Genesis 22:18

1. „ღმერთმან გამოსცადა აბრაჰამ" — გამოცდის მიზეზი და ბრძანება (22:1–2)

დღევანდელი წერილის საკითხავში ბევრი სასარგებლო რამ არის ჩვენთვის მოცემული და გამოუთქმელი საუნჯე იმალება ამ მცირე სიტყვებში. ასეთია საღვთო გამონათქვამები: არა სიტყვათა სიმრავლეში, არამედ მოკლე გამოთქმებში შეიცავს დიდ სიმდიდრეს. მაშ, გამოვიკვლიოთ წერილის მითითებული სიტყვები და გულდასმით შევისწავლოთ ამჟამინდელი საკითხავის აზრი. აქ ჩვენ ახალ მაგალითებს დავინახავთ როგორც მამამთავრის დიდი სათნოებისა, ისე ღვთის საკვირველი კაცთმოყვარეობისა. „და იყო, — ამბობს წერილი, — შემდგომად სიტყჳსა ამის ღმერთმან გამოსცადა აბრაჰამ". რას ნიშნავს ეს სიტყვები: „და იყო, შემდგომად სიტყჳსა ამის ღმერთმან გამოსცადა აბრაჰამ?" შეხედე, როგორ სურს საღვთო წერილს თავად ამ სიტყვებითვე მართლის სათნოება გამოგვიცხადოს. ღვთისგან აბრაჰამზე მოვლინებული გამოცდის შესახებ თხრობის დაწყებამდე, წერილი წინასწარ გვანიშნებს თავად იმ დროს, როცა მამამთავარს ისაკის მსხვერპლად შეწირვის ბრძანება მიეცა, რომ შენ სრულად შეიცნო მამამთავრის დიდი მორჩილება და ის, რომ იგი არაფერს მიიჩნევდა ღვთის სათნოყოფაზე...

...დაცუეთასი? ვითარ ვინ თქუას სხუათა [ვ...] წესთა ძუელისა მის შჯლისათა. ნუ იყოფინ! არამედ ამისთჳს ოდენ იყო წინადაცუეთაჲ იგი მისი, რაჲთა ჭეშმარიტ ყვნეს აღთქუმანი იგი ღმრთისა მამისანი აბრაჰამის მიმართ, ვითარმედ: "ნათესავისა შენისა მიმართ იკურთხეოდიან ყოველნი ტომნი ქუეყანისანი" (დაბ. 22:18). ვინაჲთგან უკუე სხუათა მათ შვილთა აბრაჰამისთა განაცრუვეს აღთქუმაჲ იგი ღმრთისაჲ. რამეთუ გარდამავალობითა შჯულისაჲთა წყევისა მიმღებელ იქმნნეს უფროჲს, ვიდრე არა კურთხევისა, ამისთჳს უფალი ჩუენი იესუ ქრისტე იშვა თესლისაგან აბრაჰამისსა შვილად აბრაჰამისსა, და მსახურ-ყოფითა წინადაცუეთისაჲთა და აღმასრულებელობითა ყოველთა მათ შჯულიერთა წესთაჲთა მან მხოლომან ჭეშმარიტ ყო აღთქუმაჲ იგი ღმრთისაჲ და თავისა მიერ თჳსისა დაუმკჳდრა შვილთა აბრაჰამისთა კურთხევაჲ იგი ღმრთისა მიერი. და ესრეთ, დაამტკიცა რაჲ აღთქუმაჲ იგი მამათაჲ, მიერითგან დაჰჴსნის შჯულსა, ვითარცა უძლურსა, და მის წილ შემოიყვანებს მადლსა, რომელ არს ქადაგებაჲ სახარებისაჲ.

მოციქულისაჲ: ხოლო წარმართნი წყალობისათჳს, სადიდებელად ღმრთისა, ვითარცა წერილ არს: "ამისთჳს აღგიარო შენ წარმართთა შორის, უფალო, და სახელსა შენსა უგალობდე" (15,9).

თარგმანი: ამათ სიტყუათა მიერ მზუაობრობასა წარმართთასა...

...მომაჩინებელ სიმართლისა მისისა, რამეთუ მაცხოვნნა და განმამართლნა არაღირსნი ცხოვნებისანი, სარწმუნოებითა იესუჲსითა, რაჲთა იყოს იგი არა ხოლო თჳთ მართალ, არამედ სხუათაცა განმამართლებელ. და ესრეთ, სრულ-ყვნეს აღთქუმანი იგი აბრაჰამის მიმართ თქუმულნი, ვითარმედ: "ნათესავისა შენისა მიმართ იკურთხეოდიან ყოველნი წარმართნი" (დაბ. 22:18).

მოციქულისაჲ: სადა უკუე არს სიქადული იგი? და-მე-ყენებულ არსა? რომლითა-მე შჯულითა? საქმეთაგან-მე-ა? — არა, არამედ შჯულისაგან სარწმუნოებისა, რამეთუ ვიტყჳთ განმართლებასა კაცისასა სარწმუნოებითა, თჳნიერ საქმეთა შჯულისათა (3,27-28).

თარგმანი: არა იტყჳს, ვითარმედ: "სადა არიან მოქმედებანი?", არამედ მოქადულობანი, რაჲთა ცხად-ყოს ვითარმედ ცუდად და უქმად მოქადულ იყვნეს ჰურიანი სიტყუათა ზედა შჯულისათა, რომელთა საქმითა არა აღასრულებდეს, ხოლო აწ დაიყენა დიდად მოქადულობაჲ მისი, რომელსა-იგი ოდენ სიქადული აქუნდა. რაჲ-საგან-მე დაიყენა, ანუ რომლისა შჯულისაგან; საქმითისა ანუ სარწმუნოებითისა? - ცხად არს, ვითარმედ არა საქმითისა, არამედ სარწმუნოებითისა, რამეთუ, ვითარცა-იგი ზემო ორთა შჯულთა თანა (ბუნებითსა და წიგნისასა) მესამე შჯული დააწესა — საქმით მოქმედებად შჯულთა ბრძანებისაჲ. ეგრ...

...მიერ, რამეთუ მოსლვაჲ მისი და მოქცევაჲ წარმართთაჲ საცნაურ და წინა-მოსწავებულ იყო, ხოლო ესოდენსა პატივსა აღსლვაჲ, რაჲთა თანამკჳდრ იქმნნენ მამულთა სიმდიდრეთა, და თანაჴორც — ერთგუამ ყოფითა ქრისტეს თანა, და თანამყოფ აღთქუმისა მის აბრაჰამის მიმართ, ვითარმედ: "ნათესავისა შენისა მიმართ იკურთხეოდიან ყოველნი წარმართნი" (დაბ. 22:18); ესე ყოველი შემდგომად ქრისტეს მოსლვისა თჳთ თავადისა ქრისტეს მიერ იხილვა აღსრულებულად.

მოციქულისაჲ: სახარებითა მით, რომლისა ვიქმენ მე მსახურ, ნიჭისა მისებრ მადლისა ღმრთისა, მოცემულისა ჩემდა, შეწევნისაებრ ძალისა მისისა (3,6-7).

თარგმანი: რაოდენ განადიდებს მსახურებასა თჳსსა, ეგოდენ დაიმდაბლებს თავსა თჳსსა, ვითარმცა იტყოდა, ვითარმედ: ესოდენთა კეთილთა მომატყუებელ ექმნების კაცთა ჩემ მიერ ქადაგებული ესე სახარებაჲ ქრისტესი, რომლისა მსახურ ყოფად უღირს ვიყავ მე, არათუმცა მას მოემადლა იგი ჩემდა, ურიცხუებითა ნიჭთა თჳსთა სიმდიდრისაჲთა, რომლითა არა ხოლო სიტყჳთ ქადაგებაჲ, არამედ შეწევნაჲცა ძალისა მისისაჲ განამრავლა ჩემ შორის, რაჲთა რომელთამე სიტყჳთ და რომელთამე კურნებითა, ხოლო რომელთამე წყლვითა და სწავლითა ვარწმუნებდე ძალსა ძლიერებათა მისთასა.

მოციქულისაჲ: მე, უმრწემესსა ამას ყოველთა წმიდათასა, მომეცა მადლი ესე წარმართთა შორის ხარებ...