისამდე. ამინ.
სათარგმნო შენიშვნები
- ძველი ქართული ბიბლიური ტექსტი ამ ციტატის ბერძნული ფორმით კორპუსში არ დადასტურდა; ციტატა ბერძნულიდან არის ნათარგმნი. ↩
- ძველი ქართული ბიბლიური ტექსტი ამ ციტატის ბერძნული ფორმით კორპუსში არ დადასტურდა; ციტატა ბერძნულიდან არის ნათარგმნი. ↩
- ძველი ქართული ბიბლიური ტექსტი ამ ციტატის ბერძნული ფორმით კორპუსში არ დადასტურდა; ციტატა ბერძნულიდან არის ნათარგმნი. ↩
- ძველი ქართული ბიბლიური ტექსტი ამ ციტატის ბერძნული ფორმით კორპუსში არ დადასტურდა; ციტატა ბერძნულიდან არის ნათარგმნი. ↩
- ბოლო ბერძნული დოქსოლოგია წარმომავლობისთვის სრულადაა დატოვებული, ხოლო ქართული დოქსოლოგია საერთო ჩარჩოს ეკუთვნის. ↩