მინდა დღეს გუშინდელი ტრაპეზის ნარჩენს შემოგთავაზოთ, მაგრამ ნუ შეწუხდები, საყვარელო, ნარჩენს რომ ისმენ. რასაკვირველია, ხორციელი საჭმელი დღე-ორ დღეში ხშირად ფუჭდება, უსიამოვნო და საკვებად უვარგისი ხდება, სულიერი ტრაპეზის შესახებ კი ამის შიში არ არის; პირიქით, რაც მეტი დრო გადის, მით მეტ სიამოვნებას იძენს და უფრო სასიამოვნო და გემრიელი ხდება. ასე რომ, ახლა საქმით შევასრულოთ გუშინ მიცემული პირობა, გადავიხადოთ სწავლების ვალი და ჩვენი პატიოსნება...
ხედავდით უკვე ნათქვამიდან, რა დიდია კაცთმოყვარეობა და რა ზღვარგადასულია ღვთის სულგრძელობა? ხედავდით, როგორ გაძლიერდა მაშინდელ (ნოეს თანამედროვე) ადამიანთა უღმრთოება? შეიტყვეთ, როგორი იყო მართლის სათნოება ასეთ უღმრთოთა სიმრავლეს შორის და როგორ არაფერმა ავნო მას — არც ამ ადამიანთა ერთსულოვნება, უღმრთოებისკენ მიდრეკილი, არც ის, რომ მათ შორის მარტო დარჩა და საპირისპირო გზით მიდიოდა? მან, ვითარცა შესანიშნავმა მესაჭემ, გონების სადავეს დიდი ფხიზლობით რომ...
გუშინ არცთუ მცირე სარგებელი მოგვიტანა მართალი ნოეს მოდგმის ისტორიამ. ჩვენ საკვირველი გვარტომობის წესი შევიტყვეთ და დავინახეთ, რომ მართალი დიდებას იხვეჭს არა წინაპართა კეთილშობილებით, არამედ საკუთარ ზნეთა სიკეთით. სწორედ ამის გამო მიიღო მან ასეთი მაღალი მოწმობა საღვთო წერილისგან: „ნოე კაცი მართალი სრული იყო ნათესავსა შინა მისსა, ღმერთსა სათნო ეყო ნოე" (). ამ მოკლე სიტყვებს გუშინ მთელი სწავლება...
...ის რიცხვის შემდეგ, მოგვითხრო ადამიანთა მანკიერებისკენ ძლიერი მისწრაფების შესახებ, როგორ „შეყოფილ არს მომგონებელობაჲ კაცისა მოსწრაფებით ბოროტთა და სიჭაბუკითგან მისით" (), რის გამოც ღმერთმა ბრძანა: „არა დაადგრეს სული ჩემი კაცთა ამათ შორის... ყოფისათჳს მათისა ჴორც" (), ამ სიტყვებით მათ თავისი დიდი რისხვის წინასწარ აცნობებდა. შემდეგ, რათა მათ სინანულისა და რისხვის თავიდან აცილებისთვის საკმარისი დრო მიეცა, ამბობს: „იყვნენ ასოც წელ", ესე იგი, ხუთასი წლის შემდეგაც მოვითმენ, რადგან ეს მართალი ხუთასი წლის განმავლობაში არ წყვეტდა ყველას შეგონებას თავისი სახელითვე, და, მხოლოდ ისურვებდნენ მოსმენას, ურჩევდა ცოდვას მოშორებოდნენ და სათნოებისკენ მიქცეულიყვნენ. ამის მიუხედავად, ამბობს ღმერთი, ახლაც კიდევ ასოცი წლის მოთმინებას აღვუთქვამ, რათა ეს დრო ჯეროვნად გამოიყენონ, უკეთურებას განშორდნენ და სიკეთის კეთება დაიწყონ. თუმცა, ამ ასოცი წლის აღთქმით არ დაკმაყოფილდა, არამედ მართალს კიდობნის აგებაც უბრძანა, რათა კიდობნის სახეც საკმარისი შეგონება ყოფილიყო მათთვის, და არცერთ მათგანს უწყებლად არ დარჩენილიყო მოსალოდნელი სასჯელის სიდიდე. ის ფაქტი, რომ ეს მართალი, რომელიც უმაღლეს სრულყოფილებას მიაღწია, ასე ზრუნა...
...დვათა სიდიადეს აჩვენებს, თითქოს გამართლებას წარმოაჩენს, და მხოლოდ მას შემდეგ სჯის. ასე იყო წარღვნის დროსაც, როცა მან ის საშინელი მუქარა მოისურვა, წერილი ამბობს: „ხოლო იხილა რაჲ უფალმან ღმერთმან, ვითარმედ განმრავლდეს უსჯულოებანი კაცთანი... და ყოველი ვინ გონებს გულსა შინა თჳსსა მოსწრაფებით ბოროტთა ყოველთა დღეთა" (). ხედავ, როგორ აჩვენა ჯერ მათი გარყვნილების უკიდურესობა, და მხოლოდ მას შემდეგ თქვა: „აღვჴოცო კაცი" ()? ასევეა ახლაც: „აჰა ნათესავი ერთ და ბაგენი - ერთ ყოველთა, და ამის იწყეს ქმნად". თუ ისინი ახლა, ზრახვებისა და ენის ასეთი ერთობით სარგებლობისას, ასეთ გააფთრებაში ჩავარდნენ, მაშ, დროთა განმავლობაში კიდევ უფრო უარესს არ ჩაიდენენ? „არა დააკლდეს მათგან, — ამბობს, — ყოველნი, რაოდენ-თა-ცა ინებონ ქმნად". ვეღარაფერი შეაჩერებს მათ სწრაფვას; პირიქით, ისინი შეეცდებიან ყველა თავიანთი ჩანაფიქრი ასრულებაში მოიყვანონ, თუ მაშინვე არ მიიღეს სასჯელი თავიანთი თავხედური წამოწყებისთვის. ზუსტად ასე იყო პირველ ადამიანთანაც. იქაც ღმერთმა, როცა ადამის სამოთხის საცხოვრებლიდან გაძევება გადაწყვიტა, უთხრა მას: „ვინ გითხრა შენ, რამეთუ შიშუელ ხარ?" და კიდევ: **„აჰა, ადამ იქმნა, ვითარცა ერთი ჩუენგანი, მ...
...მცა შეცვალებაჲ არა ეგებოდა; არამედ მოცემულ არს ჩუენდა ყოველივე კეთილი, გარნა ნეფსითითა მით თჳთმფლობელობითა მოსაგებელად განწესებულ არს. ვინაჲთგან უკუე ნეფსით გამოვირჩიეთ ბოროტი, ვითარცა წერილ არს, ვითარმედ: „განმრავლდეს უკეთურებანი კაცთანი ქუეყანასა ზედა, და ყოველი განიზრახავს ბოროტსა განკრძალულად ყოველსა დღესა“, და უშრომელად მოცემული იგი სიკეთე წარვწყმიდეთ, მიერითგან რომელთაცა ენებოს კეთილისა მოგებაჲ, შრომაჲ უჴმს მათ და მოსწრაფებაჲ.
იტყჳს კუალად წინააღმდგომი იგი: უკუეთუ ბოროტი არარაჲ დაბადებულ არს ბუნებასა შინა, ვინაჲ არს სიმრავლე ესე ბოროტთაჲ? კუალად, კაცო, მაგასვე იტყჳა? აწ უკუე მე გამოვაჩინებ, ვითარმედ არა ღმრთისაგან არიან, არცა ბუნებისა ჩუენისაგან, არცა თავით თჳსით, სიტყჳსაებრ უღმრთოთა მანიქეველთაჲსა.
ვინაჲ უკუე არიანო ბოროტნი საქმენი? ეშმაკისაგან და ჩუენთა ამათ ნებათაგან. ხოლო ნებაჲ იგი ვინაჲ არსო? ჩუენგანვე.
რამეთუ შენ აწ, კაცო, ესევითარსა საქმესა იქმ, ვითარმცა მკითხევდ, თუ: ვინაჲ იქმნების ხედვაჲ და არახედვაჲ? და გარქუმცა, ვითარმედ: აღხილვითა თუალთაჲთა იქმნების ხედვაჲ, და დაწუხვითა თუალთაჲთა იქმნების არახედვაჲ. და კუალადმცა მკითხე, თუ: დაწუხვაჲ თუალთაჲ და აღხილვაჲ ვინაჲ იქმნების? და გარქუმცა, თუ: ნებისა ჩუენისაგან. და კუალადმც...