დაბადება 3:19

...ღმერთმა მისი კეთილისმყოფელი შედეგები მასზე არ შეაჩერა, არამედ სურდა, რომ მისი ბედით შთამომავლებიც დარიგებულიყვნენ. მართლაც, თუ ამის შემდეგაც ადამის ძემ, კაინმა, თუმცა თვალწინ ჰქონდა მამის სამოთხიდან განდევნა, ამ გამოუთქმელი დიდების დაკარგვა და ის საშინელი წყევლა, რომელმაც თქვა: "მიწაჲ ხარ და მიწად-ცა მიიქცე"(დაბ 3:19), და მიუხედავად ამისა არ დარიგდა, არამედ უფრო მძიმე ცოდვაში ჩავარდა, მაშ, რა სიშმაგემდე არ მივიდოდა, მამის ამბავი რომ არ სცოდნოდა? და აი, რაც განსაკუთრებით საკვირველია: ამ ესოდენ დიდ ცოდვილსაც, რომელმაც ბილწი მკვლელობით შეიბილწა ხელი, უფალმა სასჯელი კაცთმოყვარეობასთან ერთად მისცა.

2. კაინის ცოდვა და მიტევების საზომი

რათა შეიცნო ღვთის სახიერების სიდიადე კაინთან მომხდარიდან: უფალმა, როცა კაინმა მის წინაშე შესცოდა და მსხვერპლის შეწირვა გადაწყვიტა, მაგრამ დიდი დაუდევრობა გამოიჩინა, ანუ სათანადო არჩევანი არ გააკეთა, არამედ უბრალოდ, რაც მოხვდა, ის მოიტანა, უფალმა ამის გამო არაფერი უსიამოვნო და საყვედურიანი უთხრა, თუმცა ეს არცთუ უმნიშვნელო ცოდვა იყო, არამედ ძალიან დიდი. მართლაც, თუ მსგავსი ადამიანების პატივისცემის მსურველნი მათ პირველსა და საუკეთესოს უთმობენ და ცდილობენ წარუდგინონ ის, რასაც ყველაფერზე მეტად აფასებენ, მაშ, როგორ ა...

.... მიწის სახელით მთელ კაცობრიობას მოიხსენიებს. რადგანაც ყველა მათი საქმე მიწიერი იყო, წერილი მიწის სახელით მათ დამდაბლებასა და უღმრთოების უკიდურეს ხარისხს აღნიშნავს. როგორც პირველ ადამიანზე, როცა მცნება დაარღვია და მისი შემოსილი დიდება დაკარგა, ღმერთმა, სიკვდილით დასჯისას, თქვა: „მიწაჲ ხარ და მიწად-ცა მიიქცე" (დაბ 3:19), ისევე აქაც, როცა ბოროტება ძალიან გაძლიერდა, წერილი ამბობს: „განიხრწნა ქუეყანა". და არა უბრალოდ თქვა: „განიხრწნა ქუეყანა", არამედ: „წინაშე ღმრთისა, და აღივსო ქუეყანაჲ სიცრუვითა". სიტყვით „განხრწნა" მათ ყველა მანკიერებას აღნიშნავს, რადგან არ შეიძლება ითქვას, რომ ისინი ერთსა ან ორ ცოდვაში იყვნენ დამნაშავენი; არა, ყველა უკანონობას დიდი სიმრავლით ჩადიოდნენ. ამიტომ წერილი დაუმატებს: „აღივსო ქუეყანა უსამართლოებითა". არც უბრალოდ და არც შემთხვევით მისცეს თავი უღმრთოებას; არა, ყველა ცოდვას დიდი შემართებით ჩადიოდნენ. და შეხედე, როგორ აღარ სურს წერილს მათი უბრალო სახელით მოხსენიებაც კი, არამედ უბრალოდ მიწას უწოდებს, რითიც გარყვნილების სიმძიმესაც და ღვთის რისხვის სიდიადესაც უჩვენებს. „განხრწნა ქუეყანაჲ წინაშე ღმრთისა", ესე იგი, ყველაფერი ღვთის ბრძანებათა საპირისპიროდ აკეთებდნენ, ღვთის მცნებებს თელავდნენ და ბუნებაში...

...ს) შრომაში მუდმივი შეხსენება ჰქონოდა თავისი სიმდაბლისა და იცოდეს, რომ აქედანაა მისი შედგენილობა, რომ მისი სხეულის არსება თავდაპირველად მიწიდან წარმოიშვა: „საქმედ", ამბობს, იმ „ქუეყანისა", რომლისგანაც თავადვეა შედგენილი. რაც ღმერთმა თავის განაჩენში გამოხატა: „ოფლითა პირისა შენისათა სჭამდე პურსა შენსა" (დაბ 3:19), სწორედ იმავეს გამოხატავს ახლა სიტყვებით: „საქმედ ქუეყანისა, რომლისაგან მოღებულ იქმნა". შემდეგ, რათა ვიცოდეთ, რა მანძილზე დააშორა ღმერთმა ადამიანი სამოთხეს, საღვთო წერილი ამასაც გვასწავლის და ამბობს: „და განჴადა ადამ და დაამკჳდრა იგი წინაშე საშუებელსა სამოთხისასა" (დაბ 3:24). შეხედე, ყოველ გარემოებაში როგორ გამოვლინდა ყოველთა მეუფის კაცთმოყვარეობა და სასჯელის ყოველი სახე დიდ სახიერებაზე მოწმობს. არა მხოლოდ განდევნა იყო კაცთმოყვარეობისა და სახიერების საქმე, არამედ ისიც, რომ (ღმერთმა) სამოთხის პირისპირ დაასახლა, რათა მუდმივად ეწუხა და ყოველდღე ეფიქრა, რა დაკარგა და რა მდგომარეობაში ჩაიგდო თავი. მაგრამ სამოთხის ხილვა, თუ აუტანელ მწუხარებას იწვევდა ადამის სულში, ამავე დროს არცთუ მცირე სარგებელს მოაქვდა: მუდმივი ხილვა მწუხარისათვის მომავლის გაფრთხილებად ემსახურებოდა, რათა კვლავ იმავე (და...

...ც, რათა ისინი ტვირთის გადატანის შრომაში გვეხმარებოდნენ; დატოვა ცხვრის ფარებიც, რათა სამოსელისთვის საკმარისი საშუალება გვქონოდა; დატოვა ცხოველთა სხვა ჯიშებიც, რომლებსაც ჩვენთვის დიდი სარგებელი მოაქვს. ვინაიდან მან, ადამიანისთვის ურჩობის სასჯელის განსაზღვრისას, თქვა: „ოფლითა პირისა შენისათა სჭამდე პურსა შენსა" (დაბ 3:19), რათა ეს შრომა და ოფლი აუტანელი არ ყოფილიყო, (ღმერთმა) სიმძიმესა და დამამძიმებლობასას შეუმსუბუქა უტყვთა სიმრავლით, რომლებიც შრომასა და საქმეში გვეხმარებიან. მან ისე მოიქცა, როგორც მოწყალე და მზრუნველი ბატონი, რომელიც მონას დასჯის შემდეგ ჭრილობებს წამალს ადებს. ისე ღმერთსაც, შეცოდებულის დასჯის შემდეგ, ყოვლად სურს ამ სასჯელის შემსუბუქება: გვსჯის მუდმივ შრომასა და ოფლში, მაგრამ შრომის შემსუბუქებისთვის მოგვცა უტყვთა სიმრავლე. მაშასადამე, ისიც, რომ პატივი მოგვანიჭა, ისიც, რომ კვლავ წაგვართვა, ისიც, რომ მხეცების შიში მოგვევლინა, და ყოველივე სხვა — თუკი გულმოდგინედ და კეთილსინდისიერად განვიხილავთ — მოწმობს ღვთის დიდ სიბრძნეს, დიდ მზრუნველობას, დიდ კაცთმოყვარეობას. მადლობა შევწიროთ მას ამ ყველაფრისთვის და მადლიერნი ვიყოთ იმისა, ვინც ჩვენ ამდენი სიკეთე მოგვანიჭა. ის ჩვენგან რაიმე მძიმესა და ძნელს არ ითხოვს, არამედ მხოლოდ იმას, რომ მისი...

...ი: აქა ცხად ჰყოფს სიტყუასა მას სწავლისასა, სახედ შეყოღებულსა, ვითარმედ, ვითარ-იგი მსგავსებითა ადამის საქმეთაჲთა დავიმკჳდრეთ ხრწნილებისა იგი სახე მისი, ეგრეთვე ქრისტეს მსგავსებითა დაგუემკჳდრების ხატი იგი მისი წმიდაჲ და უხრწნელი.

მეთოდისი: ხატ მიწისაგანისა ადამისა იყო ესე, ვითარმედ: "მიწაჲ ხარ და მიწადცა მიიქცე" (დაბ. 3:19), ხოლო ხატ ზეცისა ქრისტესა — უხრწნელებაჲ და აღდგომაჲ მკუდრეთით.

მოციქულისაჲ: ხოლო ამას ვიტყჳ, ძმანო, რამეთუ ჴორცთა და სისხლთა სასუფეველი ღმრთისაჲ დამკჳდრებად ვერ ძალ-უც (15,50).

თარგმანი: ესრეთ იტყჳს, ვითარმედ: ესე ყოველი ამისთჳს წარმოგითხარ, რაჲთა სცნათ, ვითარმედ ჴორცნი და სისხლნი, რომელ არიან ბოროტნი საქმენი ჩუენნი, სასუფეველსა ღმრთისასა ვერ დაგჳმკჳდრებენ. ესრეთ მოკლითა ამით სიტყჳთა გამოგჳთარგმანა ყოველი ზემო წარმოთქუმული პირი მეტყუელებისა თჳსისაჲ. ვითარ-იგი სხუასაცა ადგილსა იტყჳს, ვითარმედ: რომელნი-იგი ჴორცთა შინა არიან, ღმრთისა სათნო-ყოფად ვერ ძალ-უც" (რომ. 8:8). ცხად არს, ვითარმედ ჴორცად სახელ-სდებს ბოროტთა საქმეთა ჩუენთა.

მოციქულისაჲ: არცა ხრწნილებამან უხრწნელებაჲ დაიმკჳდროს (15,50).

თარგმანი: ხრწნილებად უწოდს ცოდვასა და უკეთურებასა, რომელი განხრწნის აზნაურებასა და უხრწნელებასა...