სახარებაჲ ლუკაჲსი 16:2

...ავლა და ერთი სამშობლოდან მეორეში გადასახლება ელოდა. „წარხჳდე, — ამბობს, — მამათა შენთა თანა", არა ხორციელ (მამებს) გულისხმობს, რადგან როგორ შეიძლებოდა ეს, როცა მისი მამა ურწმუნო იყო? შეუძლებელი იყო, რომ მორწმუნე მამამთავარი ურწმუნოთა ადგილას წასულიყო. „შორის ჩუენსა და შენსა დანახეთქი დიდი დამტკიცებულ არს" (ლუკ 16:26). რატომ თქვა: „მამათა შენთა თანა"? მართლებს მიანიშნა (ამ სიტყვით), როგორებიც იყვნენ: აბელი, ნოე, ენოქი და მათ მსგავსნი. „განზრდილი სიბერითა კეთილითა". შესაძლოა, ვინმემ თქვას: რა კეთილი სიბერე ჰქონდა მას (აბრაამს), თუ მთელი ცხოვრება ასეთ მწუხარებაში გაატარა? ამას ნუ უყურებ, ადამიანო; არამედ იფიქრე მის მუდმივ დიდებაზე, — როგორ ის, მწირი რომ იყო, სამშობლოსა და საცხოვრებლის გარეშე, დიდებული იყო და ყოველ დროს რა ღვთიური შეწევნით სარგებლობდა.

მაშ, ნუ შეაფასებ საგნებს ახლანდელი ცნებებით და ნუ იფიქრებ, რომ ის სიბერე კეთილია, რომელიც ნებივრობასა და ფუფუნებაში, სიმდიდრის ფლობაში, მონათა სიმრავლეში, მსახურთა ბრბოში გადის. ეს ყველაფერი სიბერეს კეთილს ვერ გახდიდა, პირიქით, დიდ განკითხვას დაუქვემდებარებდა იმას, ვინც სიბერეშიც არ გონს მოსულა და სიკვდილის წინ არ ფიქრობს იმაზე, რაც საჭიროა, არამედ ყოველ დღე მუცელს ემსახურება, ნადიმების...

...ზედა, და გურქუას ჩუენ, ვითარმედ: „რაჲიგი არა უყავთ ერთსა ძმათა ჩემთაგანსა, მე არა მიყავთ“, (შდრ. მათ. 25,40) რამეთუ მა-შინ არღარა გლახაკნი ჰყოფდენ სიტყუასა, არამედ მათ წილ ღმერთი გუეტყოდის, ვითარცა-იგი არღარა ლაზარე ეტყოდა მდიდარსა მას, არამედ მის წილ - აბრაჰამ. (შდრ. ლუკ. 16,25-31) ეგრეთვე იყოს გლახაკთა მათ ზედა, რომელთა ჩუენ შეურაცხ-ვჰყოფთ, რამეთუ მაშინ ჩუენ ვიყვნეთ საწყალობელ და გლახაკ. და რაჲ-მე სიტყუაჲ მიუგოთ მას, რომელმან-იგი ჩუენ ცად აღმიყვანნა, ხოლო ჩუენ პურსაცა არა მივსცემთ მას, რომელი-იგი პატიოსანსა ჴორცსა და სისხლსა მისსა მოგუცემს, ხოლო ჩუენ არცა სასუმელსა ერთსა მიუპყრობთ მას?

არა ვხედავთა, ღმერთმან ყოველივე ზიარად მოგუცა, და უკუეთუმცა ვიეთნიმე გლახაკ არიან საფასითა, ესეცა მდიდართათჳს არს, რაჲთა მოწყალებითა მათითა აღიძარცუნენ ცოდვანი? ხოლო შენ, რომელი-ეგე ამას არარასა ზედა ესრეთ უსახურ ხარ, საცნაურ არს, ვითარმედ უკუე-თუმცა უმეტესი რაჲმე ჴელმწიფებაჲ გაქუნდა, ბევრეულნიმცა კლვანი ჰქმნენ და ნათელიმცა და ცხორებაჲცა დაიშურვე სხუათათჳს.

ვიდრემდის იყო შენ მდიდარ და იგი გლახაკ? ვიდრე მწუხრამდე, რომელ არს სიკუდილი, და მერმე არღარა, რამეთუ ესრეთ უნდოჲ არს ცხორებაჲ ესე, და სიკუდილი კართა ზედა არს. რაჲ სარ...

...ა თუ ღმერთი მისცემს სიმდიდრესა, არამედ თჳთ მოტაცებითა და ანგაჰრებითა მოიგებენ. და თუ სთქუა, ვითარმედ: რად შეუნდობს ღმერთი? გულისხმა-ყავთ, რამეთუ ღმერთმან მასცა მდიდარსა მიუშუა განმდიდრებად, რაჲთა უკე-თურებისა თჳსისათჳს უმეტესად დაისაჯოს. და მისთჳს აბრაჰამ ეტყოდა: „შვილო, მიგიღებიეს კეთილი შენი ცხორებასა შენსა“. (ლუკ. 16,25) არამედ რაჲთა არა ჩუენცა იგივე ჴმაჲ გუესმეს შუებითა და ცოდვათა შინა ყოფითა ჩუენითა, ამისთჳს მოვიგოთ ჭეშმარიტი იგი სიმდიდრჱ, და რაჲთა საუკუნეთა კეთილთა მივემთხჳნეთ მადლითა და კაცთმოყუარებითა უფლისა ჩუენისა იესუ ქრისტჱსითა, რომლისაჲ არს დიდებაჲ და სიმტკიცჱ აწ და მარადის და უკუნითი უკუნისამდე, ამენ.

...არა მოიგონება? და გულისხმა-ყავ, ვითარმედ კაცთაცა ვერ დაუფარო მას დღესა, რამეთუ ყოველნი ბოროტნი ჩუენნი ვითარცა გამოწერილნი დადგენ წინაშე ჩუენსა, რაჲთა თჳთ დაშჯილ ვიყვნეთ; ვითარცა-იგი მდიდარი ჰხედვიდა ლაზარეს წინაშე თუალთა თჳსთა და რომელი-იგი საძაგელ-უჩნდა, მისსა თითსა ინატრიდა, რაჲთამცა ნუგეშინის-სცა. (შდრ. ლუკ. 16,23-24)

ამისთჳს გევედრები: შევიდეთ თითოეული გონებასა ჩუენსა და დავსუათ სამშჯავროჲ, და წარმოვიხუნეთ შორის ცოდვანი ჩუენნი, და იყავნ გონებაჲ მსაჯულ. და უკუეთუ მას დღესა არა გუნებავს განქიქებაჲ, აქავე განვკურნნეთ წყლულებანი ჩუენნი და დავასხათ მათ ზედა წამალი სინანულისაჲ, რამეთუ შესაძლებელ არს განკურნებად წყლულებათა ჩუენთა, ვითარცა იტყჳს უფალი, ვითარმედ: „უკუეთუ მიუტეოთ, მოგეტევნენ თქუენ ცოდვანი“. (შდრ. მათ. 6,14); (მარკ. 11,25); (ლუკ. 6,37) ეგრეთვე ვიქმთ, უკუეთუ გუენებოს, სინანულისა მიერ.

ხოლო სინანული ესრეთ იქმნების, რაჲთა განვეშორნეთ ქმნისაგან ბოროტთაჲსა, აღმოვჰჴოცნეთ იგინი სრულიად გონებათა ჩუენთაგან და ესრეთ ვიწყოთ დადებად წამლისა წყლულებათა ჩუენთა ზედა. და უკუეთუ მიგიტაცებიეს, განეშორე მისგან და დაიდევ წამალი მოწყალებისაჲ; და უკუ...

...? რამეთუ დედანიცა მეძავნი ესრეთ იმკვებიან და უმეტესადცა; არამედ ჭეშმარიტი სამკაული სათნოებაჲ არს, რომელი შუენიერ-ჰყოფს სულსა. ამას მარადის ვიტყჳ და თქუმად არა დავსცხრები, რამეთუ არა მეწყალიან ესეზომ გლახაკნი, რაზომ თქუენნი სულნი. იხილეთ, თუ უწყალოებამან მდიდრისამან ვის უფრო ავნო, ლაზარეს ანუ თჳთ მას? (შდრ. ლუკ. 16,20-26) ეგრეთვე თქუენ უფროჲსად გევნოს უწყალოებითა, ვიდრეღა გლახაკთა, და მათვე სიტყუათა მდიდრისათა იტყოდით ცეცხლსა მას შინა და არა ჰპოვებდეთ წყალობასა. არამედ ნუმცა ვის ასმია ჴმაჲ იგი, გარნა წიაღთამცა აბრაჰამისთა მიწევნულ ვართ ყოველნი მადლითა და კაცთმოყუარებითა უფლისა ჩუენისა იესუ ქრისტჱსითა, რომლისა თანა მამასა ჰშუენის დიდებაჲ სულით წმიდითურთ აწ და მარადის და უკუნითი უკუნისამდე, ამენ.

...ა საფასჱ, არამედ ცოდვათა თანანადები. ვავასხოთ უკუე საფასჱ, რაჲთა მოგჳტევნეს ცოდვანი, და ნუმცა შეურაცხ-ვჰყოფთ აქა მშიერსა და შიშუელსა, რაჲთა მუნ გამოგუზარდნეს ჩუენ და შეგუმოსოს სამოსელი იგი უხრწნელებისაჲ. უკუეთუ აქა ვასუათ მას, არა ვთქუათ, ვითარცა მან მდიდარმან, თუ: „მოავლინე ლაზარე, რაჲთა დამისოვლოს ენაჲ“; (შდრ. ლუკ. 16,24) უკუეთუ აქა შევიწყნაროთ იგი, მუნ სავანეთა მრავალთა განმიმზადებს; უკუეთუ მივიდეთ მისა საპყრობილესა შინა, მანცა გჳჴსნნეს საპყრობილისაგან; უკუეთუ უცხოჲ იყოს იგი და შევიწყნაროთ, მანცა შემიწყნარნეს უცხოქმნულნი ესე სასუფეველსა ცათასა; უკუეთუ უძლური იყოს და ვიხილოთ, მანცა ადრე განგუათავისუფლნეს უძლურებათაგან ჩუენთა.

და ამისთჳს მივსცნეთ დიდთა მათ ნიჭთათჳს მცირენი და არარანი საქმენი, ვიდრეღა ჟამი გუაქუს, ვსთესოთ, რაჲთა ოდეს ზამთარი მოვიდეს, გუაქუნდეს საუნჯჱ სავსჱ, რაჟამს ზღუაჲ არღარა ივლებოდის, რა-ჟამს მოიწიოს დღჱ იგი დიდი, რამეთუ მაშინ არღარა ივლების ზღუაჲ ესე დიდი და ვრცელი. აწ არს ჟამი თესვისაჲ, და რომელმან არა სთესოს, საწყალობელ იქმნეს იგი. ნუმცა უკუე უდებ ვიქმნებით, არამედ ვსთესოთ კეთილად და განვაბნიოთ საფასჱ, რაჲთა ნაყოფი მდიდრად მოვიღოთ მადლითა და კაცთმოყუარებითა უფლისა ჩუენისა იესუ ქრისტესითა, რომლისა თანა მამასა ჰშუენის დიდებაჲ...

...ვიპოვნეთ, ვერვის ჴელეწიფების შეწევნად. არა თუ არა ჰნებავს, არამედ ვერ შემძლებელ არს, ვითარცა ესერა ქალწულთა ამათ შეემთხჳა. და ნეტარმანცა აბრაჰამ ესევე მოასწავა, ეტყოდა რაჲ მდიდარსა მას, ვითარმედ: „შორის ჩუენსა და შენსა დანახეთქი დიდი დამტკიცებულ არს. და რომელსა უნდეს წიაღსლვად ამიერ თქუენდა, ვერ ჴელ-ეწიფების“. (ლუკ. 16,26) ეგრეთვე ბრძენნი იგი ქალწულნი სულელთა მათ ეტყჳან: „წარვედით სავაჭროდ და იყიდეთ თავისა თქუენისა“. ვინ-მე არიან მსყიდელნი მის ზეთისანი? ესენი არიან გლახაკნი, და იგინი აქა არიან. აქავე ჯერ-არს მოგებაჲ და არა მერმესა მას ჟამსა.

ჰხედავა, რაოდენი სარგებელი მოვალს ჩუენდა გლახაკთაგან? აწ უკუე აქავე გჳჴმს შეკრებაჲ ზეთისაჲ, რაჲთა მაშინ ვიჴმაროთ, რამეთუ არა იგი არს ჟამი ვაჭრობისაჲ, არამედ - ესე.

აწ უკუე, კაცო, ნუ ცუდად წარაგებ საფასეთა შენთა შუებად და ზუაობად, რამეთუ ფრიად საჴმარ არს შენდა ზეთი ჟამსა მას საჭიროსა.

„წარვიდეს იგინი სყიდად“. - უსარგებლო იქმნა შრომაჲ მათი, რამეთუ არა არს მუნ ადგილი ქველისსაქმისაჲ და სინანულისაჲ, ესე ყოველი ჯერარს აქავე მოგებად. ვითარცა-იგი მდიდარსა მას არას ერგო მუნ სინანული და ზრუნვაჲ თჳსთაჲ, ეგრეთვე ესენი წარვიდეს რაჲ სყიდად, მოვიდა სიძჱ იგი, და განმზადებულნი იგი შევიდეს სიძისა თანა, და დაეჴშა კარი, და სხ...

...ს მდიდარსა მას, რომელი წადიერ იყო მიმთხუევად ცხორებისა და სიმრთელისა და ვერ უძლო მიმთხუევად ანგაჰრებისაგან მისისა. (მათ. 19,16-22) და კუალად ამას თანა სხუაჲ მახარებელი გიჩუენებს მეორესა მას მდიდარსა, რომელი იწუებოდა ცეცხლსა შინა და არცა თუ წუეთისა ერთისა წყლისა უფალ იყო. (ლუკ. 16,24)

კუალად იტყჳს სახიერი იგი მკურნალი, ვითარმედ: „შეუძლებელი კაცთაგან ღმრთისაგან შესაძლებელ არს“, (ლუკ. 18,27) რაჲთა სცნა, ვითარმედ დაღაცათუ მდიდარ იყო, ძალ-უც მკურნალსა მას კურნებაჲ შენი, რამეთუ არა სიმდიდრე განაგდო წესისა მისგან, არამედ მონებაჲ საფასეთაჲ და ტრფიალებაჲ ანგაჰრებისაჲ; რამეთუ მდიდარსა უკუეთუ სიმდიდრე თჳსი ზიარად აქუნდეს გლახაკთათჳს, ძალ-უც შესლვად ცხორებასა, და რაჲთა უმეტესისა მოგებაჲ ექსორია-ყოს გულისაგან თჳსისა, ვითარცა იყო ნეტარი იობ და დიდი აბრაჰამ, ისაკ და იაკობ და მსგავსნი მათნი, რომელნი სიმდიდრესაცა შინა სათნო-ეყვნეს ღმერთსა. მოიგე სხუაჲცა მკურნალი და უფროჲსღა სახე კურნებისაჲ; იხილე მეზუერე ესე, რომელი შეპყრობილ იყო სენითა მით ანგაჰრებისათა და ადრე მიემთხჳა კურნებასა და იქმნა უპოვარ, რამეთუ ერჩდა შჯულსა მას მკურნალისასა, რომელი მოვიდა უძლურებათა ჩუენთა ტჳრთვად და სნეულებათა...

...ა იგი ნუგეშინის-ცემასა მას, რამეთუ შეიწრებული ჭირთაგან ამის საწუთროჲსათა გლოასა შინა იყო უჭირველისა მის ცხორებისა სურვილითა.

ამისთჳსცა ჰრქუა აბრაჰამ მდიდარსა მას: „მოიჴსენე, რამეთუ მიიღე კეთილი შენი ცხორებასა შენსა, და ლაზარე ეგრევე მსგავსად - ბოროტი. და აწ ესერა აქა ესე ნუგეშინისცემულ არს, ხოლო შენ იტანჯები“. (ლუკ. 16,25)

ვიგლოვდეთ უკუე, ძმანო, და ვტიროდით საწუთროსა ამას, რაჲთა ჩუენცა მივემთხჳნეთ ნეტარებასა მას საუკუნოჲსა ნუგეშინის-ცემისასა.

ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „ნეტარ არიან მშჳდნი, რამეთუ მათ დაიმკჳდრონ ქუეყანაჲ“ (5,5).

თ ა რ გ მ ა ნ ი: ვითარცა კიბე კეთილად შემზადებული წინაგჳყვნა ჩუენ ხუროთმოძღუარმან მან სულთა ჩუენთამან წმიდანი ესე და განმანათლებელნი მცნებანი აღმყვანებელად ჩუენდა ნეტარებასა მას ზეცისასა, რამე-თუ ესერა მესამეცა გჳბრძანა მცნებაჲ კეთილი და ფრიად შუენიერი, რომელ არს სიმშჳდე, ნაშობი პირველთქუმულისა მის მცნებისა სიმდაბლისაჲ, რამეთუ მისგან აქუს ამას დაწყებაჲ და მისგან იშვების და მას სრულჰყოფს. დიდ არს სიკეთე ამისი და სარგებელი და მსწრაფლ მიაწევს კაცსა საზომსა დიდსა და ღირს-ჰყოფს ნიჭთა მათ და მადლთა ღმრთისამიერთა. სიმშჳდე კლდე არს აღმაღლებული ღელვათაგან გულისწყრომისა და უკეთურებისათა, რომელსა ზედა აღეშენოს თუ გოდოლი იგი სულისაჲ, „ბ...