...ულგრძელობით მისი სული შეარყია და ცოდვის სიმძიმე აჩვენა, ადამი თავის გამართლებაში ეუბნება: „დედაკაცი, რომელი მომეც ჩემ თანა, მან მომცა მე ხისაგან და ვჭამე". ვაღიარებ თავს ცოდვილად, ამბობს; მაგრამ „დედაკაცი, რომელი მომეც ჩემ თანა", რომლის შესახებაც შენ თავადვე თქვი: „უქმნეთ მაგას შემწე, მსგავსი მაგისი" (), — სწორედ ის გახდა ჩემი დაღუპვის მიზეზი. „დედაკაცი, რომელი მომეც ჩემ თანა". ნუთუ შემეძლო მოლოდინი, რომ ის, ვინც ჩემი ნუგეშისთვის იქნა შექმნილი, ასეთ სირცხვილში ჩამაგდებდა? შენ მომეცი ის; შენ მომიყვანე იგი. მან, არ ვიცი, რა მოტივით, „მომცა ხისაგან, და ვჭამე". ამ სიტყვებს გარკვეული გამართლების სახე აქვს, მაგრამ ეს შენდობას არ მოიტანს. რადგან რა შენდობის ღირსი ხარ, — ეუბნება (ღმერთი ადამს), — ჩემი მცნებანი რომ დაგავიწყდა და ცოლის მიცემული ჩემს სიტყვებზე მეტად ამჯობინე? დაე, ცოლმაც მოგცა; მაგრამ ჩემი მცნება და სასჯელის შიში საკმარისი იყო, რომ გემოვნებისგან გაგექცია. განა არ იცოდი? განა არ სცოდნოდი? შენზე მზრუნველობით, იმიტომ გეთქვა წინასწარ, რომ ამას არ დაქვემდებარებოდით. მაშ, თუმცა ცოლმა მცნების დარღვევის საბაბი მოგცა, ამით შენ არ უდანაშაულო არ იქნები. შენ უნდა გამოგეჩინა ჩემი მცნებისადმი მეტი ნდობა და არა მხოლოდ თავად შე...
დაბადებისა 2:1
განმარტებები ვერ მოიძებნა ამ მუხლისთვის
...წესს მიჰყვეს და საკუთარ მსჯელობას ადგილს უთმობს, ის თავის გონებასაც აღელვებს და მართლმადიდებელ დოგმატთა შესახებ ჯანსაღ მოძღვრებაში უსასრულო კამათსა და სიტყვათა ბრძოლას შემოაქვს. „და მოიყვანა, — ამბობს, — უფალმან ღმერთმან კაცი, რომელი შექმნა, და დაადგინა იგი სამოთხესა მას საშვებელისასა საქმედ მისა და დაცვად" (). აი, როგორ ზრუნავს შექმნილ ადამიანზე! გუშინ ნეტარმა მოსემ გვიჩვენა, რომ „დაასხა ღმერთმან სამოთხე და დადვა მუნ კაცი" (), ესე იგი, ინება, რომ ადამიანს იქ ჰქონოდა საცხოვრებელი და სამოთხით ტკბებოდა. დღეს კვლავ გვიჩვენებს ღვთის გამოუთქმელ სიყვარულს ადამიანის მიმართ და იმავე სათქმელს იმეორებს: „და მოიყვანა უფალმან ღმერთმან კაცი, რომელი შექმნა, და დაადგინა იგი სამოთხესა მას საშვებელისასა" (). არ თქვა მხოლოდ: „სამოთხესა მას", არამედ დაუმატა: „საშვებელისასა", რათა ის მაღალი ტკბობა გვეჩვენებინა, რომელმაც ადამიანი იქ ცხოვრებით გრძნობდა. ხოლო, რომ თქვა: დაადგინა „სამოთხესა მას საშვებელისასა", მოსე ამბობს: „საქმედ მისა და დაცვად". დიდი მზრუნველობა ამაშიც ჩანს. რადგან სამოთხის ცხოვრება ადამიანს სრულ ტკბობას ანიჭებდა, ჭვრეტის სიამო...
...ე თავისი სიბრძნითა და მაღალი კაცთმოყვარეობით წარმოშვა.
7. მეშვიდე დღე და ღვთის განსვენება (2:1-3)
„და იყო მწუხრი და იქმნა განთიად დღე მეექუსე", — ამბობს (მოსე). მეექვსე დღის დასრულებასთან ერთად ყოველი ქმნილების შექმნაც დაასრულა; ამიტომაც დაუმატა: „და სრულ იქმნეს ცაჲ და ქვეყანა და ყოველი სამკაული მათი" (). შეხედე, როგორ ერიდება საღვთო წერილი ზედმეტსა და გადაჭარბებულს. მთავარ სტიქიებს რომ ახსენა, დანარჩენზე ცალკე აღარ ამბობს; რომ თქვა: „და სრულ იქმნეს ცაჲ და ქვეყანა", ამბობს: „და ყოველი სამკაული მათი", და ამით ყოველივე აღნიშნა, რაც მიწაზე და ცაზე არის. მიწის სამკაული არის ის, რაც მისგან წარმოიშვა — ბალახთა აღმოცენება, ნაყოფთა გამოღება, ხეთა ნაყოფიერება და ყოველივე სხვა, რითაც შემოქმედმა იგი შეამკო. ისევე, ცის სამკაული არის: მზე, მთვარე, მრავალფეროვანი ვარსკვლავები და მათ შორის არსებული ყოველი ქმნილება. ამიტომ საღვთო წერილმა, ცა და მიწა რომ ახსენა, ამ სტიქიებით მთელი ქმნილება მოიცვა. „და განასრულა, — ამბობს, — ღმერთმან დღესა მეექუსესა საქმენი მისნი, რომელნი ქმნნა" (). შეხედე, როგორ ერთხელ და მეორეხელ იმეორებს ერთსა და იმავეს, რათა ვიცოდეთ, რომ შექმნის ყოველი საქმე მეექვსე დღე...
...არამედ მხეცები უშინდებოდნენ, ძრწოდნენ და ემორჩილებოდნენ თავიანთ მეუფეს. ხოლო, როცა მან ურჩობით თავისი კადნიერება დაკარგა, მაშინ მისი ხელმწიფებაც შემცირდა. რომ ყველა ცხოველი ადამიანის დაქვემდებარებაში იყო, ისმინე, როგორ ამბობს წერილი: „მოიყვანნა" მხეცნი და ყველა უტყვნი „ადამისა ხილვად... რაჲძი უწოდოს მათ" (). და ის, მხეცებს თავის გვერდით რომ ხედავდა, არ გაიქცა, არამედ, როგორც ბატონი დაქვემდებარებულ მონებს სახელებს აძლევს, ისე დაარქვა სახელები ყველა ცხოველს. „და ყოველი, რომელი უწოდა მათ ადამ, იგი არს სახელი მათი"; ეს უკვე ხელმწიფების ნიშანია. ამიტომ ღმერთმაც, ამითაც ამის ხელმწიფების ღირსების ჩვენება სურდა რა, მას ცხოველებისთვის სახელების დარქმევა დაავალა. მაშასადამე, ეს უკვე საკმარისი იქნებოდა იმის დასამტკიცებლად, რომ მხეცები თავდაპირველად არ უშინდებოდნენ ადამიანს. მაგრამ არის კიდევ სხვა საბუთიც, არანაკლებ მყარი და უფრო ცხადიც კი. რომელი? გველის საუბარი ცოლთან. თუკი მხეცები უშინდებოდნენ ადამიანს, მაშინ გველს რომ ნახავდა, ცოლი არ გაჩერდებოდა, რჩევას არ მიიღებდა, მასთან ასეთი უშიშრად არ ისაუბრებდა, არამედ მისი ხილვისთანავე შეძრწუნდებოდა და განეშორებოდა. მაგრამ, აჰა, ის საუბრობს — და არ ეშინია; შიში მაშინ ჯერ კიდევ არ არსებობდა. ხ...
...მსგავსად მცნებათა მისთა, ესევითარი იგი ვალს ნებისაებრ მისისა, ხოლო რომელი უქმებდეს, ესევითარი იგი გარე-მიქცეულ არს მისგან, რამეთუ სლვაჲ წარმატებასა მოასწავებს, ხოლო დგომაჲ — დაცხრომასა კეთილისაგან, და ესრეთ სახისმეტყუელებით თქუმულ არს ადამისთჳს სიტყუაჲ იგი, ვითარმედ: "დაიდგინა სამოთხეს მუშაკობად და ცვად მისსა" (). მუშაკობაჲ უკუე საქმითსა აუწყებს წარმატებასა, ხოლო ცვაჲ — მიწევნასა სისრულისა მიმართ.
მოციქულისაჲ: და ესე არს მცნებაჲ მისი, ვითარცა-იგი გესმა დასაბამითგან, რაჲთა მას შინა ხუჳდოდით, რამეთუ მრავალნი მაცთურნი შემოვიდეს სოფლად, რომელი არა აღიარებენ იესუ ქრისტესა, ჴორციელად მოსრულსა. ესე არს მაცთური და ანტიქრისტე (1,6-7).
თარგმანი: სარწმუნოებისა შჯულთა უცვალებელად უბრძანებს პყრობად, რაჲთა მას შინა წარემატებოდინ საქმითა კეთილითა, და კუალად, პირველისა ებისტოლისაებრ ქრისტეს განკაცებისა მგმობართა მწვალებელთა განაქიქებს და უწოდს მათ მაცთურ და ანტიქრისტე, რაჲთა ყოველნივე წინა-განაკრძალნეს ლტოლვად სივერაგეთაგან მათთა.
მოციქულისაჲ: ეკრძალენით თავთა თქუენთა, რაჲთა არა წარსწყმიდოთ, რაჲ-იგი ჰქმენით, არამედ სასყიდელი სავსებით მიიღოთ (1,8).
თარგმანი: მუშაკობასა თანა საღმრთოსა ესე საძიებელ არს, რაჲთა მარადის მზა ვიყვნეთ ცვად საღმრთოთა...
...ჴმა-ყვეს კაცთა მოსეს მიმართ, ვითარმედ ყოველივე, რაოდენი თქუა ღმერთმან, ვქმნეთ და ვისმინოთ მისი; ანუ თუ მას, რომელ თანამდებ არს ყოველი კაცი სმენად ყოველსავე ბრძანებასა ღმრთისა, დამბადებელისა თჳსისასა; გინათუ მას, რომელი-იგი უბრძანა ღმერთმან ადამს, ვითარმედ: "რომელსა დღესა შჭამოთ ხისა მისგანი, სიკუდილით მოსწყდეთ" () ესე სიტყუაჲ, ვითარცა ჴელითწერილი, მიეტაცა ეშმაკსა, რამეთუ გარდასლვაჲ იგი მცნებისაჲ, ვითარცა ჴელის-წერა რამე იქმნა ჩუენდა, რომელი-იგი დაჰჴსნა უფალმან განჴორციელებითა თჳსითა, რამეთუ ცოდვანი ჩუენნი თჳსად განიკუთნნა, მან, რომელმან ცოდვაჲ არა ქმნა, და თავისა მიერ თჳსისა გარდაიჴადა პატიჟი, თანამდები ჩუენი, და ჩუენ განმათავისუფლნა პირისაგან წინააღმდგომისა, რომელსა-იგი მარადის წინა-აღსადგომელად ჩუენდა აქუნდის ჴელითწერილად ჩუენ ზედა შექმნული იგი ბრალი ურჩებისაჲ, რომელი-იგი ბრძანებათა მიერ საღმრთოთა შჯულთაჲსა აღჴოცა, რამეთუ პირველად განვისწავლებით ჯმნად ეშმაკთაგან და საქმეთა მისთა, და აღვსთქუამთ შედგომასა ქრისტესსა, მორჩილებითა მცნებათა მისთაჲთა, და ესრეთ, მისა მიმართ სარწმუნოებითა შთავალთ წყალსა ემბაზისასა, რომელსა შინა, რაჟამს ნათელ-ვიღოთ, სახელსა ზედა წმიდისა სამებისასა, მყის სარწმუნოებაჲ ოდენ კმა არს ჩუენდა, და თჳთ წყალი იგი ნათლისღ...