თარგმანი: ორ-ორი არს სიტყუაჲ ესე საძიებელი: ორი — წარმართთათჳს, თუ ვითარ ეწინეს, და თუ ვითარ, რომელნი არა სდევდეს, ეწინეს სიმართლესა; და ორი - ჰურიათათჳს, თუ ვითარ ვერ ეწინეს, და...
თარგმანი: ამას იტყჳს, ვითარმედ: ამისთჳს განცჳვეს ჰურიანი, რამეთუ წარმართნი, რომელნი არა ეძიებდეს სიმართლესა, არცა ასმიოდა ქრისტე, და ესმა რაჲ, მოიქცეს მისა, და პოვეს სიმართლე ჭეშმარიტი სარწმუნოებისა მიერ ქრისტესისა. ხოლო შენ, ჵ ჰურიაო, არცა თუ შჯულისა იგი სიმართლე...
თარგმანი: ესე იგი არს, ვითარმედ: ნუ მოიგონებ, თუ ვითარმცა იქმნა სქმჱ ესე; ვითარმცა მოვიდა ღმერთი და შთავიდა ჯოჯოხეთად და აღმოიყვანა მიერ ბუნებაჲ კაცთაჲ და აღვიდა მითურთით ზეცად.
თარგმანი: წარმართთათჳს იტყჳს, ვითარმედ: რომელნი მე არა მეძიებდეს, ვეპოე მათ და მოვიყვანენ სარწმუნოვებად.
განმარტება კვირიაკის სამოციქულიოსა (რომ. 10, 1-11).
ძმანო მართლ-მადიდებელნო ქრისტიანენო! საღმრთო ლიტურღიის, ანუ წირვის აღსრულებასა შინა, უმთავრესთა წესთაგანი არის წაკითხვა სახარებისა და სამოციქულოისა. მაშასადამე, ვისაც ჰსურს ჯეროვნად და სასარგებლოდ მოსმენა წირვისა და მიღება მადლისა, მან ყოველთვის საკუთარი ყურადღება უნდა მიაქციოს რიგის სამოციქულოსა და სახარებასა ზედა და ეცადოს, რომ კარგად გაიგოს აზრი და დარიგება, რომელნიც არიან მათ შინა.
აწინდელთა კვირიაკეთა შინა, ესე იგი შემდგომად სულის...
გულითა გვწამს სიმართლედ, ხოლო პირითა აღვიარებთ საცხოვრებელად (რომ. 10, 10).
დღეს, ძმანო მართლ-მადიდებელნო, წმინდა მართლ-მადიდებელი ეკკლესია ხმითა მაღლითა, სასმენელად ყოვლისა ერისა, აღიარებს სარწმუნოებასა მართლ-მადიდებლისა ეკკლესიისასა ყოველთა უმთავრესთა ტაძართა შინა. ვევედროთ ღმერთსა, რომ ეს აღსარება იქნეს საცხოვრებელად ჩვენდა, ვითარცა თქმულ არს ზემოდ მოყვანილთა სიტყვათა შინა წმიდისა პავლე მოციქულისა: პირითა აღვიარებთ საცხოვრებელად. გარნა ეს შესაძლებელი იქნება მით, თუ ჩვენ გვახსოვს და...
...ბდა: „უფალმან, უფალმან მცეს მე ენა სწავლულებისა ცნობად, ოდეს ჯერარს თქუმად სიტყჳსა“ და „შემძინა მე ყური სმენად“ (). და პავლეც კვლავ ამბობს: „აწ უკუე სარწმუნოებაჲ სამე სმენისაგან არს, ხოლო სმენაჲ - სიტყჳთა ღმრთისაჲთა“ (). ხედავ, ისიც ჯერ მსმენელი ხდება და მხოლოდ შემდეგ - მოძღვარი? ამიტომ სხვა განმმარტებელიც ამბობდა: „და ჩაიღიღინებს ჩემი გული“. რას ნიშნავს „ჩაიღიღინებს“? იგალობებს, სულიერ ფსალმუნს იტყვის. ხოლო თუ „ზრახვას“ ამბობს, ნუ შეშფოთდები: რაც სულიწმინდისგან მიიღო, იმას განუწყვეტლივ იმარხავდა გონებაში და თავის თავში აღძრავდა; შემდეგ კი, აღძრულს, სხვებისთვის გამოჰქონდა.
და რას ნიშნავს აქ „იგავი“? ეს სახელი მრავალმნიშვნელოვანია. რადგან „იგავი“ ნიშნავს სიტყვასაც, მაგალითსაც და საყვედურსაც, როგორც მაშინ, როცა ამბობს: **„მყვენ ჩუენ იგავ წარმართ...
...ამბობს: „რომელი პირველად ვიყავ მგმობარ და მდევნელ და მაგინებელ“ (). და როცა ჯერ კიდევ ურწმუნო იუდეველებზე საუბრობს, სიტყვას თავშეკავებით იყენებს: „ვეწამები მათ, რამეთუ შური საღმრთოჲ აქუს, არამედ არა მეცნიერებით“ (); თავის თავზე კი ამბობს: „მგმობარ და მდევნელ და მაგინებელ“ ().
ხედავ მის თვითდამდაბლებას — როგორ არ არის თავისმოყვარე, როგორ დამდაბლებული აქვს გონება? საკმარისი არ იყო ეთქვა: „მგმობარ და მდევნელ“ (), არამედ ისიც აჩვენა, რომ ამას განსაკუთრებული სიმძაფრით აკეთებდა. რადგან, ამბობს იგი, ბოროტებას მხოლოდ საკუთარ თავში კი არ ვაჩერებდი და არც იმით ვკმაყოფილდებოდი, რომ თვითონ ვგმობდი, არამედ ღვთისმოსაობის მსურველებსაც ვდევნიდი. დიდია გმობის მძვინვარება. მაგრამ ამბობს: „არამედ შევიწყალე, რამეთუ უმეცრებით ვიყავ ურწმუნოებასა შინა“ (...
...ა წყალობა იყოს, მსურველებსა და მადლიერებს აცხოვნებს, არა ურჩად განდგომილებსა და ძღვენის მიღების უარმყოფლებს, როგორებიც იუდეველნი გახდნენ, რომელთა შესახებ პავლეც ამბობდა: „რამეთუ უმეცარ იყვნეს იგინი სიმართლისა მისგან ღმრთისა და თჳსსა მას სიმართლესა ეძიებდეს დამტკიცებად და სიმართლესა ღმრთისასა არა დაემორჩილნეს“ (). შემდეგ, რადგან ღვთის შესახებ თქვა, თავის მხრივაც ამბობს: „თაყუანის-ვსცე ტაძარსა წმიდასა შენსა შიშითა შენითა“ (). რადგან, როცა მადლს მივიღებ და ჩემს წვლილსაც შევიტან, ამბობს, ამ მსხვერპლს შეგწირავ: „თაყუანის-ვსცე ტაძარსა წმიდასა შენსა შიშითა შენითა“ (). არა ისე, როგორც მლოცველთა უმრავლესობა — რომლებიც იფხანებიან, ამთქნარებენ, დუნდებიან — არამედ შიშითა და ძრწოლით, ამბობს. რადგან ვინც ასე ლოცულობს, ყოველ ბოროტებას განიშორებს, ყოველი სათნოებისკენ წარიმართება და ღმერთს თავის მიმართ მოწყალედ განაწყობს. **„უფალო, მიძეღუ მე სიმართლითა შენითა და მტერთა ჩ...
