განმარტებები

პავლესი: პირმშოჲ მკუდრეთით (1,18).

თარგმანი: რამეთუ იგი იქმნა დასაბამ მკუდრეთით აღდგომისა.

პავლესი: ამას შინა სათნო-იყო ყოველივე სავსება დამკჳდრებად (1,19).

თარგმანი: სავსებად ეკლესიასა იტყჳს, ვითარცა აღვსებულსა საღმრთოჲთა მადლითა. და მისთჳს იტყჳს, ვითარმედ სათნო-იყო ღმერთმან, რაჲთა დაემკჳდროს ქრისტე მას შინა, ესე იგი არს, რაჲთა მას შეერთოს და მისსა საფარველსა ქუეშე იყოს და ბრძანებათა შეუდგეს.

პავლესი: და მის მიერ დაგებად ყოველი მისა მიმართ (1,20).

თარგმანი: რაჲთა ქრისტეს მიერ...

ს ი ტ ყ უ ა ჲ ე ს ე: „ღმერთი არავინ სადა იხილა, გარნა მხოლოდშობილმან ძემან, რომელი არს წიაღთა მამისათა, მან გამოთქუა“ (1,18).

სახელთა და სიტყუათა, რომელნი წერილთა შინა არიან, არა ჰნებავს ღმერთსა, რაჲთა გარეწარად და ლიტონად ვისმენდეთ, არამედ ფრიადითა გულისხმის-ყოფითა. ამისთჳსცა ნეტარი დავით მრავალთა ზედა თჳსთა ფსალმუნთა დასწერს, ვითარმედ: „გულისხმის-საყოფელად“, და იტყჳს: „განანათლენ თუალნი ჩემნი, და ვხედვიდე მე საკჳრველებათა სჯულისა შენისათა“.¹ და კუალად ძე მისი სოლომონ იტყოდა,...

მოციქულისაჲ: აწ უკუე, ძმანო ჩემნო საყუარელნო, იყავნ ყოველი კაცი მოსწრაფე სმენად, მძიმე სიტყუად, მძიმე გულისწყრომად, რამეთუ გულისწყრომამან კაცისამან სიმართლე ღმრთისაჲ არა ქმნის (1,19-20).

თარგმანი: ესრეთ იტყჳს, ვითარმედ ვინაჲთგან მთავრად ყოველთა დაბადებულთა შექმნულ ვართ ღმრთისა მიერ, იმისთჳს ნუ დავემონებით ხრწნილებასა ცოდვისასა, რომელი-იგი გარეშე არს და უცხოჲ ბუნებისაგან ჩუენისა, არამედ მარადის მოსწრაფე ვიყვნეთ სმენად და სწავლად ყოვლისა კეთილისა, ხოლო მძიმე — სიტყუად; რამეთუ საცთურმან არს...

ს ი ტ ყ უ ა ჲ ე ს ე: „და ესე არს წამებაჲ იოვანესი, ოდეს მიავლინნეს ჰურიათა იერუსალჱმით მღდელნი და ლევიტელნი, რაჲთა ჰკითხონ მას, ვითარმედ: შენ ვინ ხარ?“ (1,19).

თ ა რ გ მ ა ნ ი: ბოროტ არს შური, საყუარელნო, ბოროტ არს მოშურნეთათჳს და არა რომელთა ეშურებოდიან. და პირველად მათ ავნებს, ვითარცა გესლი სასიკუდინე, სულთა შორის მათთა დამკჳდრებული, და უკუეთუ სადა რომელთა მიმართ იყოს შური, მათცა ავნოს მცირე ვნებაჲ და არარაჲ, და უმეტესი არნ სარგებელი სავნებელისაჲ. ხოლო ესე ყოველი ვთქუ შურისა მისთჳს...

მოციქულისაჲ: ხოლო თქუენ, საყუარელნო, წმიდასა მას სარწმუნოებასა თქუენსა ზედა აღაშენებდით თავთა თქუენთა; სულითა წმიდითა ილოცევდით. თავნი თქუენნი სიყუარულითა ღმრთისაჲთა დაიცვენით და მოელოდეთ წყალობასა უფლისა ჩუენისა იესუ ქრისტესსა ცხორებად (1,20-21).

თარგმანი: საფუძველსა მას ზედა სარწმუნოებისასა კეთილთა საქმეთა მიერ ჯერ-არს დაშენებაჲ ჩუენი ხუროთმოძღურებითა სულისა წმიდისაჲთა და სუეტთა მიერ ლოცვისათა განმტკიცებად ნაშენებსა მას ჩუენსა. ხოლო სიყუარული სართულ ყოფად სულიერისა მის სახლისა ჩუენისა და...

მოციქულისაჲ: და თქუენ ოდესმე იყვენით უცხო-ქმნულ და მტერ გონებითა თქუენითა საქმეთა მათ შინა ბოროტთა; ხოლო აწ დაგიგნა გუამითა მით ჴორცთა მისთაჲთა სიკუდილისა მიერ, და წარგადგინნა თქუენ წმიდად და უბიწოდ და უბრალოდ წინაშე მისსა (1,21-22).

თარგმანი: ესრეთ იტყჳს, ვითარმედ: არა ხოლო მტერისა მიერითა მძლავრებითა, არამედ თჳთ ნებსითითაცა აღრჩევითა და ბოროტთა საქმეთა მიდევნებითა უცხო ქმნილ და მტერ ღმრთისა ვიყვენით კაცნი, და ამისთჳს — არა ღირს წყალობისა და დაგებისა, რამეთუ არა ხოლო ბოროტითა ნებითა,...

ს ი ტ ყ უ ა ჲ ე ს ე: „ესე ყოველი იქმნა, რაჲთა აღესრულოს თქუმული იგი უფლისა მიერ წინაწარმეტყუელისაგან: აჰა ქალწული მიუდგეს და შვეს ძე, და უწოდიან სახელი მისი ემმანუელ, რომელ არს თარგმანებით: ჩუენ თანა ღმერთი“ (1,22-23).

გესმა, ვითარმედ მრავალნი თქუენ შორის იტყჳან, თუ: ვითარ იქმნების ესე, რომელ გუესმოდის რაჲ სწავლაჲ ესე სულიერი ეკლესიასა შინა, ლმობიერ ვიქმნებით და, გან-რაჲ-ვიდით ამიერ, ლმობიერებაჲ იგი წარჴდის და სხუად შევიცვალნით? ისმინეთ უკუე, თუ ვინაჲ იქმნების საქმე ესე: ამისთჳს, რამეთუ...

მოციქულისაჲ: გძულდინ ჴორცთაგან შეგინებულიცა იგი სამოსელი (1,23).

თარგმანი: სამოსელ კაცისა არს ქცევაჲ საქმითი და მოქალაქობისა მისისა ცხორებაჲ, ვითარ-იგი ცხად ჰყოფს "რომელსა არა აქუნდა საქორწინე სამოსელი" (მათ. 22:11), ესე იგი არს ღირსებაჲ საქმეთაჲ, ცხორებად საუკუნოდ შემყვანებელთაჲ. ამისთჳს აწ მოციქული შეგინებულად სამოსელად უწოდს საქმეთა ბილწებისათა, რომელნი ჴორცთა მიერ ჩუენთა აღესრულებიან, — სიძვაჲ და არაწმიდებაჲ და შეგინებაჲ, რომელსა ჰყოფდეს სიმონიანნი,...

მოციქულისაჲ: აწ მიხარის ვნებათა მათ შინა თქუენთჳს და აღვასრულებ დაკლებულთა მათ ჭირთა ქრისტესთა ჴორცითა ჩემითა გუამისათჳს მისისა, რომელ არს ეკლესიაჲ (1,24).

თარგმანი: მითვე სასოებითა სახარებისაჲთა უხარის მოციქულსა ჭირთა მათ ზედა, რომელნი მას შეემთხუევიან ქრისტესთჳს, რამეთუ რასა-იგი მოწაფეთა თჳსთათჳს თავს-იდებდა, იგი ყოველი ქრისტესდად მიიწეოდა, ვინაჲთგან იგი სახიერი განკაცნა ჩუენთჳს, იგუემა და ყურიმალსა იცა, ჯუარს-ეცუა და მოკუდა ცხორებისათჳს კაცთაჲსა. ამისთჳს პავლე სარგებელისათჳს ძმათაჲსა,...