...მშვიდობიანი ცხოვრებით ცხოვრობს, სიმშვიდითა და სიწყნარით ტკბობს; და რაც ყველაფერზე მნიშვნელოვანია და ყველა სიკეთეს აღემატება — ასეთი (ადამიანი) ღვთის უხვ წყალობას მიიღებს, როგორც თავისი მეუფის ქონების ერთგული მმართველი. „ნეტარ არს იგი მონაჲ, — ნათქვამია, — რომლისაჲ მოვიდეს უფალი მისი და პოოს იგი ესრეთ მოქმედი" (), ანუ თანამონებს შორის ქონებას მანაწილებელი, კარებსა და საკეტებს უკან არ მიმმალველი, ჩრჩილებს საჭმელად არ მიმტოვებელი, არამედ ღარიბთა გაჭირვების შემამსუბუქებელი, უფლისგან ბოძებულს ისე განმკარგველი, როგორც კეთილი და ერთგული მოურავისთვის შეშვენის. ასეთი კეთილი განკარგვისთვის დიდ ჯილდოს მივიღებთ და აღთქმული სიკეთეების ღირსნი გავხდებით, ჩვენი უფლის იესო ქრისტეს მადლითა და კაცთმოყვარეობით, რომლის თანა მამასა, სულიწმიდითურთ, დიდება, ძალა, პატივი, აწ და მარადის და უკუნითი უკუნისამდე. ამინ.
სახარებაჲ ლუკაჲსი 12:4
განმარტებები ვერ მოიძებნა ამ მუხლისთვის
...მენთ თუ არა ჩემს სიტყვებს, დანიშნული ჯილდო მე მაინც მომეცემა, რადგან მთელი ჩემი მოვალეობა შევასრულე, ვერცხლი გადავეცი, შეგონება მოვახდინე. მხოლოდ მეშინია და მაღელვებს, რომ სწორედ ამით არ გავხდე თქვენი უფრო დიდი დასჯის მიზეზი. „მონამან რომელმან იცის ნებაჲ უფლისა თჳსისაჲ... და არა განემზადოს, იტანჯოს იგი ფრიად" (). თქვენგან ვერავინ მოიშველიებს უკვე უმეცრებას, როცა ჩვენ ყოველდღიურად ასე შეგაგონებთ ერთსა და იმავეს და გიჩვენებთ ეშმაკის მახეებსა და სათნოების დიდ სიადვილეს, თუკი ოღონდ ფხიზლები ვიქნებით. ნუთუ არ იცით, რომ მათ, ვინც ასე უგულებელყოფს თავის ცხონებას და ხან აქ მოდის, ხან კი ეშმაკის მახეებშში ეხვევა, საღვთო წერილი ძაღლებს ადარებს? ადამიანი, ამბობს, რომელიც ცოდვისგან მოიქცევა და კვლავ მას უბრუნდება, მსგავსია ძაღლისა, რომელიც თავის ნარწყევზე მობრუნდება (). აი, ვის დაემსგავსნენ ისინი, ვინც იმ უკეთურ სანახაობაზე გაიქცა. ნუთუ არ გსმენიათ, რა თქვა ქრისტემ: **„და ყოველმან რომელმან ისმინნეს სიტყუანი ესე ჩემნი და არა ყვნეს იგინი, ემსგავსოს იგი კაცსა ცოფსა, რომელმან აღაშენა სახლი თჳსი ქჳშასა ზედა... და გარდამოჴდა წჳმაჲ, მოვიდეს მდინარენი, ქროდეს ქარნი და ეკუეთნეს სახლსა მას, და დაეცა. და იყო...
...წმიდისაჲთა შჯულად დადებულ არს, რაჲთა, რომელსა ჴელნი დაესხმოდინ ეპისკოპოსად, თავსა მისსა ზედა დადებულ იქმნეს წმიდაჲ სახარებაჲ მიმცემელად მისსა ენასა ცეცხლისასა. ენასა უკუე — ქადაგებისათჳს, ხოლო "ცეცხლისასა" ჴმისა მისთჳს საუფლოჲსა: "ცეცხლისა მოვედ მიფენად ქუეყანასა ზედა, და რაჲ მნებავს, არამედ რაჲთა აწვე აღეგზნეს" ().
ესრეთ უკუე, თითოეულისა თავსა ზედა დაჯდომითა ცხად არს, ვითარმედ თავი პეტრესი საყდარი არს სულისა წმიდისაჲ, ეგრეთვე ანდრიაჲსი და ყოვლისა კაცად-კაცადისა მათგანისაჲ. და ესე ეყო მათ ჟამსა ერთსულობით ზოგად ლოცვასა შინა განკრძალვისასა, რაჲთა ჩუენ ვისწავოთ, ვითარმედ უკუეთუ არა ვეგნეთ ურთიერთას სიყუარულით და კრძალულებით ლოცვასა შინა, არა ღირს ვიქმნებით მოღებად მადლსა სულისასა.
და აღივსნეს ყოველნი სულითა წმიდითა, არა ხოლო ათორმეტნი, არამედ ყოველნი ზოგად სახლსა მას შინა მყოფნი პირველითგან, რომელთა რიცხჳ იყო ას ოც; წინაჲსწარმეტყუელებისა ძისებრ, ვითარმედ "მივჰფინო სულისაგან ჩემისა ყოველსა ჴორციელსა" (). ხოლო არა, ვითარ-იგი ქრისტეს თანა-მკჳდრ იყო — არსებით და ბუნებით მარადის მოუკლებელი მისგან, ეგრეთვე მოციქულთა თანა ითქუმის არსებითი მკჳდრობაჲ, არამედ მდიდრად მოფენაჲ იგი მათ ზედა სულისაჲ და მიცემ...
...ა ვიქმოდით, უმჯობეს იყო, არა თუმცა შობილ ვიყვენით, რამეთუ სარწმუნოებაჲ ოდენ თჳნიერ საქმეთასა არა კმა არს სასუფეველსა შეყვანებად, არამედ უფროჲსად დასაშჯელ ექმნების, „რამეთუ მონამან რომელმან იცოდის ნებაჲ უფლისა თჳსისაჲ და არა იქმოდის, იგუემოს ფრიად“. რაჲ უკუე სიტყუაჲ მიუგოთ, რომელნიესე შინაგან სასუფეველისა ქმნილ ვართ და უხილავნი გჳხილვან და ზიარ მაღალთა მათ საიდუმლოთა ქმნილ ვართ და უძჳრჱს წარმართთასა ვიყოფვით? რამეთუ უკუეთუ მათ დიდებისათჳს ამაოჲსა მოღუაწებაჲ აჩუენეს, ჩუენ სასუფეველისათჳს და ღმრთისათჳს არა ვაჩუენოთა? რამეთუ მათ მრავალგზის კაცთათჳს სულნიცა თჳსნი შეურაცხ-ყვნეს, ხოლო ჩუენ მცირედისა ოქროჲსათჳს წარვსწყმედთ სულსა და არა შეურაცხ-ვჰყოფთ მას ქრისტესთჳს, და მრისხანე ვართ და საქმენი საძაგელნი გჳყუარან.
ამისთჳს მრცხუენის და ვძრწი, რაჟამს წარმართთა ვხედვიდე მო-ღუაწებასა შინა და ჩუენთა - არა. ხოლო ესე ამისგან არს, რამეთუ მცნებათა ღმრთისათა არა ვისმენთ, არცა ვიქმთ, არამედ მცირედ ჟამ ვისმენთ სიტყუათა ღმრთისათა და მერმე ფრიად ჟამ შევექცევით ზრუნვა-თა სოფლისათა, და ესრეთ მოიშთვების თესლი იგი სიტყჳსაჲ.
არამედ აღვიხილნეთ ზეცად და შთავიხედნეთ საფლავებსა, რამეთუ ჩუენცა მასვე აღ...
...თა, რომელ თქუა, ვითარმედ: „ესე არს ნებაჲ მომავლინებელისა ჩემისაჲ, რაჲთა ყოველი რომელი ხედვიდეს ძესა და ჰრწმენეს მისი, აქუნდეს ცხორებაჲ საუკუნოჲ“ (6,40). რასა იტყჳ, და შენი ნებაჲ არა არსა ამას ზედა? და ვი-თარ იტყჳ სხუასა ადგილსა, ვითარმედ: „ცეცხლისა მიფენად მოვედ ქუეყანასა ზედა და მინდა, უკუეთუმცა აღგზებულ იყო“? ხოლო უკუეთუ შენცა ესევე გნებავს და მამასაცა, ესე საცნაურ არს, ვითარმედ ერთი ნებაჲ არს ორთაჲვე, რამეთუ სხუასაცა ადგილსა იტყჳს, ვითარმედ: „ვი-თარცა მამაჲ აღადგინებს მკუდართა და ცხოველ-ჰყოფს, ეგრეთვე ძჱ, რომელთაჲ ჰნებავს, ცხოველ-ჰყოფს“. რაჲ არს უკუე ნებაჲ მამისაჲ? რაჲთა არა წარწყმიდოს მათგანი ერთიცა. ხოლო ესე შენცა გნებავს, უფალო! არა არს უკუე შენი ნებაჲ სხუაჲ და მამისაჲ სხუაჲ. რამეთუ ქუემორე იტყჳს, ვითარმედ: „რაოდენგზის ვინებე შეკრებაჲ შვილთა შენთაჲ, და არა ინებეთ!“ ; რაჲ არს უკუე სიტყუაჲ ესე, რომელსა იტყჳს? გარნა ესე არს, ვითარმედ: არა თუ ამისთჳს მოსრულ ვარ, რაჲთამცა სხუაჲ რაჲმე ვქმენ, რომელი მამასა არა ჰნებავს, და არა თუ მე სხუაჲ რაჲმე ნებაჲ მაქუს, რომელი მამასა არა აქუს, რამეთუ „ყოველ...
...ზედა საქმესა სულიერსა, თუ არა, შეუძლებელ არს უდბებით აღსრულებაჲ რაჲსამე კეთილისაჲ. ამას მოასწავებდა ქრისტე და იტყოდა, ვითარმედ: „რომელმან არა აღიღოს ჯუარი თჳსი და შემომიდგეს მე, იგი არა არს ჩემდა ღირს“. და კუალად იტყჳს: „ცეცხლისა მოვედ მიფენად ქუეყანასა ზედა“. და ამათ ყოველთა სიტყუათა მიერ მოსწრაფედ მოღუაწებასა მოასწავებს. ესევითარი იყო დედაკაცი იგი, რამეთუ ესრეთ განჴურდა გული მისი სიტყუათა მიერ უფლისათა, ვიდრეღა დაუტევა სარწყული და მირბიოდა და ქადაგებდა მისთჳს. რამეთუ მივიდა აღღებად წყლისა და პოვა რაჲ ცხოველი იგი წყაროჲ, არღარა აღიღო ხილული, არამედ დაუტევა, რაჲთა ჩუენცა ვისწავოთ და რაჟამს სულიერი ვპოვოთ, ჴორციელსა არღარად შევჰრაცხდეთ. რამეთუ ძალისაებრ მისისა, რაჲ მოციქულთა ქმნეს, მანცა ქმნა, რამეთუ მათ მოუწოდა უფალმან, და შეუდგეს, ხოლო მან თჳნიერ თქუმისა დაუტევა სარწყული და აღიღო საქმჱ მახარებელთაჲ სიხარულისაგან ფრთოვანქმნულმან და არა ერთსა გინა ორთა მოუწოდა, არამედ ყოველსა მას ქალაქსა. და იხილეთ, თუ ვი-თარ სიბრძნით ქმნა. არა თქუა, თუ: მოვედით და იხილეთ ქრისტე, არამედ: „მოვედით და იხილეთ კაცი, რომელმან მითხრა მე ყოველი, რაჲცა ვქმენ“. არა ინება დაფარვაჲ სირცხჳლისა თჳსისაჲ, რამეთუ რაჟ...
...ს თჳსისაჲ, რომელი შეემთხჳა; ისიძვა სხუამან მღდელობასა ამას შინა ახლისა შჯულისასა, - ესე არს თავი ყოველთა ბოროტთაჲ.
იხილეა, რაოდენი განყოფილებაჲ გიჩუენე ერთისა მის ცოდვისაჲ? და მეცნიერებისაგანცა არს განყოფილებაჲ უმეცარისაგან, რამეთუ იტყჳს: „მონამან რომელმან იცოდის ნებაჲ უფლისა თჳსისა და არა ყოს, იგუემოს ფრიად“. და პირველქმნულისა სახისა შემდგომად ცოდვაჲ აღმაორძინებელ არს საშჯელისა. ამისთჳს იერუსალჱმსა აყუედრებს: „რავდენგზის ვინებე შეკრებაჲ შვილთა თქუენთაჲ, და არა ინებეთო“. და შუებასა შინა ცოდვაჲ უძნელეს არს, ვიდრე სიგლახაკესა, ვითარცა ლაზარესთჳს წერილ არს; და ადგილისაგანცა ძნელოვან იქმნების ცოდვაჲ, ვითარცა იტყჳს, ვითარმედ: „შორის ტაძრისა მის და საკურთხეველისა“; და სახისაგანცა ცოდვათაჲსა იქმნების სიმძიმე ცოდვისაჲ, ვითარცა წერილ არს, ვითარმედ: „დაუკლნეს ძენი და ასულნი მათნი ეშმაკთა“. და კუალად, ოდეს მორწმუნე უშჯულოთა მსგავსად ცოდვიდეს, უძჳრეს მათსა იტანჯოს, ვითარცა ეზეკიელ იტყჳს, ვითარმედ: „არცა თუ სამართლისაებრ წარმართთაჲსა ჰქმენ შენ და განამართლეო დაჲ შენი“....
...მტერ ქრისტესმოყუარეთა მათ. იხილეთ, ვითარ განეყო თეკლა დედასა თჳსსა და ქმარსა და შეუდგა ქრისტესა. ხოლო იგინი იქმნეს მტერ მისა და ძჳრ-ძჳრად ტანჯეს. და სხუანი ესევითარნი მრავალნი გამოჩნდეს, რომელთა შეიყუარეს ქრისტე, და თჳსთა მათთაგან იგუემნეს და მოიკლნეს. ამისთჳსცა იტყოდა უფალი, ვითარმედ: „ცეცხლისა მოვედ მოფენად“, რაჲთა გამოსახოს მჴურვალებაჲ იგი სიყუარულისაჲ, რომელი მოიგეს მრავალთა მისა მიმართ. ხოლო ამათ სიტყუათა მიერ გონებასაცა მორწმუნეთასა განამტკიცებდა და მოციქულთაცა განაკრძალებდა და უმაღლეს-ჰყოფდა, ვითარმედ: უკუეთუ რომელთა თქუენ მიერ ჰრწმენეს, ესრეთ ეგულების ყოფად, რაჲთა შვილნი და მშობელნი და მეუღლენი შეურაცხ-ყვნენ სიყუარულისა ჩემისათჳს, გულისჴმა-ყავთ, თუ თქუენ ვითარ გიღირს ყოფაჲ, რომელნი-ეგე მოძღუარნი ხართ სოფლისანი.
ესევითარი ესე სიტყუაჲ შემოიღო რაჲ, უმეტესად განავრცელებს ამას პირსა, რაჲთა განაცხადოს საქმე მახჳლისა მის, რომელი თქუა, თუ: „მოვედ მიფენად ქუეყანასა ზედა“. ამისთჳსცა იტყჳს:
ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „რომელსა უყუარდეს მამაჲ ანუ დედაჲ უფროჲს ჩემსა, იგი არა არს ჩემდა ღირს; და რომელსა უყუარდეს ძე ანუ ასული უფროჲს ჩემსა, იგი არა არს ჩემდა ღირს. და რომელმან არა აღიღოს ჯუარი თჳსი და შემომიდგეს მე, იგი არა არს ჩემდა ღირს“ (10,37-3...
...განვადიდებ ცოდვასა მას, რაჲთა უაღრესად გიჩუენო ძლევაჲ მისი. რაჲ არს უკუე განდიდებაჲ მის ცოდვისაჲ? სათნოებაჲ კაცისაჲ მის. რამეთუ არა სწორად განიკითხვის ყოველთა კაცთა ცოდვაჲ, არამედ „ძლიერნი ძლიერად განიკითხნენო“; (სიბრძ. სოლ. 6,7) და „რომელმან იცოდის ნებაჲ უფლისა თჳსისაჲ და არა ყოს, იგუემოს ფრიად“. საცნაურ არს უკუე, ვითარმედ უმეტესი გულისჴმის-ყოფაჲ უმეტესისა ტანჯვისა მიზეზ ექმნების გარდამავალთა მცნებისათა. ამისთჳს უკუეთუ მღდელმან სწორად სხუათასა ცოდოს, არა სწორად მათსა მიე-ჴადოსო სასჯელი, არამედ ფრიად უძჳრესი. ნუუკუე გიკჳრს, ვითარ-ესე განვადიდებ ბრალსა მის მართლისასა, და ჰგონებთ, თუ ძნელ არს სიტყუაჲ ჩემი და უგზოსა ვალ მე. გარნა რაოდენცა ესე ვყო, უმეტესად გამოვაჩინებ ქებასა დავითისსა. რაჲ არს უკუე სხუაჲ უმეტესი განდიდებაჲ ბრალისაჲ მის? ჰე, არს სხუაჲცა აღორძინებაჲ: ვითარცა-იგი კაცის-კლვაჲ კაენისი უმეტეს სხუათა იყო, რამეთუ არა უცხოჲ ვინ მოკლა, არამედ ძმაჲ თჳსი, რომელსა არა ევნო მისდა, და რამეთუ პირველ ყოველთასა მოიპოვა ესე ბოროტი, ეგრეთვე აქაცა უძჳრეს იყო ესე კაცის-კლვაჲ, ვიდრეღა სხუა-თა კაცთაჲ; ერთად, რამეთუ არა ლიტონი კაცი იყო, რომელმან ბოროტი იგი ქმნა, არამედ წინაჲსწარმეტყუელი, ღირსქმნული მადლსა მას სულისა წმიდისასა და მე...
...ვიტყჳ ორ-თა ამათ ხოლო ვნებათა? ყოველი მიზეზი ცოდვისაჲ და ყოველი ნაყოფი ღუარძლისაჲ მის, მტერისა მიერ დათესულისაჲ, ვიღუაწოთ აღმოფხურად გულთაგან ჩუენთა, რამეთუ გჳღირს, რაჲთა ცეცხლებრ შემწუველ ვიყვნეთ ნივთსა მას ცოდვისასა. ამისთჳს იტყოდა უფალი: „ცეცხლისა მოვედ მოფენად ქუეყანასა და რაჲ მნებავს, რაჲთა აწვე აღეგზნას!“ და სული წმიდაჲ მო-რაჲ-ვიდა მოციქულთა ზედა, ამისთჳს ეჩუენნეს მათ ენანი ცეცხლისანი, რაჲთა ვისწაოთ, ვითარმედ უჴმს მორწმუნეთა ცეცხლისა უმჴურვალეს ყოფაჲ ბრძოლასა მას ეშმაკისასა. და ვითარცა ცეცხლმან მსწრაფლ დაწჳს თივაჲ, ეგრეთ ვიყვნეთ შემწუველ ძალსა მას ცოდვისასა, ვითარცა-იგი იყო მოციქული პავლე, უმძაფრეს ალისა ცეცხლისა, დამწუველ ეშმაკთა და განმაქარვებელ ყოვლისავე ძალისა მათისა და დამჴსნელ მრავალღონეთა მათ ბრძოლათა მათთა. ამისთჳს მსწრაფლ წარჴდა ქუეყანისათა და ზეცისათაცა არსთა და არაარსთა და წარმოუდგა ქრისტესა მეუფესა სიყუარულითა მით მიუთხრობელითა.
ხოლო ჩუენ თოვლისა უგრილეს ვართ და მტუერისა უუძლურეს კე-თილთა საქმეთა შინა. და უკუეთუ სახე იგი პავლესი და მიმსგავსებაჲ მისი დიდად გიჩნს, ესრეთცა ცუდ არს სიტყუაჲ ესე. რამეთუ პავლეცა კაცი იყო ჴორციელი, ვითარცა ჩუენ, და არა შეუძლებელ არს ბაძვაჲ სათნოებათა მისთაჲ; არამედ რაჲთა არა ცილობასა ვიქმოდ...