სახარებაჲ იოვანესი 10:1

თ ა რ გ მ ა ნ ი: იხილენ საქმენი ავაზაკისანი: პირველ, რომელ არა განცხადებულად შევალს, მეორედ, რომელ არა კარით შევალს, ესე იგი არს, ვითარმედ არა წერილთაებრ; ხოლო აქა პირველ მისა ყოფილთა და შემდგომად მისა ყოფადთა მოასწავებს: ანტეს და ქრისტემტყუვართა და იუდას და თევდას. ხოლო სამართლად უწოდა წერილთა „კარად“, რამეთუ იგინი განგჳღებენ ჩუენ გულისხმის-ყოფასა ღმრთისასა, იგინი ცხოვარ-გუყოფენ და მგელთა არა მოუშუებენ, რამეთუ ვითარცა კარსა ძლიერსა, ეგრეთ დაუჴშვენ მწვალებელთა შესლვასა. მათ მიერ ვიცნობთ მწყემსთა და არა მწყემსთა.

ხოლო რაჲ არს „ეზოჲ“ და „ცხოვარნი“ და მათი განგებაჲ? რამე-თუ რომელი არა წერილთა იჴმარებდეს, არამედ სხუასა გზასა თავით თჳსით მოიპოვებდეს, „იგი მპარავი არს“. ამისთჳს ჰურიათა ეტყოდა: „გამოეძიებდით წერილთა“, (იოან. 5,39) და მოსეს და წინაჲსწარმეტყუელთა მრავალგზის მოწამედ მოიყვანებდა. ხოლო ამათ სიტყუათა მიერ, რომელ თქუა, თუ: „შევალს სხჳთ კერძო“, მწიგნობარნიცა მოასწავნა, რამეთუ ასწავლიდეს კაცთა ბრძანებით და გარდაჰჴდებოდეს შჯულსა. ხოლო იხილენ კუალად სასწაულნი იგი მწყემსისანი, თუ ვითარ იტყჳს:

...რი და მისი დაფლვა იგულისხმება. „ვინმე აღადგინოს იგი?" როგორც მძინარე ლომს ან ლომის ლეკვს არავინ გაბედავს აღვიძებას, ასე, ამბობს, „მიწოლით დაიძინო, ვითარცა ლომმან და ვითარცა ლეკუმან ლომისამან, ვინმე აღადგინოს იგი?" თავადვე ბრძანა: „ჴელ-მეწიფების დადებად მისა და ჴელ-მეწიფების კუალად მოღებად მისა" (იოან 10:17-18).

შემდეგ იაკობი ნათლად მიუთითებს დროსაც, როცა ღვთის განგებულებით ქრისტეს უნდა გამოცხადებულიყო. „არა მოაკლდეს, — ამბობს, — მთავარი იუდასგან და წინამძღუარი წყვილთაგან მისთა ვიდრემდე მოვიდეს, რომლისა-იგი განმზადებულ არს და იგი არს მოლოდება წარმართთა" (დაბ 49:10). მანამდე, ამბობს, იუდეური წესწყობილება და იუდეველთა მთავრები გაგრძელდება, ვიდრე ის მოვა. და კარგად თქვა იაკობმა: „ვიდრემდე მოვიდეს, რომლისა-იგი განმზადებულ არს", ესე იგი, ვისთვისაც სამეფო წინასწარ განმზადებულია. ამიტომ იგი არის „მოლოდება წარმართთა". იხილე, როგორ ლაპარაკობს უკვე წარმართთა მომავალ ცხონებაზე. „და იგი, — ამბობს, — არს მოლოდება წარმართთა": მის მოსვლას წარმართები ელოდებიან. „და გამოაბას ვენაჴსა კიცჳ მისი და რქასა ვენაჴისსა კიცჳ ვირისა მისისაჲ" (დაბ 49:11); ვირთა ხატი...

...ბაჲ ძისაჲ, ნუ შეშფოთნები, ვითარმცა ქრისტე ვერ შემძლებელ იყო აღდგინებად თავისა თჳსისა, რამეთუ მისი არს სიტყუაჲ ესე ჴელმწიფებითი, ვითარმედ: "დაჰჴსენით ტაძარი ესე და მესამესა დღესა აღვადგინო ესე" (იოან. 2:19) და "ჴელ-მეწიფების დადებად სულისა ჩემისაჲ, და მერმე კუალად მოღებად მისსა" (იოან. 10:18). და საქმესა შინა მოციქულთასა იტყჳს, ვითარმედ: "წარუდგინა თავი თჳსი ცხოველი" (საქმ. 1:3). არამედ მოციქული ღმრთეებით ქმნილსა ყოველსა — ერთად და ზოგადად შეჰრაცხს მამისა და ძისად, რამეთუ, რასა-იგი მამაჲ იქმს, მას მე ეგრეთვე იქმს. ამისთჳს ერთ არს მოქმედებაჲ მათი. და ვითარცა-იგი მამაჲ, ეგრეთვე ძე ღმრთეებისა ბუნებითა თჳთ აღადგინებს კაცობრივსა მას გუამსა თჳსსა, რომელი-იგი, ვინაჲთგან თავ მისდა თქუა მამაჲ, და ჩუენ — ასო მისსა, ცხად არს, ვითარმედ თავი რაჲ] აღდგეს, მის თანა აღდგომად არს ყოველი გუამი. გარნა, ვინაჲთაგან ქრისტეს აღდგომაჲ ქმნილ იყო და არღარა საეჭუელ იყო, ხოლო ჩუენი არღა ქმნილად ჯერეთ საეჭუელ არს, ამისთჳს მოციქულმან მისსა აღდგომასა არღარაჲ სიტყუაჲ დაჰრთო, ვითარცა უეჭუელსა; ხოლო ჩუენსა რაჲ აღდგომასა თანა მოვიდა, და დაჰრთავს, ვითარმედ: "ძალითა მისითა", რაჲთა, რაჟამ...

...რომელ არს შჯული შჯულისა წილ.

რამეთუ შეცვალა მან სახჱ იგი წესთა მათ პირველთაჲ და გამოაბრწყინვა სინათლჱ, ჭეშმარიტებაჲ მახლობელთა მიმართ და შორიელთა, რომელ არიან ერნი ზეცისანი და ქუეყანისანი, რომელნი ერთ სამწყსო ყვნა მიზეზითა კაცთმოყუარებისაჲთა, ვითარცა თქუა, ვითარმედ: „იყვნენ იგინი ერთ სამწყსო და ერთ მწყემს“, (იოან. 10,16) რამეთუ შეაერთნა ქუეყანისანი ზეცისათა და ზოგად აუწყა მრავალსახჱ იგი მიუწდომელობაჲ განგებულებისა თჳსისაჲ, რამეთუ რომელმან ჟამთა ბუნებისა საზღვარი განაწესა, ჟამთა რიცხუსა მორჩილ იპოვა ბუნებითა მით, რამეთუ ჩუენგან მიიღო და ტაძარსა მას ჴორცთა ბუნებისასა დაფარა სავსებაჲ ღმრთეებისა მისისაჲ, რომლისა შუენიერებამან დაფარნა ცანი.

რამეთუ შანთი იგი აუგებელი შეეზავა აგებულებასა ნივთიერსა ბრძმეთსა მას შინა სიწმიდისასა, რომელ არს უბიწოჲ მშობელი მისი, რომელსა შორის საიდუმლოდ დამკჳდრებითა თჳსითა უქცეველად აღასრულნა ქადაგებანი პირველ უწყებულთანი სულისა მიერ, რომელნი სურვიელად მოელოდეს და სწადოდა, რაჲთა იხილონ ქადაგებული მათი, რომელსა აწ ღმრთისა სიტყუამან სახიერებითა თჳსითა ღირს-მყვნა ჩუენ, ერი ესე ახალი, რომელთა მიწოდა უცხოთაგან სამსახურებელთა და აღმიშენა სახლი სულიერი საფუძველსა ზედა მოციქულთა და წინაჲსწარმეტყუელთასა, რომლისა საფუძველნი შეურყევ...

...იქმნების. ხოლო არა ესრეთ ლიტონი სიყუარული თქუა, არამედ სახჱცა მისი გამოაჩინა, რამე-თუ იტყჳს, ვითარმედ: „ვითარცა მე შეგიყუარენ თქუენ“. კუალად გამოა-ჩინებს, ვითარმედ არა სიძულილისაჲ არს წარსლვაჲ მისი მათგან, არამედ სიყუარულისაჲ. და უფროჲსად უჴმდა განკჳრვებაჲ ამისთჳს, რამეთუ „თქუენთჳს სულსა ჩემსა დავსდებო“, (შდრ. იოან. 10,15); (15,13) არამედ ესრეთ არასადა თქუა ესე, ვითარ ამას ადგილსა. გარნა ზემორე იტყოდა მწყემსისა მისთჳს კეთილისა, ხოლო აქა ასწავებს მათ სიყუარულსა და უჩუენებს სიდიდესა მისსა და თავსა თჳსსაცა გულისხმა-უყოფს მათ, თუ ვინ არს. ხოლო რაჲსათჳს ყოველსა ადგილსა განადიდებს სიყუარულსა? ამისთჳს, რამეთუ იგი არს სასწაული მოწაფეთაჲ, ესე არს აღმასრულებელი სათნოებისაჲ, და ამას პავლე გამოაჩინებს, ვითარცა ერთგული მოწაფჱ ქრისტესი.

ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „თქუენ მეგობარნი ჩემნი ხართ, უკუეთუ ჰყოთ, რომელსა გამცნებ თქუენ. არღარა გეტყჳ თქუენ მონა, რამეთუ მონამან არა უწყინ, რასა ჰყოფნ უფალი მისი. ხოლო თქუენ გარქუ მეგობარ, რამე-თუ [ყოველი], რაოდენი მესმა მამისა ჩემისაგან, გაუწყე თქუენ“ (15,14-15).

თ ა რ გ მ ა ნ ი: ვითარ უკუე ეტყოდა, ვითარმედ: „მრავალი მაქუს სიტყუად თქუენდა, არამედ ვერ ძალ-გიც აწ ტჳრთვად“? (იოან. 16,12)...

...ვე უფალმან ფარულად უთხრა, რაჲთა არა გამოცხადნეს მიმცემელი იგი, რომელსა ეტყოდა ცხადად უფალი, ვითარმედ: „რომელსა იქმ, ყავ ადრე!“ და მათ ვერ ცნეს. ხოლო იტყოდა ამას იესუ, რაჲთამცა დაამტკიცა სიტყუაჲ თჳსი, რომელი ჰრქუა ჰურიათა, ვითარმედ: „ჴელმწიფებაჲ მაქუს დადებად სული ჩემი და ჴელმწიფებაჲ მაქუს კუალად მოღებად მისა“, (იოან. 10,18) რამეთუ ვიდრემდის არა ენება, ვერვინ შეუძლო მიღებად მისგან სულისა მისისა; ვინაჲთგან უკუე თავადმან ინება, ადვილ იქმნა საქმჱ იგი; ამისთჳს იტყოდა: „რომელი გეგულების საქმედ, ყავ ადრე!“ და არავინ ცნა სიტყუაჲ იგი, რამეთუ გან-მცა-ეკუეთა იგი მოწაფეთა, და მო-მცა-ეკლა იგი პეტრეს, არამედ არავინ ცნა. ხოლო იოვანეცა ვერ-მე ცნაა? ვერცა იოვანეს უცნობიეს, რამეთუ შორს იყვნეს იგინი მანქანებისაგან, და იოვანე არა უწყოდა, თუ მაშინ იქმნების მიცემაჲ იგი, არამედ ჰგონებდეს, ვითარმედ დღესასწაულისათჳს ჰრქუა განმზადებად. (შდრ. იოან. 13,29)

ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „ხოლო მან მიიღო პური იგი და განვიდა. და იყო ღამჱ“ (13,30).

თ ა რ გ მ ა ნ ი: რაჲსათჳს იტყჳს ჟამსაცა? რაჲთა სცნა უკეთურებისა მიმართ მოსწრაფებაჲ მისი, რამეთუ ჟამმანცა ღამისამან ვერ უძლო დაყენებად. და მათ ეგონა, ვითარმედ გლახაკთა ღუწოლისათჳს თქუა, რამეთუ ფრიად იღუწიდა...

...თარმედ: „დასცნა იგინი პირსა ზედა თჳსსა“, (შდრ. იოან. 18,6) და ამისთჳს აქა იტყჳს ამას სიმდაბლისა სახესა, ვინაჲთგან მუნ არა თქუა. რამეთუ სიკუდილისათჳს ესრეთ იტყჳს, ვი-თარმედ: თქუა იესუ, ვითარმედ: „ჴელმწიფებაჲ მაქუს დადებად სულისა ჩემისა და ჴელმწიფებაჲ მაქუს კუალად მოღებად მისა“, (იოან. 10,18) და არარას იტყჳს მუნ კაცობრივსა. ამისთჳს აქა ფრიად კაცობრივსა საქმესა იქმს, რაჲთა დაამტკიცოს კაცებაჲ მისი, რამეთუ მათე შეურვებისა მისგან და შიშისა და ოფლისა მოასწავებს მისსა კაცებისა ბუნებასა, ხოლო ესე - გლოვისაგან. უკუეთუმცა არა ჭეშმარიტად ჩუენისა ბუნებისაჲ იყო, ვი-თარმცა შეპყრობილ იქმნა გლოვისა მიერ ერთ და ორგზისცა? ხოლო ჰურიათა მათ, რომელნი აბრალობდეს მას, არარაჲ ჰრქუა; რამეთუ რად საჴმარ იყვნეს სიტყუანი ესე, ვინაჲთგან საქმით ეგულებოდა ქმნაჲ?

ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „აღიღეთ ლოდი იგი“ (11,39).

თ ა რ გ მ ა ნ ი: ხოლო რაჲსათჳს შორით არა მოუწოდა მას და წარმოადგინა, ანუ რაჲსათჳს არა აღადგინა, ვიდრე ლოდი იყო მის ზედა? რამეთუ რომელმან გუამი მკუდრისაჲ უსულოჲ სულიერ-ყო და შეკრულსა ავლენდა, არამცა შეუძლოა, დაღაცათუმცა ლოდი ზედა იყო, აღდგინებად? ხოლო რაჲსათჳს არა ქმნა? ამისთჳს, რაჲთა იგინი თჳთ მოწამე იყვნენ საქმისა მის საკჳრველისა და ვერ...

...ჳან აქა, ვი-თარ-იგი პირველ იტყოდეს, ვითარმედ: „შენ თავისა შენისათჳს სწამებ, და წამებაჲ შენი არა არს სარწმუნო“? (იოან. 8,13) ამისთჳს, რამეთუ მრავალგზის დაუყვნა პირნი მათნი სასწაულთა მიერ და კადნიერად მეტყუელებისა. ხოლო ვინაჲთგან თქუა, თუ: „ცხოვართა ჩემთა ჴმისა ჩემისაჲ ისმინონ“, (იოან. 10,16) რაჲთა ვერვინ თქუას, თუ: ურწმუნოთათჳს რაჲ სთქუა? ამისთჳს შესძინა და თქუა, ვითარმედ: „ვიცნი ჩემნი იგი, და მიციან ჩემთა მათ“, ვითარცა წერილ არს, ვითარმედ: „არა განიშორა ერი იგი, რომელი წინაჲსწარ იცნა“; (რომ. 11,2) ამისთჳს იტყჳს, ვითარმედ: მათთჳს ვიტყჳ, რომელნი წინაჲსწარ ვიცნენ, რომელნი კეთილად ყოფად არიან.

ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „ვიცნი ჩემნი იგი, და მიციან ჩემთა მათ“ (10,14).

თ ა რ გ მ ა ნ ი: არამედ არა ესრეთ მიციან, ვითარცა მე ვიცი, რამეთუ მე ვითარცა ვიცი მამაჲ, მამამანცა მე მიცის ეგრეთვე, ხოლო სხუანი ვერ შეესწორებიან ჩემსა ცნობასა.

ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „ვითარცა მიცის მე მამამან, მეცა ვიცი მამაჲ“ (10,15).

თ ა რ გ მ ა ნ ი: ესრეთ კეთილად ვიცი იგი, ვითარცა მან მე მიცის. ამისთჳსცა იტყოდა: „არავინ უწყის ძჱ, გარნა მამამან; არცა მამაჲ ვინ იცის, გარნა ძემან“, (მათ. 11...

...ატაცებად შეჰრაცხა სწორ ღმრთისა ყოფაჲ, არამედ თავი თჳსი წარმოიცალიერა და ხატი მონებისაჲ შეიმოსა“. (ფილიპ. 2,6-7) და კუალად თავადი იტყჳს, ვითარმედ: „ჴელმწიფებაჲ მაქუს დადებად სულისა ჩემისა და ჴელმწიფებაჲ მაქუს კუალად მოღებად იგი, და არავინ მიმიღოს იგი ჩემგან“. (შდრ. იოან. 10,17-18) ჰხედავა, რამეთუ სიკუდილისა და ცხორებისა ჴელმწიფებაჲ აქუს და ესევითარი იგი განგებულებაჲ თავით თჳსით ქმნა? და რად ვიტყჳ ქრისტესთჳს? რამეთუ ჩუენცა, რომელთა უდარჱს არარაჲ არს, მრავალსა ვიქმთ თავით თჳსით, და ბოროტსა თავით თჳსით მოვიგებთ და სათნოებასა თავითვე თჳსით ვიქმთ; თუ არა, უკუეთუმცა არა გუაქუნდა ჴელმწიფებაჲ და არამცა ვიქმოდეთ თავით თჳსით, არცამცა ცოდვისათჳს ჯოჯოხეთს მივეცემოდეთ, არცამცა სათნოებისათჳს სასუფეველსა შევიდოდეთ.

რაჲ არს უკუე სიტყუაჲ ესე, თუ: „ვერ ძალ-უც თავით თჳსით ქმნად“? ესე იგი არს, ვითარმედ ვერ ძალ-უც, თუმცა რაჲმე ქმნა წინააღდგომაჲ მამისაჲ, და ესე სიტყუაჲ უფროჲსად სწორებასა მოასწავებს. და უკუეთუ იტყჳთ, თუ: რად არა თქუა, ვითარმედ: არა იქმს წინააღმდგომსა მამისასა, არამედ: „ვერ ძალ-უცო ქმნად“? გარნა ამისთჳს, რაჲთა უმეტესი იგი ერთობაჲ გამოაჩინოს, რამეთუ არა თუ უძლურებასა სწამებს მას სიტყუაჲ ესე, არამედ უფროჲსად ძალ...

...ჳს, და აწ კუალად სიმდაბლედ მოიყვანა, ვითარმედ: „რომელი იხილა და ესმაო“, და ესე სიტყუანი კაცობრივნი არიან. ხოლო მან არა თუ სმენითა და ხილვითა იცოდა, რაჲ-იგი იცოდა, არამედ ყოველივე ბუნებით აქუნდა, რამეთუ სრულად გამოსრულ არს წიაღთაგან მამისათა, რამეთუ იტყჳს, ვი-თარმედ: „ვითარცა მიცის მე მამამან, მეცა ვიცი მამაჲ“. (იოან. 10,15) რაჲ არს უკუე სიტყუაჲ ესე, რომელსა იტყჳს, ვითარმედ: „რომელი იხილა და ესმა, მას წამებს“? გარნა რამეთუ ჩუენ ამათ ორთა საცნობელთა მიერ დავამტკიცებთ ყოველსა საქმესა, ხილვითა და სმენითა, და რომელი გუეხილვოს ანუ გუასმიოდის, იგი სარწმუნო არს ჩუენ მიერ, ეგრეთვე იოვანე ამას დაამტკიცებდა. ამისთჳს თქუა, ვითარმედ: „რომელი იხილა და ესმა“, ესე იგი არს, ვითარმედ არარაჲ მისთა თქუმულთაგანი ტყუვილ არს, არამედ ყოველი ჭეშმარიტ, რამეთუ არა უცნაურთა საქმეთა მეტყუელი არს, რაჲთამცა რაჲ არა იცოდა და მას იტყოდა, არამედ ყოველი რომელი უხილავს და იცის ჭეშმარიტებით, მას ასწავებს. რამეთუ თჳთცა უფალი რაჟამს იტყოდის, ვითარმედ: „ვითარცა მესმის, ვშჯი“, (იოან. 5,30) და: „რაჲ-იგი მესმა მამისაგან, მას ვიტყჳ“, (შდრ. იოან. 15,15) და რასაცა ესევითარსა იტყოდის, არა თუ ამისთჳს იტყჳს, რაჲთამცა ვცნათ, თუ...

...ხოლო არსებაჲ იგი ბუნებისა ღმრთისაჲ არავის უხილავს, ეგრეთვე ვიცით მრავალთა ღმერთი, ხოლო არსებაჲ მისი თუ რაჲ არს, არავინ უწყის, გარნა მხოლომან, რომელი იშვა მისგან. რამეთუ ცნობად აქა ჭეშმარიტსა ხილვასა და მეცნიერებასა იტყჳს, ვითარ-იგი აქუს მამასა ძისათჳს, რამეთუ იტყჳს: „ვითარცა მიცის მე მამამან, მეცა ვიცი მამაჲ“. (იოან. 10,15) ამისთჳსცა იხილე, მახარებელი ვითარითა ძალითა იტყჳს. რამეთუ თქუა რაჲ, ვითარმედ: „ღმერთი არასადა ვინ იხილა“, არა თქუა, თუ: ძემან იხილა და მან გამოთქუა, არამედ: „რომელი არს წიაღთა მამისათა, მან გამოთქუაო“. რამეთუ ხილვისა წიაღთა შინა ჯდომაჲ ფრიად უზეშთაეს არს, რამეთუ რომელი კიდეთა ჰხედვიდეს, თუმცა ყოველსავე გულისხმა-ჰყოფდა, რაჲთ შეუძლებელ არს? ხოლო რომელი წიაღთა შინა იყოს, ყოველივე უწყის მან კეთილად. და რაჲთა არა სთქუა, ვითარმედ: დაღაცათუ ყოველთასა უმეტესად უწყის, არამედ ვითარ არს ესრეთ, არა იცის, ამისთჳს თქუა მახარებელმან, ვი-თარმედ: „წიაღთა შინა მჯდომარე არს“, და თავადმან ქრისტე თქუა, ვი-თარმედ: „ვითარცა მიცის მე მამამან, მეცა ვიცი იგი“.

ჰკითხე უკუე წინააღმდგომსა მას, ვითარმედ: იცის მამამან ძე? და უკუეთუ სრულიად არა განცოფებულ იყოს იგი, თქუას მან, ვითარმედ: იცის იგი კეთილად და ვითარცა არს. და მერმე ამის სიტყჳსაგან დაუმტკიცე მას,...

...ვარ, და არა მიცი მე, ფილიპე? რომელმან მიხილა მე, იხილა მამაჲ ჩემი“; (იოან.14,9) და: „ვითარცა მამაჲ აღადგინებს მკუდართა და ცხოველ-ჰყოფს, ეგრეთვე ძჱ, რომელ-თაჲ ჰნებავს, ცხოველ-ჰყოფს“; (იოან. 5,21) და: „ვითარცა მიცის მე მამამან, მეცა ვიცი მამაჲ“; (იოან.10,15) და: „მე და მამაჲ ერთ ვართ“. (იოან.10,30) და ყოველსა ადგილსა განუყოფელობასა თჳსსა აჩუენებს მამისაგან.

ხოლო ჴელმწიფებასა თჳსსა აჩუენებს სიტყუათა მათ მიერ, რაჟამს ეტყოდა კეთროვანსა: „მნებავს, განწმიდენ!“ (მათ. 8,3); (მარკ.1,41) და: „შენ გეტყჳ, ეშმაკო, განვედ მაგისგან!“ (შდრ. მარკ. 9,25) და კუალად: „გასმიეს, რამეთუ ითქუა პირველთა მათ მიმართ: ნუ კაც-ჰკლავ; ხოლო მე გეტყჳ თქუენ: რომელი განურისხნეს ძმასა თჳსსა ცუდად, თანამდებ არს გეჰენიასა“. (მათ. 5,21-22) და მრავალსა ესევითარსა იტყჳს და იქმს, რაჲთა გამოაჩინოს თჳსი ჴელმწიფებაჲ, რამეთუ ერ-თიცა ოდენ ამათ სიტყუათაგანი კმა არს მისისა მის ჴელმწიფებისა გამო-ჩინებად, უკუეთუ ოდენ გულისხმა-ვინ-ჰყოფდეს სიტყუათა მათ და...

...ე ბ ა ჲ: „ხოლო იესუ კუალად ჴმა-ყო ჴმითა დიდითა და განუტევა სული“ (27,50).

თ ა რ გ მ ა ნ ი: ესე არს, რომელსა იტყოდა, ვითარმედ: „მე დავსდებ სულსა ჩემსა, რაჲთა კუალად მოვიღო იგი. არავინ მიმიღოს იგი ჩემგან, არამედ მე დავსდებ მას თავით ჩემით. ჴელ-მეწიფების დადებად მისა და ჴელ-მეწიფების კუალად მოღებად მისა“. (იოან. 10,17-18) ამისთჳს ჴმა-ყო, რაჲთა გამოაჩინოს, ვითარმედ ჴელმწიფებით იქმოდა საქმესა ამას.

ამისთჳსცა ასისთავსა მას ჰრწმენა, იხილა რაჲ, ვითარმედ ჴელმწიფებით მოკუდა და ჴმამან მისმან კრეტსაბმელი იგი განაპო და ქუეყანაჲ შეძრა და საფლავნი აღახუნა და მკუდარნი აღადგინნა. (მათ. 27,51-52)

ხოლო განპებაჲ იგი კრეტსაბმელისაჲ რაჲსათჳს იქმნა? არა თუ ტაძარი იგი შეურაცხ-ყო, რამეთუ თავადი იტყოდა: „ნუ ჰყოფთ სახლსა მამისა ჩემისასა სახლ სავაჭრო“, (იოან. 2,16) არამედ იგინი უღირსად გამოაჩინნა მას შინა ყოფისა. ამისთჳს განპებითა მით კრეტსაბმელისაჲთა მოასწავა სრულიადი იგი მოოჴრებაჲ მისი და უაღრესისა მიმართ შეცვალებაჲ საქმეთაჲ.

ეჰა საკჳრველი! ელისეს ზე მკუდარი ერთი შეეხო ძუალთა მისთა და აღდგა, და ყოველთა უკჳრდა. და აწ ჯუარსა ზედა დამოკიდებულმან ჴმი-თა თჳსითა ურიცხუნი მკუდარნი აღადგინნა არა ესრ...

...რი, ესრეთ შეურაცხ-ყვეს. გარნა იგი ჭეშმარიტად თავ საკიდურთა იქმნა და ორნივე კედელნი შეაერთნა.

გნებავსა ორთა მათ კედელთა ხილვაჲ? ისმინე თავადისა ქრისტესი: „სხუანიცა ცხოვარნი მიდგანო, რომელ არა არიან ამის ეზოჲსანი, იგინიცა ჯერ-არიან ჩემდა მოყვანებად, და ჴმისა ჩემისაჲ ისმინონ და იყვნენ ერთ სამწყსო და ერთ მწყემს“. (იოან. 10,16)

უფლისა მიერ იყო ჭეშმარიტად საქმე ესე, არა კაცობრივი იყო, არცა ანგელოზთა ანუ მთავარანგელოზთა ჴელ-ეწიფებოდა ამის ერთობისა ქმნად, არამედ ღმერთსა შუენოდა ესე დიდებული საკჳრველი. და ვითარ არა საკჳრველ არს სიკუდილითა დაჴსნაჲ სიკუდილისაჲ, ჯუარითა შემუსრვაჲ ჯოჯოხეთისაჲ, განდგომილთა მათ და განშორებულთა მოყვანებაჲ, ვითარ ყოველსა ქუეყანასა განჴდა ჴმაჲ იგი ქადაგებისაჲ, ვითარ ყოველნივე ჭეშმარიტებითა შეაერთნა, ქუეყანისანი ზეცად აღიყვანნა, ბუნებაჲ იგი ჩუენი, ქუესკნელთა ქუეყანისათა შთავრდომილი, უმაღლეს ცათა ყო და მარჯუენით მამისა დასუა. ჭეშმარიტად „უფლისა მიერ იყო ესე, და არს საკჳრველ წინაშე თუალთა ჩუენთა“.

რაოდენცა განვიცადოთო თუალითა გონებისაჲთა, უსაკჳრველესად აღგჳჩნდეს დიდებული ესე საქმე.

ს ა ხ ა რ ე ბ ა ჲ: „ამისთჳს გეტყჳ თქუენ: მიგეღოს თქუენგან სასუფეველი ღმრთისაჲ და მიეცეს ნათესავსა, რომელნი ჰყოფდენ ნაყოფსა მისსა“ (21,43).

თ ა რ გ...

...ს კერძისაგან უდარესიცა საცნაურ-ყოს; რამეთუ დაღაცათუ ჴორცნი მიეცემიან სიკუდილად და სული უკუდავ არს, არამედ მარადის სულისათჳს ითქუმის სიკუდილად დადებაჲ, რამეთუ დიდად ელმის მას ჴორცთაგან განსლვაჲ და სასუმელისა მის მიღებაჲ. ამისთჳსცა იტყჳს უფალი იოვანეს თავსა შინა: „მწყემსმან კეთილმან სული თჳსი დადვას ცხოართათჳს“; (იოან. 10,11) არა ჴორცნი თქუა, არამედ სული. ხოლო დადებაჲ სულისაჲ, უწყით, ვითარმედ სიკუდილისათჳს თქუა. და კუალად იტყჳს, ვითარმედ: „სულსა ჩემსა დავსდებ ცხოვართათჳს“. (იოან. 10,15) და კუალად იტყჳს: „მე დავსდებ სულსა ჩემსა, რაჲთა კუალად მოვიღო იგი“, (იოან. 10,17) ნეფსითსა რაჲ მოასწავებდა სიკუდილსა და კუალად აღდგომასა. ესრეთ უკუე ყოველსა ადგილსა სიკუდილად დადებაჲ სულისაჲ ჩუეულ არს წერილთა შინა თქუმად, რაჲთა უაღრესისა მისგან უდარესი მოესწაოს. ამისთჳს აქაცა ესრეთ თქუა უფალმან: „რომელმან პოოს სული თჳსი“, - ესე იგი არს, რომელმან ჰრიდოს მას მიცემად სიკუდილდ, - „მან წარიწყმიდოს იგი“; „და რომელმან წარიწყმიდოს სული თჳსი ჩემთჳს“, - ესე იგი არს, რომელმან მისცეს იგი სიკუდილდ, - „მან პოოს იგი“, რაჟამს განარინოს საუკუნოჲსა მის წარწყმედისაგან, რომელ-იგი არს ჭეშმარიტი პოვნაჲ, და მკჳდრ-ყოს სას...

...ისრაჱლ, მხილველნი იგი და მორწმუნენი ღმრთისანი; რამეთუ ესრეთ გამოითარგმანების ისრაჱლი - „გონებაჲ მხილველი ღმრთისაჲ“. აწ რომელნი-იგი არიან ესევითარნი, მათცა ეწოდების ერი ღმრთისა, და იგინი დაამწყსნა ქრისტემან, მწყემსმან მან კეთილმან, რომელმან თქუა: „მე ვარ მწყემსი კეთილი და ვიცნი ჩემნი იგი, და მიციან ჩემთა მათ“. (იოან. 10,14) რომელნი-იგი იცნა, ვითარმედ მისნი არიან, მათცა ჰმწყსის და სული თჳსი დადვა ცხოვართათჳს.

ხოლო სხუანი იგი ჰურიანი, რომელთა არა ინებეს მეუფებაჲ მისი მათ ზედა, არამედ ნეფსით თჳსით იჯმნეს მისგან, არა ისრაჱლ არიან, არცა შვილ აბრაჰამისა, არამედ შვილნი არიან ეშმაკისანი, ვითარცა ეტყოდა მათ უფალი: „უკუეთუმცა შვილნი აბრაჰამისნი იყვენით, საქმეთამცა აბრაჰამისთა იქმოდეთ. ხოლო თქუენ იქმთ საქმესა მამისა თქუენისასა“; (იოან. 8, 39,41) და მერმე გამოუცხადა, თუ ვინ არს მამაჲ მათი, და თქუა: „თქუენ მამისა თქუენისა ეშმაკისაგანნი ხართ და გულისთქუმაჲ მამისა თქუენისაჲ გნებავს ყოფად“. (იოან. 8,44) ესევითარნი იგი არა იქმნეს სამწყსო ქრისტესა, არცა იგი მწყემს მათა, არამედ „მიეცნენ იგინი, ვითარცა საცხოვარნი, ჯოჯოხეთსა, და სიკუდილი ჰმწყსიდეს მათ“. (ფსალმ. 48,15) ჯერ-იყო უბადრუკთ...