თარგმანი: ვითარ-იგი ზემო შჯულ ცოდვისა ცოდვასა სახელ-სდვა, ეგრეთვე აწ შჯულ სულისა —სულსა წმიდასა უწოდს. და ამისი ჩუეულებაჲ აქუს ძუელისაცა შჯულისათჳს იტყოდის რაჲ, ვითარმედ: "შჯული სულიერ არს". გარნა ფრიადი არს განყოფილებაჲ საზომთა სიმაღლისაჲ, რამეთუ იგი სულისა მიერ მოცემულ იყო, ხოლო ახალი ესე შჯული სულსაცა წმიდასა მისცემს მორწმუნეთა მისთა. ამისთჳს სულ ცხორებისა უწოდა, და შესძინებს: "ქრისტე იესუჲს მიერ", რაჲთა ცხად ყოს, ვითარმედ მის მიერ მოგუეცემის ჩუენ სული წმიდაჲ. ხოლო შჯულ ცოდვისა არა მოსესსა მას უწოდს, რომელსა-იგი ზემორე მრავალგზის სახელ-სდვა მართლად და წმიდად, არამედ შჯულსა მას ცოდვისასა, რომელ არს ჩუეულებაჲ საქმითი; მას უწოდს შჯულად ცოდვისა, მომატყუებელად სიკუდილისა.
ჰრომაელთა მიმართ 8:2
...იკეთით ვუპასუხო მათ, ვინც აუტანელი ბოროტება მომაყენა: „ღმრთისა ვარი მე". შემდეგ, იმას ავლენს რა, რა დიდი კეთილგანწყობით სარგებლობდა ღვთისგან, ამბობს: თქვენ ბოროტი განზრახვით მომექეცით, მაგრამ ღმერთმა ეს ყველაფერი ჩემს სასიკეთოდ აქცია. ასევე პავლეც ამბობდა: „ღმრთის მოყუარეთა ყოველივე განემარჯუების კეთილად" (). „ყოველივე", ამბობს. რას ნიშნავს — ყოველივე? ესე იგი, ყველა უსიამოვნებას, ყველა მოჩვენებით მწუხარებას ღმერთი სიკეთედ აქცევს. ზუსტად ეს აღსრულდა საკვირველ იოსებზეც. სწორედ იმან, რაც ძმებმა მას უყვეს, მით უფრო მეტად მოუტანა მას სამეფო, ღვთის კეთილმზრუნველი სიბრძნის შეწევნით, რომელიც ბოროტს სიკეთედ აქცევს. „რათა გამოიზარდოს ერი მრავალი". არა მხოლოდ თქვენთვის აქცია ღმერთმა ეს სიკეთედ, არამედ იმისთვისაც, რომ მთელი ეს ხალხი გამოკვებილიყო. „ნუ გეშინინ, მე გამოგზარდნე თქუენ და სახლი თქუენი. და ნუგეშინის-სცა მათ და ეტყოდა ნებისაებრ მათისა" (). მაშ, რისი გეშინიათ? მე მოგაწვდით თქვენ და ყველას, ვინც თქვენთანაა, საჭმელ-სასმელს. „და ნუგეშინის-სცა მათ და ეტყოდა ნებისაებრ მათისა". არა უბრალოდ ანუგეშებდა მათ, არამედ ისეთი მზრუნველობა ჰქონდა მათ მიმართ, რომ მთელი მათი მწუხარება გაა...
...ნის ნიშანი: როცა აღთქმები ადამიანურ გაგებას აღემატება და ჩვენ მტკიცედ ვესავთ აღმთქმელის ძალას. „სარწმუნოებაჲ, — როგორც ნეტარი პავლე ამბობს, — არს მოსავთა მათ ძალ, საქმეთა მამხილებელ არა-ხილულთა" (). და სხვა ადგილას: „რომელსა-იგი ვინმე ხედავნ, რაჲსაღა-მე ესავნ?" (). მაშ, რწმენა იმაშია, რომ ვირწმუნოთ უხილავი, აღმთქმელის უცვალებელ უტყუარობაზე მტკიცედ დავამყაროთ აზრი. ასე მოიქცა ეს მართალი — აღთქმულის მიმართ დიდი და გულწრფელი რწმენა გამოავლინა, რის გამოც მას საღვთო წერილიც ადიდებს, რადგან მაშინვე ამატებს: „და ჰრწმენა აბრაამს ღმრთისაჲ და შეერაცხა მას სიმართლედ". ხედავ, როგორ, აღთქმათა აღსრულებამდეც კი, მიიღო შესაფერისი საზღაური მხოლოდ იმისთვის, რომ ირწმუნა? სიმართლედ ჩაეთვალა ის, რომ ღვთის აღთქმა ირწმუნა და ადამიანური მსჯელობით არ გამოიკვლია ღვთის ნათქვამი. მაშ, ვისწავლოთ ჩვენც მამამთავრისგან, ვირწმუნოთ ღვთის სიტყვები და ვესავდეთ მის აღთქმებს, არ გამოვიკვლიოთ ისინი საკუთარი მსჯელობით, არამედ სულგრძელობა გამოვიჩინოთ. ამით ჩვენც შეგვიძლია მართლებად ვიქცეთ და აღთქმულის მიღება უფრო ადრე მოვამზადოთ. აბრაამს ღმერთმა აღუთქვა, რომ მისი თესლიდან დიდი სიმრავლე წარმოიშვებოდა, და ეს აღთქმა ბუნებასა...
...თს. „უმჯობესღა უკუე და უფროჲს ვიქადი უძლურებათა შინა ჩემთა"; არამხოლოდ აღარ ვეძიებ, ამბობს, ამ უბედურებებისგან გათავისუფლებას, არამედ დიდი სიამოვნებით ვიქადი მათში. ხედავ, რა მადლიერი სულია? ხედავ, რა სიყვარული აქვს ღვთის მიმართ? ისმინე, კიდევ რას ამბობს: „რაჲმცა იგი ვილოცეთ, ვითარ-იგი ჯერ-არს, არა ვიცით" (), — ანუ ჩვენ, როგორც ადამიანები, ყველაფერი დაწვრილებით ვერ შეგვიძლია ვიცოდეთ. მაშ, ყველაფერი ჩვენი ბუნების შემოქმედს უნდა მივანდოთ და მხიარულებითა და დიდი სიხარულით მივიღოთ ყველაფერი, რასაც ის განგვისაზღვრავს, და არა იმაზე ვიყუროთ, რაც მოვლენები ჩვენ გვეჩვენება, არამედ იმაზე, რა სწადია ღმერთს. ის, ჩვენზე უკეთ იცის რა, თუ რა არის ჩვენთვის სასარგებლო, იცის ისიც, როგორ მოაწყოს ჩვენი ცხონება.
6. დავითისა და პავლეს ლოცვის მაგალითი
მაშ, ჩვენი მხრიდან ერთადერთი საქმე იყოს მუდმივად ლოცვაში ყოფნა და ნუ ვიდრტვინოთ თხოვნათა სწრაფად აუსრულებლობაზე, არამედ დიდი მოთმინება გამოვიჩინოთ. ღმერთი იმიტომ არ ჩქარობს ჩვენი თხოვნების შესრულებას, რომ არ სურს მათი მიღება, არამედ იმიტომ, რომ სურს გვასწავლოს მოშურნეობა (ლოცვისადმი) და მუდმივად თავისკენ მოგვიზიდოს. ისევე როგორც შვილისმოყვარე მამა, მაშინაც, როცა შვილი ხშირად ეხვეწება, არ ასრულებს მის...
...ვემდებარა, ისე ახლაც, როცა ადამიანს წარწყმედა ემუქრება, უტყვნიც სასჯელის თანამონაწილენი ხდებიან. როგორც ადამიანის ღვთისმოსაობის ჟამს ქმნილებაც ადამიანის კეთილდღეობაში მონაწილეობს, პავლეს სიტყვით: „რამეთუ თჳთ იგიცა დაბადებული გან-ვე-თავისუფლდეს მონებისაგან ხრწნილებისა აზნაურებასა მას დიდებისა შვილთა ღმრთისათა" (), — ისე ახლაც, როცა ადამიანი მრავალი ცოდვის გამო სასჯელსა და სრულ წარწყმედას უნდა დაექვემდებაროს, მასთან ერთად პირუტყვნი, ქვეწარმავალნი და ფრინველნიც წარღვნას დაექვემდებარებიან, რომელსაც მთელი ქვეყანა უნდა დაეფაროს. და როგორც სახლში, მთავარი მსახური რომ ბატონის რისხვას დაიქვემდებარებს, ჩვეულებრივ მისი თანამსახურნიც მასთან ერთად მწუხარებენ, — ზუსტად ასევე, როცა აქ, თითქოს სახლში, ადამიანები იღუპებიან, აუცილებლად სახლში არსებული და მათთვის დამორჩილებული ყოველივე იმავე სასჯელს ექვემდებარება. „შევინანე, — ამბობს წერილი, — რამეთუ შევქმენ იგინი". რამდენი მოწყალებაა ამ სიტყვაში! განა მე მინდოდა, ამბობს (ღმერთი), ასეთი სასჯელი მეყარა მათთვის? მათ თავად, თავიანთი დიდი უსჯულოებებით, ასეთ ძლიერ რისხვამდე მიმიყვანეს. თუმცა, რათა არ ვიფიქროთ, თითქოს კაცთა მოდგმა სრულად ისპობა და ჩვენი ბუნება ფესვიანად იძირკვება, — პირიქით, ვიცოდეთ, რამდ...
...22,1) არცა მუნ იტყჳს ამას, თუ შემდგომად გამოცდისა სცნობდა საქმისა მის აღსასრულსა, თუ უსმინოს ანუ არა. ნუ იყოფინ! რამეთუ ვითარმცა ეგებოდა ესე მისთჳს, რომელმან ყოველივე პირველ ყოფისა იცის? არამედ ორივე ესე კაცობრივ თქუმულ არს. რამეთუ ვითარცა რაჟამს იტყოდის, ვითარმედ: „რომელი გამოეძიებს გულსა კაცთასა“, არა ამას იტყჳს, თუ არა იცის და ეძიებს ცნობად, არამედ მოასწავებს ჭეშმარიტსა მას მეცნიერებასა მისსა. ეგრეთვე ოდეს თქუას, თუ: „გამოსცდიდა“, არარას სხუასა იტყჳს, გარნა ამას, ვითარმედ იცოდა კეთილად და ენება, რაჲთამცა იგიცა გამოცდილ იქმნა და მტკიცე, და ვითარცა აბრაჰამ, ეგრეთვე ესე კითხვითა თჳსითა მოიყვანა უზეშთაესისა სასწაულისა მის გულისხმისყოფასა. ამისთჳსცა, რაჲთა არა უძლურებისათჳს სიტყჳსა ამის ბოროტი რაჲმე მოიგონო, თქუა მახარებელმან, ვითარმედ: „თავადმან იცოდა, რაჲ ეგულებოდა ყოფად“. რამეთუ სადაცა იჭჳ ბოროტი შემოვიდოდის, ისწრაფის მახარებელი განმართლებად მისა. ხოლო ჰკითხა რაჲ უფალმან ფილიპეს, მიუგო მას ანდრია:6
ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „არს აქა ყრმაჲ, რომელსა აქუს ხუთი პური ქრთილისაჲ და ორი თევზი, არამედ ესე რაჲ არს ესეოდენთა წინაშე?“ (6,9).
თ ა რ გ მ ა ნ ი: უმაღლჱს იყო ესე გონებითა ფილიპესა, გარნა არცა ესე იყო სისრულესა მიწდომილ, და ვ...
...9,4) და არს დიდებაჲ და დიდებაჲ, რამეთუ იტყჳს, ვითარმედ: „უკუეთუ განქარვებადი იგი დიდებისა მიერ არს, არა უფროჲსად ჭეშმარიტი იგი დიდებული იყოსა?“ და არს შჯული და შჯული, რამეთუ იტყჳს, ვი-თარმედ: „შჯულმან მან სულისა ცხორებისამან განმათავისუფლა მე“. და არს მსახურებაჲ და მსახურებაჲ, რამეთუ იტყჳს, ვითარმედ: „სულითა ღმრთისაჲთა ჰმსახურებდით“. და არს აღთქუმაჲ და აღთქუმაჲ, რამეთუ იტყჳს: „და აღგითქუა თქუენ აღთქუმაჲ ახალი, არა ვითარ-იგი აღუთქუ მამათა თქუენთა“. და სიწმიდე და სიწმიდე, და ნათლის-ღებაჲ და ნათლის-ღებაჲ, და მსხუერპლი და მსხუერპლი, და ტაძარი და ტაძარი, და წინადაცუეთაჲ და წინადაცუეთაჲ, ეგრეთვე მადლი და მადლი, არამედ იგინი სახენი იყვნეს და აჩრდილნი.
ხოლო ესე ყოველივე ჭეშმარიტება არს, და სახელითა ოდენ და არა საქმითა ჰგვანან მათ. და სახეთაცა ზედა და აჩრდილთადა რომელი სპეტაკისა წამლისა მიერ გამოიწეროს, გინა თუ შავისა, კაც ეწოდების ყოველსავე, და კუალად რომელი-იგი თითოსახითა წამლითა გამოიხატოს, მასცა კაცვე ეწოდების, არამედ ჭეშმარიტი კაცი არს, რომელი შეერთებულ იყო...