Genesis 18:1

1. ქანქართა იგავი და მასწავლებლის მოვალეობა

ნელა და უხალისოდ ვიწყებ დღეს სიტყვის წარმოთქმას. როცა ვფიქრობ, რომ ყოველდღიურად ვასწავლით, ვაფრთხილებთ, სულიერ ტაბლას გთავაზობთ, მაგრამ ამის მიუხედავად ბევრი მათგანი, ვინც აქ მოდის და ამ სულიერ აღშენებაში, ამ საკვირველსა და საშინელ ტაბლაზე მონაწილეობს, მთელ დღეებს ცხენის რბოლებზე ატარებს და ამგვარად ჩვენი მზრუნველობისგან ვერანაირ სარგებელს ვერ იღებს, არამედ ჩვევისამებრ, ეშმაკის პირველივე ჩაგონებით, ამ ურჯულო სანახაობებზე ჩქარობს და თავის თავს ბოროტი ეშმაკის მახეებში ნებაყოფლობით აგდებს, ისე, რომ არც ჩვენი შეგონებანი, არც თავად საშინელება, არც იქ ფუჭად დახარჯული დრო ვერაფერს უშველის მათ, — მაშინ რა გულმოდგინებით უნდა ვთავაზობდე სწავლებას ადამიანებს, რომელთაც სრულიად არ სურთ ჩვენი სიტყვებისგან სარგებლის მიღება? ნუ გაიკვირვებ! მიწათმოქმედიც, როცა ხედავს, რომ მიწა მისი მრავალი მზრუნველობისა და მძიმე შრომის შემდეგ უნაყოფო რჩება და ღვაწლს საკმარისად არ აზღაურებს, უკვე არა წინანდელი გულმოდგინებით იწყებს თესვასა და არა წინანდელი მოშურნეობით ეკიდება მიწის დამუშავებას. ასევე მკურნალიც, როცა...

...მას ღმერთი"** (დაბ 21:1-2). რას ნიშნავს გამოთქმები: „ვითარცა ჰრქუა, ვითარცა ეტყოდა"? ნიშნავს: როგორც უფალმა აღუთქვა მაშინ, როცა უცხოელის სახით ანგელოზებთან ერთად მამამთავარმა მიიღო მამრეს მუხასთან და, როცა თქვა: „ჟამსა ამას მოვიქცე შენდა მომართ და იყოს სარრასა ძე" (დაბ 18:14); — ისე აღსრულდა კიდეც. ის, რასაც ბუნება ვერ ახერხებდა, ის მათ იხილეს აღსრულებული, არა ადამიანურ საქმეთა ჩვეულებრივი წესით, არამედ ღვთიური მადლით. „და უწოდა აბრაჰამ სახელი ძისა მისისა, რომელ-იგი უშვა სარრა, ისაკ" (დაბ 21:3). უმიზეზოდ არ დაუმატებია საღვთო წერილს: „რომელ-იგი უშვა სარრა". არ თქვა უბრალოდ: „უწოდა სახელი ძისა მისისა", არამედ დაუმატა: „რომელ-იგი უშვა სარრა", ანუ ცოლმა, რომელიც მანამდე არ შობდა, უნაყოფო, მოხუცებული. „და წინა-დასცჳთა, — ამბობს წერილი, — აბრაჰამ ისაკს, ძესა თჳსსა, დღესა მერვესა, ვითარცა ამცნო მას უფალმან ღმერთმან" (დაბ 21:4). ასე იყო ბრძანებული ღვთისგან, რომ ახალშობილებს მერვე დღეს წინადასცვეთდნენ. შემდეგ, რომ ღვთის გამოუთქმელი ძალა კიდევ უფრო შეგვეცნო, რომლის წყალობითაც **„შეუძლებელი ადამიანთათვის შესაძლებელია...

...თა თუ რაოდენობით, არამედ გულმოდგინებით, უფალმა სიხარულით მიიღო მართლის გულღიაობა და მაშინვე მიუზღო სტუმართმოყვარეობისთვის. ამასობაში მამამთავარმა შეიცნო, ვინ იყო მოსული და რა ძალა ჰქონდა, და, როცა სტუმრებმა იქიდან სოდომის დასანგრევად წასვლა განიზრახეს, მათ უკან გაჰყვა, „წარმგზავნელი მათი", როგორც ნათქვამია (დაბ 18:16). ახლა შეხედე, რა კაცთმოყვარეა უფალი, რა შეწყნარებას ავლენს მართლის მიმართ, პატივს მიაგებს რა მას და, ამასთანავე, სურს, გამოავლინოს მის სულში დაფარული სათნოება. „აღდგეს, — ნათქვამია, — კაცნი იგი მიერ და შთახედნეს პირსა ზედა სოდომთა და გომორთასა" (დაბ 18:16). ეს ანგელოზებზეა ნათქვამი, რადგან აქ, აბრაამის კარავთან, ერთად გამოცხადდნენ ანგელოზებიც და მათი უფალიც. შემდეგ კი ანგელოზები, როგორც მსახურნი, იმ ქალაქების დასაღუპად იქნენ წარვლენილნი, ხოლო უფალი დარჩა, რომ მართალთან ესაუბრა, როგორც მეგობარი მეგობართან საუბრობს, იმის შესახებ, რისი ქმნაც განიზრახა. ამრიგად, როცა ანგელოზები წავიდნენ, „რეჩე, — ნათქვამია წერილში, — უფალმან: არა დავფარო-ა მე პირისაგან აბრაჰამ, მონისა ჩემისა, რომელსა ვჰყოფ მე" (დაბ 18:17). რა დიდია ღვთის შეწყნარება, და რა ზომას აღე...

....

მოციქულისაჲ: ხოლო ჩუენ, ძმანო ისაკისგან აღთქუმისა შვილნი ვართ (4,28).

თარგმანი: არა ხოლო ბერწობითა, არამედ შობითაცა მსგავს არს სარრაჲსსა ეკლესიაჲ წარმართთაჲ. რამეთუ ვითარ-იგი თჳნიერ წესთა ბუნებისათა ჟამთა გარდასრული შვილიერ ყო აღთქუმამან მან უფლისამან, ვითარმედ: "ჟამსავე ამას მოვიდე და ესუას სარრას ძე" (დაბ. 18:10), — ეგრეთვე ჩუენ ეკლესიაჲ, არა ჴორცთა და სისხლთა მიერ, არამედ საბანელითა წმიდისა ემბაზისაჲთა და მას ზედა წართქუმითა მღდელისა მიერ სიტყუათა ღმრთისათაჲთა მშობს; რომლისა მიერ დაღაცათუ ბერწისა შვილ ვართ, არამედ — აზნაურისა. იხილე სახისაჲ ამის უცვალებელი თანა-შეტყუებაჲ საქმეთაჲ.

მოციქულისაჲ: არამედ ვითარცა-იგი მაშინ ჴორციელად შობილი იგი სდევნიდა სულიერსა მას, ეგრეცა აწ (4,29).

თარგმანი: ყოვლითურთ შეასწორა საქმე სახეთა, რამეთუ ვინაჲთგან მაშინ იდევნებოდეს მორწმუნენი ჰურიათაგან, ამისთჳს ეტყჳს, ვითარმედ: ესე ნუ შეგაშფოთებს, რამეთუ მაშინცა ჴორციელითა შჯულთა ბუნებითა შობილი იგი ისმაელ სდევნიდა სულიერისა მის საღმრთოჲსა აღთქუმისა მიერ შობილსა ისაკს.

მოციქულისაჲ: არამედ რასა იტყჳს წიგნი? — "განაძე მჴევალი ეგე და ძე მაგისი, რამეთუ არა დაიმკჳდროს შვილმან მჴევლისამან ძისა თანა აზნაურისაჲსა" (4,30).

თარგმანი: რაჲთა რომელნი დევნულებისათ...

..., რომელი გეტყჳ შენ“ (4,25-26).

თ ა რ გ მ ა ნ ი: და ვინაჲ აქუნდა სამარიტელთა ქრისტეს მოლოდებაჲ? გარნა მოსეს წიგნთაგან, რამეთუ ფრიად გამოაცხადებს იგი ძესა. რამეთუ „ვქმნეთ კაცი ხატად ჩუენდა“ (დაბ. 1,26) ძისა მიმართ თქუმულ არს, და აბრაჰამს კარავსა შინა ძჱ ჰზრახვიდა, (შდრ. დაბ. 18,1-15) და იაკობ მისთჳს თქუა, ვითარმედ: „არა მოაკლდეს მთავარი იუდაჲსგან, არცა წინამძღუარი წყვილთაგან მისთა, ვიდრემდის მოვიდეს, რომელი-იგი წინამდებარე არს, და არს იგი მოლოდებაჲ წარმართთაჲ“. (დაბ. 49,10) და თჳთ მოსე თქუა, რამეთუ: „წინაჲსწარმეტყუელი აღგიდგინოს თქუენ უფალმან, ვითარცა მე; მისი ისმინეთ“. (2 სჯ. 18,15) და გუელი რვალისაჲ და კუერთხი მოსესი და ისაკის დაკლვაჲ და სხუაჲ მრავალი ესევითარი მოსლვისა მისისა სახენი იყვნეს. ხოლო თუ ვინ თქუას, თუ: რაჲსათჳს არა მოართუა მას სახჱ წერილთაგან, ვითარ ნიკოდემოსს და ნათანაელს? გულისხმა-ყავთ, რამეთუ იგინი წერილთა მეცნიერნი იყვნეს, ხოლო ესე დედაკაცი იყო გლახაკი და უსწავლოჲ, და ამისთჳს წყლისა მის ცხოველისა ჴსენებითა მოიზიდა იგი, და ესრეთ მცირედ-მცირედ მოეჴსენა მას, ვითარ ასმიოდა სამე წერილი, და მერმეღა გამოუცხადა თავი თჳ...